Không ít địa phương vẫn lấy đất chuyên trồng lúa nước có năng suất cao để phát triển công nghiệp, đô thị trong khi có thể bố trí trên các loại đất khác.
Chất lượng dự báo quỹ đất chưa sát, lập quy hoạch không đảm bảo tính liên kết vùng, thiếu cân nhắc đến lợi ích chung, chưa tiết kiệm đất, công khai quy hoạch còn mang tính hình thức... là những gì được Chính phủ nêu ra trong báo cáo kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2000 – 2010.
Tại phiên họp toàn thể chiều 20/10 của kỳ họp Quốc hội thứ hai, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang đã trình bày báo cáo này.
Nhiều chỉ tiêu không “về đích”
Theo đánh giá của Chính phủ, trong 10 năm qua (2000 - 2010), công tác quản lý đất đai theo quy hoạch đã có những chuyển biến đáng ghi nhận, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế, xã hội cũng như bảo đảm an ninh lương thực, quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.
Tuy nhiên, trong 10 năm qua, công tác thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cũng bộc lộ nhiều bất cập, trong đó nổi lên là nhiều chỉ tiêu được Quốc hội giao đã không “về đích” theo đúng lộ trình, thời hạn cũng như sự chênh lệch quá lớn trong việc thực hiện chỉ tiêu của các địa phương.
Đơn cử như việc thực hiện mục tiêu giảm diện tích lúa nước. Trong khi Quốc hội cho phép giảm 407 nghìn ha trong 10 năm, kết quả thực hiện đạt 207 nghìn ha. Thế nhưng, một số địa phương lại có biểu hiện giảm khá nhanh như Hải Dương giảm 1,4 nghìn ha/năm, Vĩnh Phúc giảm 1,2 nghìn ha/năm, Hưng Yên giảm 1.000 ha/năm.
Ở khu vực Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long, nơi được mệnh danh là vựa lúa của cả nước còn có tốc độ giảm nhanh hơn như: Tp.HCM 2,7 nghìn ha/năm, Tây Ninh 3,1 nghìn ha/năm, Cà Mau 6,2 nghìn ha/năm, Bạc Liêu 5,4 nghìn ha/năm, Sóc Trăng 4,1 nghìn ha/năm...
Không những thế, một số chỉ tiêu Quốc hội giao đối với đất ở đô thị, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng cây lâu năm... không đạt chỉ tiêu, thậm chí còn đi ngược với những gì đề ra.
Cụ thể, đối với đất ở đô thị, nếu như năm 2000 chỉ có 72 nghìn ha, Quốc hội duyệt đến năm 2010 là 111 nghìn ha, nhưng thực tế đã có đến 134 nghìn ha (vượt 20,7% chỉ tiêu). Đất chuyên dùng cũng tăng hơn 752 nghìn ha, vượt 7,11% chỉ tiêu Quốc hội giao.
Đáng chú ý, đất quốc phòng, an ninh, trong khi Quốc hội duyệt chỉ là 281 nghìn ha, nhưng thực tế đến năm 2010 đã có đến 338 nghìn ha, trong đó chủ yếu là đất quốc phòng. Riêng đối với đất trồng cây lâu năm, trong khi Quốc hội duyệt là giảm khoảng gần 200 nghìn ha, từ 2.810 nghìn ha xuống còn 2.657 nghìn ha, nhưng thực tế đến năm 2010, diện tích đất này không những không giảm mà còn tăng lên, đạt 3.689 nghìn ha.
Đánh giá về kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất 10 năm qua, báo cáo thẩm tra từ Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng khẳng định, công tác thực hiện quy hoạch sử dụng đất trong thời gian qua bộc lộ nhiều hạn chế, trong đó nổi lên là việc một số địa phương vẫn lấy đất chuyên trồng lúa nước có năng suất cao để phát triển công nghiệp, đô thị trong khi có thể bố trí trên các loại đất khác.
Trong khi đó, đất khu công nghiệp dù đạt 100%, song đầu tư còn dàn trải, một số khu công nghiệp triển khai quá chậm, nhà đầu tư không đủ năng lực tài chính phải dừng lại chờ nhà đầu tư mới…
Đánh giá của Ủy ban Kinh tế khẳng định, tính bình quân tỷ lệ lấp đầy thấp, chỉ đạt 45,63%, trong khi đó đất cơ sở sản xuất kinh doanh vượt cao, đạt tới 211,36%.
Cũng theo thẩm tra của Ủy ban, hầu hết khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu đầu tư kéo dài, thiếu đồng bộ về hạ tầng, tỷ lệ sử dụng đất đạt thấp. Việc sử dụng đất xây dựng sân bay, cảng biển, sân golf thời gian qua cũng là những vấn đề cần được quan tâm, xem xét
Cẩn trọng với đất lúa
Trên cơ sở kết quả thực hiện quy hoạch 10 năm qua, Chính phủ kiến nghị một số vấn đề liên quan đến việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất trong 5 năm (2011 - 2015) và quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, đặc biệt lưu ý đến câu chuyện giữ diện đất lúa và điều chỉnh diện tích đất khu công nghiệp.
Theo nhìn nhận của Chính phủ, Việt Nam là quốc gia có truyền thống lúa nước trong khu vực và trên thế giới. Đất trồng lúa của nước ta lại được hình thành trải qua hàng nghìn năm với công sức của bao thế hệ.
Trong khi đó, khả năng khai thác, mở rộng diện tích đất lúa để bù đắp vào diện tích đất lúa đã mất đi là rất hạn chế và rất khó khăn. Dự báo đến năm 2020, dân số nước ta vào khoảng 100 triệu người, và theo tính toán của cơ quan chuyên môn, để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, tổng sản lượng lương thực cần khoảng 47 triệu tấn, diện tích gieo trồng cần tối thiểu 7,3 triệu ha, với hệ số sử dụng đất 1,9 - 2 lần.
Bên cạnh đó, chúng ta lại là một trong 5 quốc gia chịu ảnh hưởng lớn nhất của biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Và theo dự báo, đến năm 2020, sẽ có khoảng 6 nghìn ha đất lúa bị ảnh hưởng, và đến năm 2030 sẽ có khoảng 20 ha, đến cuối thế kỷ thì sẽ có khoảng 70% diện tích đất lúa của chúng ta bị ảnh hưởng bởi nước biển dâng.
Với dự báo như trên, Chính phủ nhìn nhận việc đề xuất chuyển 500 nghìn ha diện tích đất lúa (xuống còn 3,6 triệu ha) sang đất phi nông nghiệp của các địa phương là không hợp lý. Sau khi tính toán cân nhắc, Chính phủ kiến nghị Quốc hội giữ nguyên 3,81 triệu ha đất lúa trong kế hoạch 5 năm (2011 - 2015).
Theo Chính phủ, sau năm 2015, căn cứ vào thực tế của từng địa phương trong trường hợp cần thiết mới điều chỉnh lại chỉ tiêu này khi phê duyệt kế hoạch sử dụng đất 2016 - 2020.
Những nội dung liên quan đến kế hoạch sử dụng đất trong 5 năm (2011 -2015) và quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 sẽ được các đại biểu Quốc hội thảo luận, tại tổ vào ngày 1/11 và thảo luận tại hội trường vào ngày 8/11 tới.
Bộ lao động - Thương binh và Xã hội cho biết đang tính phương án mở rộng đề án quan hệ tiền lương tối thiểu - trung bình - tối đa. Theo đó, mức tối đa lương cán bộ, công chức có thể ở mức trên 12 triệu đồng/tháng.
Thêm một lần, thẩm tra báo cáo của Chính phủ về công tác phòng chống tham nhũng năm 2011, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội lại “phê” Chính phủ chậm khắc phục một số hạn chế, tồn tại đã được cơ quan thẩm tra nêu từ các năm trước.
Trong khi cử tri đang bức xúc, Chính phủ đang đau đầu về hiệu quả của đầu tư công, một thông tin khá “giật mình” từ Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, các bộ, ngành và địa phương đã gửi danh mục dự án đầu tư công trong năm 2012 về Bộ Kế hoạch và Đầu tư với tổng số tiền lên tới... 300 tỷ USD.
Chính phủ đặt mục tiêu cho năm 2012 và 5 năm tới là ổn định kinh tế vĩ mô và tái cấu trúc nền kinh tế. Để làm được điều này, trước kỳ họp Quốc hội thứ hai, khai mạc ngày 20-10, Quốc hội yêu cầu phải tập trung vào tám giải pháp chính.
Tổng hợp ý kiến đóng góp của đại biểu về chương trình kỳ họp Quốc hội thứ hai sẽ khai mạc vào ngày 20/10 tới đây, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 13/10, Văn phòng Quốc hội cho biết một số đại biểu đề nghị Chính phủ báo cáo thêm về kết quả điều tra, xử lý đối với những sai phạm của Vinashin.
Tổng hợp kết quả từ các cuộc thanh tra, trong 9 tháng qua, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện sai phạm về kinh tế trên 1.159 tỷ đồng và gần 2.000 ha đất.
(TBKTSG Online) Các dự án đầu tư nước ngoài vào khu vực phi sản xuất, làm gia tăng tình trạng nhập siêu, tiêu tốn năng lượng, khai thác không gắn với chế biến sẽ bị hạn chế cấp phép.
Ngày 15/9, Chính phủ đã họp chuyên đề đóng góp ý kiến xây dựng đối với dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) và 8 dự thảo Luật, trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định, Cổng thông tin điện tử Chính phủ cho biết.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa có công văn hối thúc Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị định về hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài trong tháng 9/2011, giữa lúc cuộc đua ngầm giữa các nhà đầu tư để xây dựng các casino tiếp tục diễn ra nóng bỏng.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
