Vì sao kinh tế biển VN chưa phát triển đúng tầm ? Lý giải nguyên nhân này PGS TS Nguyễn Chu Hồi - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo VN cho rằng“VN thiếu luật pháp cơ bản và thống nhất đối với biển và đảo”.
- Theo đánh giá của các chuyên gia thì kinh tế biển VN phát triển còn quá nhỏ bé so với tiềm năng mênh mông như hiện nay. Vậy theo ông, nguyên nhân do đâu ?
Chúng ta nhận thức được VN có tiềm năng biển nhưng những hành động mang tầm chiến lược còn mờ nhạt. Vì vậy, việc đầu tư cho phát triển kinh tế biển từng ngành cụ thể cũng như đầu tư tổng thể rất hạn chế và manh mún. Đối với biển, sức đầu tư đòi hỏi rất lớn, muốn có hiệu quả phải đầu tư lâu dài. Đối với chúng ta, những công cụ chính sách: vẫn chưa có ! Cho nên, không khuyến khích và không tạo hành lang khuôn khổ pháp lý để cho các DN, các nhà đầu tư yên tâm đầu tư vào VN.
Chúng ta thiếu cả những công cụ quy hoạch tiếp cận theo không gian để phân bổ nguồn lực về tài nguyên biển, bảo đảm phát triển bền vững môi trường biển và hiệu quả về kinh tế biển cho các dự án đầu tư lớn mang tầm chiến lược.
- Nhưng thực tế là chúng ta đã đã có những chính sách thu hút đầu tư từ cấp TƯ tới địa phương, thưa ông ?
Đúng vậy ! Chính phủ có nhiều chính sách phát triển kinh tế biển và thu hút đầu tư như: Nghị quyết số 09 – NQ/TƯ năm 2007 về “Chiến lược biển VN đến năm 2020”; Nghị quyết số 32- NQ/TƯ; Quyết định 2190/QĐ - TTg; Quyết định 35/2009/QĐ - TTg... Theo đó, cần phát triển hướng mạnh ra biển để tiếp cận nhanh chóng với biển xa, giảm thiểu khó khăn trở ngại về luồng tàu vào cảng. Phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông phải thông suốt.
Tuy vậy, theo tôi, bên cạnh đó, chúng ta cần xây dựng cảng nước sâu, bởi vì cảng không đơn thuần là điểm bốc xếp, thông qua hàng hoá mà cảng biển còn là động lực, thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, đặc biệt là các ngành kinh tế gắn với biển như công nghiệp luyện kim, nhiệt điện, xi măng, các dịch vụ hàng hải. Không những vậy, cảng biển còn là đầu mối của chuỗi logistic, là cửa ngõ thông thương, giao lưu, hợp tác quốc tế; đặc biệt chú trọng phát triển các cảng nước sâu ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam, tạo những cửa mở lớn vươn ra biển xa có sức hấp dẫn. Nói tóm lại, để thu hút đầu tư nước ngoài thì cần phải có nhiều giải pháp đồng bộ, các giải pháp sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường đồng hành với quá trình đẩy nhanh hoạt động kinh tế biển, những chính sách ưu đãi gắn với bảo vệ quốc phòng, an ninh, chủ quyền và chủ quyền biển đảo của nước ta.
- Như ông nói, chúng ta đã và đang đi dúng hướng. Vậy theo ông, để kinh tế biển thật sự phát triển, chúng ta còn cần những gì ?
Thật sự, Chính phủ đã lường hết những vấn đề có thể xảy ra khi thu hút FDI vào kinh tế biển VN. Nhưng nguồn thông tin đầu vào để đảm bảo đủ độ tin cậy của chính sách của Chính phủ đặt ra sẽ còn nhiều vấn đề: VN thiếu hẳn luật pháp cơ bản và chính sách theo cách quản lý tổng hợp và thống nhất đối với biển và đảo.
Tài nguyên biển là tài nguyên hệ thống nên trên thế giới đã sử dụng cách tiếp cận không gian. Một vịnh biển là nguồn lợi chia sẻ của nhiều ngành, vì thế khi ta sử dụng phương pháp tiếp cận ngành trong quản lý, quy hoạch thì ngành nào cũng có quy hoạch của mình nhưng không hề có quy hoạch tổng thể để phân bổ nguồn lực dẫn đến mâu thuẫn lợi ích giữa các ngành, giữa Nhà nước với người dân. Vì thế không thu hút đầu tư mang tính lâu dài.
Hơn nữa, hiệu quả thu được trên một đơn vị biển của VN so với các nước còn thấp kém. Năng lực khai thác biển của VN chỉ bằng 1/7 Hàn Quốc, 1/20 Trung Quốc, 1/94 Nhật Bản, 1/260 của thế giới.
- Với tư cách chuyên gia, ông có thể cho biết chúng ta sẽ phải tiếp tục làm gì ?
Với mục tiêu sử dụng lâu dài và phát triển nguồn tài nguyên biển cần phải giải quyết tốt 8 vấn đề: quy hoạch và khai thác tài nguyên biển; quản lý và khai thác tài nguyên vùng bờ; vấn đề chính sách pháp luật; đảm bảo cuộc sống cho cư dân ven biển; bảo vệ môi trường sinh thái và bảo vệ đa dạng sinh học; cơ sở hạ tầng cho phát triển kinh tế biển; nguồn nhân lực chất lượng cao; biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Đồng thời phải chú trọng khai thác 5 lĩnh vực kinh tế biển trọng tâm.
Bên cạnh đó, mô hình tăng trưởng đang áp dụng đã “tận khai” năng lực đất liền. Do đó, cần phát triển nhanh, bền vững trên nền tảng mở cửa - hội nhập, thông ra biển lớn bằng cảng biển với không gian lớn là biển, với tiềm năng còn dồi dào nhất, cao nhất. Chúng ta cần vươn ra biển lớn, hiện diện trên đại dương với tư cách một cường quốc biển (có chủ quyền và có thực lực) bằng cách phải có tàu lớn và DN lớn. Trong đó, công nghiệp đóng tàu và ngành vận tải biển (cảng + hàng hải) phải lớn mạnh; kinh tế “mặt tiền”- đô thị biển + du lịch biển (bờ, biển, đảo) phải phát triển.
Trước thềm Đại hội Đảng bộ huyện Nam Đàn lần thứ 25, Phó bí thư huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Nam Đàn, ông Thái Văn Nông đã trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư về những mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của huyện nhà trong 5 năm tới.
Kích cầu thị trường xi-măng nội địa là một trong các giải pháp ưu tiên để “hạ nhiệt” cán cân cung-cầu và giảm lượng tồn kho của các doanh nghiệp kinh doanh xi-măng trong cả nước. Đó là lời khẳng định của ông Lê Văn Tới (ảnh), Vụ trưởng Vụ Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng khi trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân.
Ông Trương Đình Tuyển cho rằng: “Khuyết điểm của Việt Nam là đã để mô hình phát triển theo chiều rộng quá lâu. Căn nguyên ở chỗ chúng ta đã không tạo ra thể chế để có thể chuyển ngay được. Cho nên tới đây, cái nào chuyển nhanh sang chiều sâu thì phải chuyển ngay, cái nào chưa có điều kiện phải chấp nhận để chuyển dần”.
Trung Quốc sẽ phải đấu dịu sau đó, nếu không thì khó có thể ai chơi với Trung Quốc được. Bối cảnh hiện nay tạo cho Việt Nam một thời cơ hiếm có để giành được sự ủng hộ của thế giới bên ngoài và hậu thuẫn của nhân dân trong nước - Giáo sư Ngô Vĩnh Long nhận định.
Ngày 20/7 tới đây, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chính thức lên 10! Một chặng đường chưa đủ dài, nhưng cũng không quá ngắn để nhìn nhận và có những cảm quan...
"Có điều đáng mừng là lâu lắm hệ thống ngân hàng lại quay về trạng thái tăng trưởng huy động vốn cao hơn cho vay", Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu nói khi trả lời phỏng vấn về tình hình điều hành chính sách tiền tệ hiện nay.
Tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đã chính thức chốt lại con số 6,16%. Bộ Kế hoạch - Đầu tư cũng đã đưa ra nhiều dự báo khả quan về kinh tế Việt Nam trong năm nay. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là liệu nền kinh tế có tiếp tục đà hồi phục mạnh mẽ một cách bền vững?
Sau nhiều nỗ lực nhằm thiết lập mặt bằng lãi suất "vào 10 ra 12", đến thời điểm này vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy sớm đạt mục tiêu mà Ngân hàng Nhà nước đề ra.
Ông Vũ Bá Phú, Phó cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương) nhận xét, hệ thống luật pháp Việt Nam về các công cụ phòng vệ thương mại đã tương đối đầy đủ...
Nếu cấp trên yêu cầu, Kiểm toán Nhà nước sẽ bắt tay ngay vào kiểm toán Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy (Vinashin), dù đơn vị này không có trong kế hoạch kiểm toán năm nay.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
