Kinh tế Nhật Bản đã thoát khỏi hiểm cảnh do thảm họa kép hôm 11/3 tạo nên - Ảnh: Reuters.
Không ngoài dự báo của giới quan sát, kinh tế Nhật Bản đã tăng trưởng trở lại trong quý 3 vừa qua, đưa nước này thoát khỏi cuộc suy thoái là kết quả của thảm họa động đất-sóng thần hồi tháng 3.
Tăng trưởng xuất khẩu và tiêu dùng mạnh đã hỗ trợ tích cực cho nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, nhưng đồng Yên lên giá và triển vọng u ám của kinh tế thế giới đang phủ mờ viễn cảnh kinh tế Nhật, hãng tin Reuters cho biết.
Theo thống kê chính thức từ Văn phòng Nội các Nhật công bố ngày 14/11, GDP nước này tăng trưởng 1,5% trong quý 3 vừa qua so với quý 2, kết thúc chuỗi 3 quý liên tục suy giảm. Đây là mức tăng phù hợp với dự báo trước đó của các chuyên gia kinh tế.
Nếu so với cùng kỳ năm trước, GDP Nhật đã tăng 6% trong quý 3, thấp hơn mức dự báo 6,1%, nhưng vẫn là mức tăng mạnh nhất trong vòng một năm rưỡi. Giá trị GDP cả năm của nước này tính đến cuối quý đạt mức 543 nghìn tỷ Yên, tương đương 7 nghìn tỷ USD.
Trong quý 3, xuất khẩu ròng đóng góp 0,4 điểm phần trăm cho tăng trưởng GDP của Nhật, mức đóng góp dương đầu tiên trong 5 quý. Các công ty Nhật đã có những nỗ lực tích cực để khắc phục chuỗi cung cấp và nhà máy bị phá hủy bởi trận động đất và sóng thần lịch sử.
Một số chuyên gia kinh tế dự báo, kinh tế Nhật có thể lại suy giảm trong quý 4 năm nay do tác động từ trận lụt kéo dài tại Thái Lan và tốc độ tăng trưởng đi xuống ở các nền kinh tế mới nổi.
Bên cạnh đó, các nhà hoạch định hoạch chính sách Nhật còn lo ngại, đồng Yên mạnh và những nghi ngờ về khả năng kiểm soát khủng hoảng nợ của châu Âu có thể một lần nữa làm tê liệt tăng trưởng xuất khẩu và gây ra những tác động khó lường cho nền kinh tế này trước khi hoạt động đầu tư tái thiết của Tokyo phát huy tác dụng.
“Tăng trưởng của Nhật trong quý 4 năm nay có thể lại suy giảm một phần vì tình hình lụt lội ở Thái Lan. Trong thời gian trước mắt, hoạt động đầu tư công có thể sẽ tăng khi hoạt động tái thiết tăng tốc, hỗ trợ cho tăng GDP. Tuy nhiên, nhu cầu của thị trường bên ngoài ít có khả năng đóng góp nhiều cho tăng trưởng kinh tế Nhật trong tương lai, xét đến những vấn đề mà châu Âu đang phải đối mặt hiện nay”, chuyên gia kinh tế trưởng Yasuo Yamamoto thuộc Viện nghiên cứu Mizuho ở Tokyo nhận định.
Trong số những thách thức mà kinh tế Nhật đang đối mặt, sức mạnh của đồng Yên được các doanh nghiệp ở nước này xem là “ác mộng”. Nhu cầu mua Yên Nhật như một “vịnh tránh bão” của giới đầu tư quốc tế trước những bất ổn toàn cầu đã đẩy tỷ giá đồng tiền này liên tục tăng cao.
Để hạ nhiệt tỷ giá, Tokyo đã bán ra số lượng kỷ lục đồng nội tệ lên tới 7,7 nghìn tỷ Yên, tương đương 100 tỷ USD, đồng thời nới lỏng chính sách tiền tệ vào tháng trước, nhưng đến nay vẫn chưa thu được hiệu quả như mong muốn.
Số liệu công bố mới đây cho thấy, các công ty của Nhật tỏ ra bi quan về triển vọng kinh tế, bất chấp nội các nước này bổ sung thêm khoản ngân sách 12,1 nghìn tỷ Yên, tương đương 157 tỷ USD, cho hoạt động tái thiết đất nước.
Nhật Bản đã thông qua một kế hoạch cử 200 kỹ sư thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF) tới Nam Sudan từ tháng 1/2012, tiếp đó sẽ bổ sung thêm 300 người, để tham gia sứ mệnh của Liên hợp quốc xây dựng quốc gia non trẻ nhất thế giới này. Đứng trước nguy cơ khát năng lượng sau sự cố hạt nhân Fukushima, Tokyo cũng hy vọng kế hoạch trên sẽ giúp đảm bảo một chỗ đứng vững chắc của Nhật Bản trong ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia mới nhất châu Phi - nơi hiện đang bị Trung Quốc chế ngự.
Theo Giám đốc Văn phòng Ngân hàng Thế giới (WB) tại Thái Lan, bà Annette Dixon nhận định trận lũ lụt tồi tệ hiện nay đã khiến nền kinh tế nước này thiệt hại nặng nề và có thể chỉ tăng trưởng 2,4%, so với mức dự báo tăng khoảng 3,6-4,5% trước đó.
Bà Malee Choklumlerd, Vụ phó Vụ Xúc tiến xuất khẩu (DEP), Bộ Thương mại Thái Lan, nhận định trận lũ lịch sử ở nước này, khiến 610 người làm thiệt mạng và lấy đi tới hàng chục tỷ USD tài sản của nền kinh tế, sẽ ảnh hưởng đáng kể tới tăng trưởng xuất khẩu của Thái Lan trong năm 2012.
Trong lúc Mỹ tiếp tục củng cố các mối quan hệ đồng minh hiện có và phát triển những mối quan hệ đồng minh mới, Trung Quốc chỉ có hai đồng minh là Triều Tiên và Pakistan (Triều Tiên là đồng minh trên giấy tờ nhưng không có thực chất, trong khi Pakistan là đồng minh trên thực tế nhưng không có hiệp ước).
Dù triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc là quá rõ, nhưng cũng cần nhắc lại rằng 49% GDP của nước này dựa vào sản xuất chế biến, con số này vẫn như vậy từ 20 năm nay. Một quan chức cấp cao chính phủ Trung Quốc cho rằng đây là kết quả của một "thỏa thuận tồi". Ông nói: "Chúng tôi làm ra của cải cho thế giới, nhưng chúng tôi thu lại ô nhiễm, cần tiêu thụ nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lượng, và gặp phải các vấn đề về môi trường và khí thải CO2".
Về chiến lược quốc gia cho cách tân, Trung Quốc rõ ràng có một chiến lược riêng và luôn nhắc đi nhắc lại để cải tiến việc thực hiện chiến lược này. Có hai câu chuyện được kể trong những ngày gần đây liên quan đến tương lai sự nghiệp cách tân của Trung Quốc. Hai câu chuyện này không phải ở hai cực đối lập nhau.
Liệu Trung Quốc có đuổi kịp Mỹ hay không? Không. Liệu họ muốn đạt được mọi thứ có thể? Có. Đơn giản là họ đang theo đuổi cái mà họ tin là có lợi cho mình và với cái mà một quan chức Mỹ gọi là "chủ nghĩa thực dụng tàn nhẫn".
Câu chuyện kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp đất khó khăn hay dễ dàng đã trở thành vấn đề được giới phân tích quốc tế bình luận suốt thời gian qua. Họ đã đưa ra không ít cảnh báo về bong bóng địa ốc, lạm phát và thị trường chứng khoán.
Trung Quốc sẽ trở thành nước nhập khẩu nông sản hàng đầu thế giới trong vòng 5-10 năm nữa, do diện tích đất trồng trọt giảm sút và kỹ thuật nông nghiệp “tương đối thấp”, tờ Thời báo Bắc Kinh cho hay.
Mới đây, Trung Quốc đã đưa ra quy định yêu cầu các doanh nghiệp nước ngoài phải đóng 14.000 bảng Anh mỗi năm cho mỗi nhân viên không phải người nước này.
Trước những lo sợ rằng Tokyo có thể bị phá hủy bởi những trận động đất hay bất kỳ một thảm họa tự nhiên nào khác, Nhật Bản đã tính đến chuyện xây dựng một thành phố mới với chức năng là thủ đô dự phòng.
Hưởng ứng chiến lược kiểm soát thị trường bất động sản của chính phủ, thành phố Chu Hải thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc đã đưa ra những quy định về hạn chế mua bất động sản.
Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra ngày 31/10 dự báo các khu công nghiệp bị ngừng sản xuất do lũ lụt tại nước này có thể sẽ hoạt động trở lại trong vòng ba tháng tới.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
