PGS-TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia: Nên có cơ chế lãi suất cho vay thỏa thuận

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Lãi suất (LS) cho vay tiếp tục giảm mạnh theo chủ trương nới lỏng chính sách tiền tệ của Chính phủ. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp (DN) và người dân vẫn khó tiếp cận được vốn từ các ngân hàng thương mại (NHTM). Xoay quanh thực trạng này, PV Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia (ảnh).

PV: Thưa ông, LS cơ bản giảm còn 10% và LS cho vay sẽ giảm mạnh nữa nhưng nhiều DN vẫn kêu khó. Tại sao?

PGS-TS TRẦN HOÀNG NGÂN: Với LS cơ bản 10%/năm thì mặt bằng LS cho vay sẽ nằm ở khoảng 12% - 14%/năm. Mức LS này vẫn chưa “mềm” lắm với các DN. Nguyên nhân là do tỷ suất lợi nhuận của DN vẫn còn thấp, chỉ tương đương mức LS cho vay nên họ không dám vay.

Để DN có thể hấp thụ được vốn vay, nhà nước phải giảm thuế và chi phí thủ tục hành chính; còn DN phải giảm được chi phí sản xuất kinh doanh như chi phí vận chuyển, chi phí nhiên liệu… thì lợi nhuận của DN mới cao hơn. Khó thể đòi hỏi NHTM giảm LS thấp hơn nữa trong điều kiện mặt bằng huy động vốn hiện nay và chỉ số giá cả còn cao. Theo tôi, LS cho vay nằm ở mức 12%/năm là hợp lý trong giai đoạn này.

Khung LS nên như thế nào để NHTM và người vay đều hài lòng?

LS cũng bị chi phối bởi quy luật cung cầu, phải được sự thỏa thuận giữa người vay và cho vay như người bán và mua. LS cho vay trong thời gian vừa qua bị khống chế ở mức tối đa 150% mức LS cơ bản. Theo tôi, cơ chế này đã gây những khó khăn nhất định cho các NHTM, bởi có những nhu cầu đi vay vượt khung mà người đi vay vẫn chấp nhận. Hiện nay, tình trạng cho vay nặng lãi, vay “nóng” vẫn còn phổ biến.

Muốn giảm được thực trạng này thì cần có cơ chế LS linh hoạt hơn để người dân “bắt tay” được với các NHTM. Do đó, ta nên xây dựng một cơ chế LS mới được sự đồng ý của Chính phủ và Quốc hội, trong đó mức LS tối đa chỉ nên áp dụng cho những trường hợp đặc thù. NHNN được phép ban hành cơ chế riêng cho các đối tượng vay còn lại, LS cho vay tối đa có thể là 200% của LS cơ bản.

Đối với DN thì trần LS là hợp lý còn với người vay cá nhân, nhất là vay tiêu dùng thì nên áp dụng LS thỏa thuận. Hiện nay hầu hết NHTM đều cho DN vay với LS dưới mức trần nên mức trần chỉ để giúp các NHTM và DN đạt được thỏa thuận nên LS cơ bản là tham chiếu quan trọng để điều hành chính sách tiền tệ. Nhu cầu vay cá nhân và vay tiêu dùng hiện khá lớn nhưng các NHTM còn e dè là do LS cho vay, dù đụng trần, vẫn thấp so với chi phí và rủi ro cao ở đối tượng này. Do đó, với người vay này, nên bỏ LS trần.

Làm sao để đưa vốn về nông thôn trong lúc chi phí cho vay ở các NHTM còn cao?

Nông thôn rất “khát” vốn nhưng phần lớn người vay chưa đáp ứng được điều kiện vay vốn cùng chi phí thẩm định cao. Thực ra, đưa vốn về nông thôn không cao vì tại các khu vực đó, các NHTM vẫn huy động được vốn tại chỗ để cho nông dân vay lại. Hơn nữa, bây giờ việc điều chuyển vốn linh hoạt bằng điện tử chứ không bằng xe cộ nữa đâu mà tốn kém. Giải pháp cần thiết ở đây là cần có quỹ bảo lãnh để các NHTM mạnh dạn cho vay

(Theo SGGP)