Hơn một nửa các doanh nghiệp Đức đang hoạt động tại Việt Nam tỏ ra rất lạc quan khi được hỏi về triển vọng phát triển kinh tế nước sở tại, và 47% trong số họ đều tin tưởng vào sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong năm tới.

Đây là kết quả của cuộc khảo sát về triển vọng phát triển kinh tế trong giới doanh nghiệp Đức tại Việt Nam do Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam (GIC/AHK Việt Nam) thực hiện trong tháng 3/2016 và công bố chiều ngày 31/5.

Cuộc khảo sát này nhằm tìm hiểu những dự định và kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp Đức tại Việt Nam hiện tại và trong trung hạn, những rào cản và thách thức đối với họ trong quá trình hoạt động tại Việt Nam.

Theo đó, 70% doanh nghiệp Đức rất hài lòng với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mình. 58% trong số họ đều tin vào viễn cảnh tăng trưởng doanh thu trong năm tới.

Ngoài ra, 54% số doanh nghiệp được hỏi đều khẳng định họ sẽ tăng vốn đầu tư tại đây và 58% trong số họ có kế hoạch tuyển dụng trong năm 2017.

Khảo sát cho thấy doanh nghiệp Đức tại Việt Nam thể hiện sự tin tưởng hơn hẳn vào phát triển kinh tế vĩ mô và vi mô, khi so sánh với các nước Đông Nam Á khác, hay với Trung Quốc và Ấn Độ.

“Các chỉ số cho thấy rằng, môi trường đầu tư Việt Nam đã thực sự thu hút nhà đầu tư Đức và là địa điểm đầu tư an toàn, bền vững và đầy tiềm năng”, báo cáo của GIC/AHK Việt Nam nhấn mạnh.

“Về cơ bản, rất nhiều doanh nghiệp Đức tại Việt Nam đang tìm kiếm các cơ hội đầu tư mới hoặc mở rộng đầu tư tại đây, vì họ nhận thấy thị trường Việt Nam đang tăng dần tính thu hút khi Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) chính thức được thành lập, khi Việt Nam ký kết những hiệp định thương mại tự do quan trọng như FTA EU-Việt Nam hay TPP, và cả những lợi thế có sẵn của thị trường”, theo lời của ông Marko Walde, Trưởng đại diện của GIC/AHK Việt Nam.

Doanh nghiệp Đức cũng khẳng định những tiến bộ rõ rệt trong phát triển hạ tầng cơ sở và chi phí hấp dẫn của nguyên vật liệu, năng lượng tại Việt Nam.

Tuy vậy, báo cáo cũng chỉ ra những rào cản và thách thức dành cho nhà đầu tư Đức tại Việt Nam. Chính sách kinh tế, việc thiếu hụt lực lượng lao động có tay nghề hay lương công nhân tăng nhanh được cho là những nguy cơ tiềm ẩn kìm hãm sự đầu tư và mở rộng của doanh nghiệp Đức tại Việt Nam.

Báo cáo khuyến nghị Việt Nam cần xây dựng hệ thống đào tạo nghề hiện đại, phù hợp với nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp cũng như có tính thực tế cao nhằm đáp ứng được những đòi hỏi của doanh nghiệp và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững về đầu tư của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam cần hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh và tính chuyên nghiệp để có thể đủ nội lực cạnh tranh với các doanh nghiệp khác khi AEC, TPP cũng như các hiệp định tự do thương mại khác có hiệu lực.

Vốn khả dụng dư thừa, tín dụng 5 tháng đầu năm 2016 tăng thấp, Thông tư 06 mở toang cửa, tiếp tục đưa hệ thống ngân hàng trở thành chủ nợ lớn của Chính phủ. Làm thế nào để giảm khê đọng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và giữ thanh khoản kỳ hạn bền vững là mối lo không nhỏ hiện nay. 

Theo cập nhật mới nhất từ Báo cáo Kinh tế vĩ mô tháng 5/2016 của Trung tâm Nghiên cứu BIDV, dòng vốn khả dụng của thị trường tiền tệ hiện khá dư thừa, đẩy lãi suất giảm khá sâu. 

Tiền tệ bơm tiền cho tài khóa

Cụ thể, tính đến 27/4/2016, tín dụng (nội, ngoại tệ) toàn hệ thống đạt 4,83 triệu tỷ đồng, tăng 3,57% so với cuối 2015, trong khi mức tăng cùng kỳ gần 4%. Ở chiều huy động, tăng tới 4,5%, số dư đến đầu tháng 4/2016 đạt hơn 5,39 triệu tỷ đồng. 

Tính riêng huy động và tín dụng VND (loại bỏ ngoại tệ), ước đến hết tháng 5/2016 so với đầu năm, mức tăng lần lượt là 5,3% và 4,3%.

Trên thị trường 2, do tác động từ tăng trưởng tín dụng VND chỉ 4,3% trong khi huy động tăng 5,3% như nói trên, kết hợp với việc trong tháng 4và 5/2016, Ngân hàng Nhà nước bơm khoảng 72 nghìn tỷ đồng qua kênh ngoại hối nên thanh khoản khá dư thừa, đưa mặt bằng lãi suất thị trường 2 giảm mạnh. 

Một thông tin đáng chú ý là từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã mua vào dự trữ ngoại tệ khoảng 7 tỷ USD. 

Đã có một mối liên hệ nhất định giữa diễn biến thanh khoản thị trường từ đầu năm đến nay và một động thái mới nhất từ điều hành của Ngân hàng Nhà nước đến từ Thông tư 06/2016/TT-NHNN về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 36/2014/TT-NHNN ngày 20/11/2014. 

So quy định mới tại Thông tư 06 với quy định cũ tại Thông tư 36, Ngân hàng Nhà nước quy định giới hạn sử dụng nguồn vốn ngắn hạn đầu tư trái phiếu Chính phủ của các nhóm như sau: Ngân hàng thương mại nhà nước chi phối vốn: 25% (tăng 10%), nhóm cổ phần và ngân hàng 100% vốn nước ngoài: 35% (giữ nguyên), chi nhánh ngân hàng thương mại nước ngoài: 35% (tăng 20%), tổ chức tín dụng phi ngân hàng giữ nguyên 5% và Ngân hàng Hợp tác xã 35% (giảm 5%).

Cần nhớ, nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước chi phối vốn chiếm giữ khoảng 50% thị phần hệ thống, mức tăng 10% của nhóm này sẽ tạo ra dòng tiền đáng kể cho kênh huy động Trái phiếu chính phủ. Mặt khác, nhóm chi nhánh ngân hàng thương mại nước ngoài, thị phần ít nhưng được tăng tới 20%. 

Một chuyên gia phân tích: “Điều kiện thị trường hiện tại đang cho phép Ngân hàng Nhà nước giải quyết nguồn vốn cho trái phiếu chính phủ thay vì thắt chặt như quy định cũ; đồng thời, các nhóm trong hệ thống đều có cơ hội đầu tư vào kênh vốn này. Có vẻ như Ngân hàng Nhà nước đang đi khẽ, nói nhẹ và…cười duyên!”. 

Nhiều mối lo từ vốn trái phiếu

Tại phiên họp với các bộ, ngành ngày 30/5/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo: giải ngân mạnh mẽ các nguồn vốn cho xây dựng cơ bản, để đồng vốn đến các công trình, dự án, phát huy hiệu quả. Không để tình trạng có tiền mà không giải ngân được, không để vốn ODA, trái phiếu Chính phủ và các nguồn vốn ngân sách còn dư mà không giải ngân được.

Rõ ràng, hệ thống ngân hàng đã trợ lực khá tốt cho ngân sách nhưng một trăn trở lâu nay chính là sự khê đọng vốn trái phiếu Chính phủ. Thực tế cho thấy, do giải ngân chậm trễ, một tỷ lệ lớn nguồn vốn này đã chảy ngược vào các ngân hàng thương mại Nhà nước chi phối vốn với giá rất rẻ do phần lớn đều ở dạng tiền gửi không kỳ hạn. 

Bất cập bắt đầu đây: Chính phủ trả lãi cho ngân hàng, rồi ngân hàng lại trả lãi cho Chính phủ, tạo nên vòng luẩn quẩn, giảm khả năng sinh lời của vốn.

Chưa kể, nhờ nguồn vốn giá rẻ này mà các ngân hàng lớn đã chèn ép các ngân hàng nhỏ hơn, lãnh đạo một ngân hàng cổ phần than thở: “Khách hàng ruột của chúng tôi ở vùng than Quảng Ninh, làm ăn bao nhiêu năm qua, nay bị các ngân hàng thương mại Nhà nước chào vốn rẻ, tranh giành khách, dẫn đến chúng tôi cũng phải hạ giá vốn, không những thiệt hại trực tiếp mà còn làm rối loạn môi trường kinh doanh”. 

Một bất cập tiếp theo, đó chính là việc cạnh tranh vốn giữa khu vực Nhà nước và tư nhân, dẫn đến nỗ lực giảm lãi suất khó khả thi. 

Ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch Hội đồng Quản trị BIDV cho rằng, theo kế hoạch năm 2016, Kho bạc Nhà nước có kế hoạch phát hành 220 nghìn tỷ đồng, với tỷ lệ tham gia 85% như hiện nay, các tổ chức tín dụng sẽ đầu tư khoảng 187 nghìn tỷ đồng. 

“Để giảm sức ép lên lãi suất và cạnh tranh nguồn vốn trung dài hạn, Chính phủ nên xem xét giảm lượng phát hành trái phiếu khoảng 10%. Nguồn bù đắp cho phần thiếu hụt này sẽ lấy từ nguồn siết chặt đầu tư công và khoản chi thường xuyên của ngân sách”, ông Hà nói.

Ngoài ra, theo số liệu sơ bộ tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh, hai địa phương chiếm tới 60 - 65% thị phần huy động vốn và cho vay cả nước (tùy thời điểm) thì tỷ lệ huy động vốn ngắn hạn chỉ 65% - 70% nhưng tỷ trọng tín dụng trung dài hạn trên 60%. 

Sự lệch pha của kỳ hạn là căn bệnh kinh niên của hệ thống ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước từng xác định đó là một trong những nguyên nhân tạo nên rủi ro thanh khoản hệ thống. 

Bức tranh tiền tệ hiện nay cho thấy, hệ thống ngân hàng đang loay hoay xoay vốn cho nền kinh tế, từ khu vực tư nhân đến Nhà nước. Nhưng như vậy, lại càng làm trầm trọng thêm sự lệch lạc, méo mó của các kênh vốn thị trường tài chính cũng như sự bất bình đẳng giữa đầu tư Nhà nước và tư nhân.(VNeconomy)

Ngày 1/6, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc ấn định tỷ giá tham chiếu của đồng nhân dân tệ ở mức 6,5889 nhân dân tệ đổi 1 USD, tương ứng mức giảm giá 0,15% so với phiên trước. 

Đây là phiên thứ ba liên tiếp Trung Quốc hạ giá đồng nhân dân tệ, hạ 0,61% so với phiên 27/5. 

Ngân hàng Goldman Sachs vừa đưa ra nhận định rằng thời kỳ “trăng mật” của tỷ giá hối đoái Trung Quốc đã kết thúc, khi đồng tiền nước này đối mặt với một giai đoạn giảm giá mới so với USD. Điều này đã thổi bùng lên nguy cơ của một cuộc tháo chạy dòng vốn ra khỏi Trung Quốc.

Việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đang có những động thái rõ ràng hơn để chuẩn bị cho lần tăng lãi suất tiếp theo trong tháng Sáu, song song với những áp lực buộc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ vẫn hiện hữu, đang khiến luồng tiền có xu hướng tiếp tục chảy khỏi Đại lục.

Tỷ giá nhân dân tệ so với USD giảm 1,3% trong tháng Năm vừa qua. Ngày 30/5, tỷ giá được ấn định ở mức 6,5784 nhân dân tệ đổi 1 USD, đáy 5 năm.(Bizlive)