Đó là nhận định của LS Nguyễn Ngọc Bích - thạc sĩ luật Harvard bên lề Diễn đàn Thách thức kinh tế 2010 diễn ra mới đây tại TP HCM. DĐDN đã có cuộc trao đổi ngắn với LS Nguyễn Ngọc Bích.
- Tái cấu trúc và quản trị DN hiện nay luôn là vấn đề được cộng đồng DN quan tâm, đặc biệt là vấn đề chuyển đổi DN nhà nước (DNNN). Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
Chỉ còn gần ba tháng nữa là Luật DNNN hết hiệu lực theo quy định của Luật DN 2005 (l/7/2010) và theo đúng cam kết WTO. Theo đó, hơn 1.500 DNNN sẽ chuyển sang mô hình Cty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) một thành viên cũng như Luật DN sẽ là chỗ ở mới cho họ. Có thể nhận thấy rõ áp lực thời gian đè nặng lên việc chuyển đổi toàn bộ DNNN sang hình thức mới như thế nào. So với nghị định trước đây (Nghị định 95/2006/NĐ- CP), nghị định mới mở rộng đối tượng chuyển đổi, có thêm cả Cty nông nghiệp, lâm nghiệp, nông trường, lâm trường quốc doanh. Ngay cả các DN thuộc diện cổ phần hóa nhưng chưa triển khai thực hiện hoặc đang thực hiện mà chưa xác định giá trị DN trước ngày 1/7/2010 thì cũng chuyển sang hình thức Cty TNHH một thành viên và sẽ tiếp tục cổ phần hóa sau năm 2010. Cũng chính áp lực thời gian này mà không ít ý kiến cho rằng việc chuyển đổi chỉ mang tính hình thức, nhằm mục đích thực hiện đúng tiến độ. Quả thực việc chuyển đổi này nhằm đến hai mục tiêu lớn là tạo ra một sân chơi bình đẳng cho mọi DN, không kể thành phần kinh tế, chủ sở hữu, trên cơ sở Luật DN, và khắc phục tình trạng làm ăn kém hiệu quả của DNNN. Chính vì vậy, việc chuyển đổi phải tạo được sự chuyển biến thực sự trong quản lý, điều hành DN, và vì thế tính hiệu quả và chất lượng của công tác chuyển đổi phải được đặt lên hành đầu.
- Theo ông, những khó khăn mà DN sẽ gặp phải trong quá trình chuyển đổi là gì?
Có một thực tế dễ nhận ra khi chuyển đổi hơn 1.500 DNNN sang Cty TNHH một thành viên là thiếu hụt đội ngũ cán bộ quản trị DN phù hợp. Ngoài ra, cũng có nhiều DNNN cho biết họ không quan tâm đến việc chuyến đổi, nếu buộc thì vẫn phải làm. Điều này cũng dễ hiểu bởi họ đang hưởng nhiều lợi thế từ sau khi Luật DNNN được sửa đổi vào năm 2005. Vì theo Nghị định 25, những người là chủ tịch, thành viên của hội đồng thành viên hoặc chủ tịch Cty của các Cty TNHH một thành viên 100% vốn nhà nước được trao quyền hạn khá rộng, tất nhiên là đi kèm với nghĩa vụ tương ứng. Vì vậy, nguy cơ trao quyền cho người không đủ năng lực không phải không có. Và đây lại là cái chỗ dựa cho những ý kiến phản đối việc cải cách phương thức và cơ chế thực hiện quyền sở hữu nhà nước. Một thách thức khác là liệu văn hóa và lối làm việc theo chế độ tập thể như lâu nay ở các DNNN có thay đổi kịp để thích nghi với lề lối làm việc mới theo quy định của pháp luật hay không.
- Vậy làm sao để có thể tái cơ cấu DN trong thời điểm hiện nay đạt chất lượng, thưa ông?
Nếu xem DN như một chiếc xe chuyển động, thì hiện nay, chúng ta có 4 trình độ quản trị: Quản trị theo sự thuận tiện (giám đốc có thể quyết định như mình muốn), Quản trị theo khoa học (giám đốc quyết định theo các quy định đã có sẵn), Quản trị tiên tiến (chất lượng sản phẩm không thay đổi – ISO), Quản trị hiện đại (kiểm soát được hết công việc, sản phẩm, tiền bạc bằng điện toán – ERP).
Chủ DN không xác định rõ trình độ quản trị của DN nên đã du nhập những kỹ thuật của trình độ quản trị cao cho trình độ thấp (trình độ 3, 4 cho 1) kết quả là tốn kém và không hiệu quả: ít nhắm vào cơ chế (phần động cơ của chiếc xe) mà nhắm vào cơ cấu (phần khung sườn) bên ngoài, thương hiệu. Chưa chú trọng vào tính cạnh tranh của mình mà vào sự khoe khoang. Nền tảng cơ bản của tăng trưởng yếu: giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng, ổn định kinh tế vĩ mô, thể chế kinh tế xã hội. Hiệu quả và khả năng cạnh tranh chậm cải tiến – thủ tục – luật lệ – thói quen. Vậy cần một sự đồng bộ kiên quyết, tránh tình trạng nửa vời, không dứt khoát như tiến trình cổ phần hóa DNNN mấy năm vừa qua.
Mới đây, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thành Hưng đã ký văn bản gửi các doanh nghiệp viễn thông cân nhắc lại việc nhập khẩu các thiết bị đầu cuối 3G để tránh nhập ồ ạt, gây lãng phí.
Sau vụ sập dầm cầu cạn Pháp Vân kéo dài vừa xảy ra, một trong những nguyên nhân được chính những người trong cuộc thừa nhận là do “nhà thầu lơ là, tư vấn nể nang”. Sau một loạt sự cố tại các công trình xây dựng, một lần nữa vai trò của các nhà tư vấn lại trở thành đề tài nóng.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa có nghị quyết về việc ban hành Chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước đến năm 2020. Theo đó, đến năm 2020, quy mô nguồn lực của Kiểm toán Nhà nước sẽ tăng gấp 2 lần, chất lượng kiểm toán sẽ được nâng cao, cơ sở pháp lý của Kiểm toán Nhà nước sẽ được hoàn thiện.
Kết thúc quý 1-2010, nước ta nhập siêu 3,5 tỷ USD, chiếm tới 25% kim ngạch xuất khẩu; chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,12% so với đầu năm, mức khá cao so với mục tiêu kiềm chế lạm phát dưới 10% của cả năm… Về những hiện tượng đáng lo này, PGS-TS Trần Hoàng Ngân (ảnh), thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, có một số đề xuất.
Từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều thay đổi về chính sách lãi suất. Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online đã trao đổi với ông Paul Francis Gruenwald, Trưởng bộ phận Kinh tế và Nghiên cứu khu vực châu Á của tập đoàn ANZ, về những vấn đề liên quan đến chính sách tiền tệ tại Việt Nam.
Luật Quy hoạch có hiệu lực thi hành từ 1-1-2010 đề cập đến việc cấp giấy phép quy hoạch như là một điều kiện cần có khi chủ đầu tư triển khai xây dựng một công trình. Giấy phép quy hoạch có phải là một dạng “giấy phép con” mà Chính phủ đã cố gắng loại bỏ từ nhiều năm trước? Lấy giấy phép này như thế nào? PV Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với ông Trần Chí Dũng (ảnh), Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc (QHKT) TPHCM về nội dung này.
Anh nói, nhà kinh tế thường không nói chuyện giấc mơ mà chỉ đặt ra những mục tiêu. Và trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, TS Vũ Thành Tự Anh luôn “chỉ chú trọng vào quá trình”, “tạo nên xu thế thay đổi”. Bởi theo anh, “về Việt Nam để góp phần tạo nên một nền móng, một bệ phóng cho các thế hệ sắp tới.”
Đỉnh Ba Vì là nơi "tỏa khí" thì chân Ba Vì không thể là nơi "tụ khí". Đặt trung tâm hành chính quốc gia ở chân Ba Vì là chúng ta xây một "Ẩn Long", không còn là Thăng Long nữa.
Ngày 21.4, tại trung tâm triển lãm Vân Hồ (số 2, Hoa Lư, phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội), bộ Xây dựng chính thức khai mạc trưng bày triển lãm lấy ý kiến người dân về quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Dự kiến sẽ có thêm hai công ty cung cấp thông tin tín dụng tư nhân bên cạnh Trung tâm Thông tin tín dụng (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang độc quyền trên thị trường.
Những bất cập trong hoạt động của TCty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước SCIC hay kết quả của những báo cáo tài chính được công khai trên thị trường chứng khoán… cho thấy vai trò quan trọng không thể thiếu của kiểm toán trong sự phát triển của nền kinh tế và hội nhập. Tuy nhiên, đội ngũ kiểm toán viên đã đáp ứng được yêu cầu ?
Phát triển du lịch sinh thái miệt vườn được xem là một trong những thế mạnh của ĐBSCL nói chung và tỉnh Tiền Giang nói riêng, theo nhận xét của ông Nguyễn Ngọc Minh, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Tiền Giang.
Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng VN - Tiến sỹ Phạm Sỹ Liêm cho rằng nếu không có biện pháp hữu hiệu thì vùng vành đai xanh dễ dàng bị cơn sốt bất động sản thôn tính.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
- Tái cấu trúc và quản trị DN hiện nay luôn là vấn đề được cộng đồng DN quan tâm, đặc biệt là vấn đề chuyển đổi DN nhà nước (DNNN). Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
