Trong số gần 39.000 người Trung Quốc nằm trong danh sách đen “chờ” bị trục xuất khỏi Mỹ vì vi phạm luật di trú nước này, có những người đã đợi cả thập kỷ qua và ít nhất 900 đối tượng bị cáo buộc có hành vi bạo lực phi pháp.

Bắc Kinh câu giờ

Tình trạng này dây dưa dai dẳng bởi sự chậm chạp khó chịu của Bắc Kinh trong việc cung cấp các giấy tờ cần thiết để Washington hoàn tất lệnh trục xuất. Trong khi đó, dòng người nhập cư Trung Quốc trái phép dồn ứ khiến Mỹ càng thêm ngao ngán.

Trong đợt truy quét hồi đầu tháng 6 -2015, nhân viên Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã bắt giữ hàng chục công dân Trung Quốc tại nhiều thành phố. Nhờ một số tín hiệu lạc quan từ Trung Quốc trước đó, giới chức Mỹ có phần tin tưởng rằng sau nhiều năm trì hoãn, cuối cùng Bắc Kinh cũng đang có những bước đi nhằm giải quyết bế tắc này.

 

Người biểu tình phản đối các bà bầu Trung Quốc sang Mỹ đẻ conđể tìm kiếm “thẻ xanh” Ảnh: LOS ANGELES TIMES

 

Tín hiệu tưởng như mang tính bước ngoặt là bản ghi nhớ được Giám đốc ICE Sarah Saldana và quan chức cấp cao Bộ Công an Trung Quốc Trịnh Bạch Cương ký hồi tháng 3 vừa qua nhằm giúp đẩy nhanh quá trình trục xuất. Một tháng sau đó, Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Jeh Johnson cùng các quan chức cấp cao Trung Quốc nhất trí bắt đầu các chuyến bay hồi hương công dân Trung Quốc ở Mỹ một khi lệnh trục xuất được hoàn tất.

Đến tháng 6-2015, 2 quan chức Trung Quốc đến Mỹ thẩm vấn những đối tượng bị bắt trong đợt truy quét nêu trên. 50 người khác trong danh sách trục xuất cũng bị “hỏi thăm”, trong đó có nhiều đối tượng bị buộc tội hình sự tại Mỹ. Bắc Kinh hứa hẹn những trường hợp này sẽ được xử lý rốt ráo.

Tuy nhiên, Mỹ lại thêm một lần thất vọng. Sau 3 tháng, vẫn không có ai bị trục xuất và Mỹ buộc phải phóng thích phần lớn đối tượng bị bắt trong đợt truy quét hồi tháng 6 bởi sự im lặng của Trung Quốc.

Dân Mỹ lo ngại Trung Quốc

Theo giới chức ICE, Bắc Kinh từng biện hộ cho sự chậm trễ của mình bằng lý do quá trình xác thực lý lịch công dân mất nhiều thời gian, có khi phải đến những địa phương xa xôi hẻo lánh. Tuy nhiên, giới chức Mỹ cho rằng lý do chính là Bắc Kinh chẳng muốn nhận lại những “của nợ” đó.

Đáng nói là trong lúc nhắm mắt làm ngơ trước việc Mỹ muốn trục xuất người nhập cư trái phép thì Trung Quốc lại hăng hái thúc giục Mỹ cho hồi hương những nghi phạm tham nhũng chạy sang nước này.

Theo Reuters, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khó tránh được chất vấn của Mỹ về vấn đề trên trong chuyến công du tới Washington cuối tháng 9 này giữa lúc quan hệ song phương đã đủ căng thẳng bởi một loạt tranh cãi về chính sách kinh tế, hoạt động tấn công mạng và tham vọng bành trướng của Bắc Kinh. “Chúng ta phải gây sức ép để Bắc Kinh rõ ràng trong vấn đề này” - một quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Barack Obama nhấn mạnh.

Trước thềm chuyến công du của ông Tập Cận Bình, kết quả một cuộc thăm dò của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy khi nói đến Trung Quốc, người Mỹ lo sợ nhất 2 điều: kinh tế và an ninh mạng. 67% người Mỹ trưởng thành cho rằng việc Bắc Kinh nắm giữ một số lượng lớn nợ của Mỹ là vấn đề “rất nghiêm trọng”, trong khi 60% lo lắng về tình trạng Mỹ mất việc làm vào tay các nền kinh tế châu Á.

Mối lo ngại lớn thứ ba là những cuộc tấn công mạng từ Trung Quốc. 54% người được hỏi cho biết họ đã quan ngại về các cuộc tấn công mạng từ Trung Quốc, thậm chí trước cả khi các nhân viên liên bang của Mỹ bị tin tặc nghi của Trung Quốc đánh cắp dữ liệu hồi tháng 6 vừa qua.

(Theo Người lao động)