Dự báo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho thấy, mỗi năm nước ta có thể trồng được 7,2 triệu hécta lúa và ước tính sản lượng năm 2015 là 38,75 triệu tấn. Mặc dù có diện tích gieo trồng lớn nhưng việc áp dụng khoa học, công nghệ (KHCN), đặc biệt là cơ giới hóa trong tất cả các khâu từ làm đất, gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch còn hạn chế.
Kiểm tra đánh giá khả năng sinh trưởng của giống lúa mới cho năng suất cao tại Trung tâm giống cây trồng Nam Định. Ảnh: Huy Hùng
Thất thoát quá lớn
Cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào đánh giá chính xác sự đóng góp của KHCN đối với sản xuất nông nghiệp, người ta chỉ mới đưa ra những tỷ lệ tương đối như: Hàm lượng chất xám chiếm hơn 30% giá trị sản phẩm hàng hóa; biện pháp giống làm tăng năng suất từ 5-20%; biện pháp phân bón tăng 10-15%, tưới tiêu giúp tăng 20-40%...
TS Chu Văn Thiện, Phó Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch cho biết: Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng trồng lúa lớn nhất nước với những cánh đồng từ 1.000 - 2.000ha nhưng việc áp dụng cơ giới hóa hầu hết chỉ dừng ở khâu làm đất. Ở Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH), do trung bình mỗi hộ có đến 8,6 thửa ruộng, diện tích manh mún, cách xa nhau nên việc ứng dụng cơ giới hoá gặp nhiều khó khăn. Đến nay, diện tích lúa cấy bằng tay ở ĐBSH vẫn chiếm tới 90%.
Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, hiện nay cả nước có khoảng 1.300 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh máy móc, thiết bị nông nghiệp. Lượng máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp là trên 500.000, gồm máy nổ, máy phát điện, máy cày, gặt đập và các dòng máy chuyên dùng khác. Song, điều đáng lo hơn cả là các cơ sở sản xuất cơ khí trong nước mới đáp ứng được 30% nhu cầu và phải nhập khẩu từ Trung Quốc tới 60%. Do công tác thu hoạch dựa nhiều vào lao động thủ công nên tỷ lệ thất thoát lúa là khoảng 12-15% sản lượng. TS Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL nhận định: "Tổn thất sau thu hoạch không chỉ làm giảm sản lượng, mà còn ảnh hưởng lớn đến chất lượng, giá trị hạt gạo, giảm thu nhập của nông dân".
Không chỉ riêng cây lúa, những cây trồng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như cao su, hồ tiêu, hạt điều, lạc, đỗ tương, ngô... cũng ở trong cảnh chăm sóc và thu hoạch chủ yếu bằng lao động chân tay. Khâu được xem là khá nhất trong sản xuất nông nghiệp hiện mới dừng ở công tác lai tạo và chọn giống.
Cần bước đi đột phá
TS Đặng Kim Sơn (Viện trưởng Viện Chính sách Chiến lược NN&PTNT) cho biết, điều đáng lo ngại là mức độ đóng góp của KHCN thấp đối với tăng trưởng sản xuất nông nghiệp. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó nổi bật là đầu tư thấp và cơ chế chính sách bất cập. Theo Ngân hàng thế giới, tổng đầu tư cho một cán bộ nghiên cứu ở Việt Nam chỉ bằng 9% của Indonesia và Thái Lan, 2,5% của Malayxia. Những yếu kém trong cơ chế chính sách khó chỉ ra bằng con số, nhưng rõ ràng cán bộ KHCN không có động lực, hăng hái dốc toàn tâm cho việc nghiên cứu. Các đơn vị KHCN chưa thực sự gắn bó thiết tha với hiệu quả đóng góp cho sản xuất. Do thu nhập và hiệu quả sản xuất thấp nên nông dân không gắn bó với nông nghiệp...
Theo Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, đến năm 2020 nước ta phấn đấu đạt 100% diện tích trồng lúa ở ĐBSH và ĐBSCL được cơ giới hóa bằng các thiết bị tiên tiến. Trong đó, diện tích được gieo trồng và thu hoạch bằng máy ở ĐBSH đạt 50%, ĐBSCL là 80%. Để làm được điều này, trước tiên cần có cơ chế, chính sách thích hợp nhằm thúc đẩy xây dựng công trình thủy lợi, cải tạo ruộng đồng, nâng cấp cơ sở hạ tầng nông thôn.
Cùng với đó là chính sách hỗ trợ các thành phần kinh tế đầu tư chế tạo máy móc nông nghiệp. Bên cạnh đó, Nhà nước cần tăng cường hơn nữa việc áp dụng các thành tựu KHCN vào lĩnh vực nông nghiệp, tạo ra nền nông nghiệp giá trị cao bằng cách chuyển giao, ứng dụng các kết quả KHCN, nhất là công nghệ cao và công nghệ sinh học, cải tiến máy móc của nước ngoài cho phù hợp với điều kiện thực tế trong nước để giảm thời gian và chi phí nghiên cứu. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tập huấn cho nông dân về kỹ năng sử dụng máy móc, đào tạo các ngành nghề cơ khí nông nghiệp theo mô hình liên kết 4 nhà: Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp và người nông dân. Ngoài ra, vấn đề đổi mới công nghệ, ưu tiên ứng dụng chuyển giao công nghệ chế biến thu hoạch cũng cần được quan tâm.
Với người nông dân, KHCN sẽ không là vấn đề cao siêu nếu như những gì họ đang đối mặt nhanh chóng tìm được sự hỗ trợ. Nếu đầu tư đủ mạnh cho nghiên cứu và Nhà nước có chính sách hợp lý thì cơ hội đổi đời cho người dân sẽ đến gần hơn. Tương lai thì xa mà sự thật thì gần khi vấn đề này đã được đặt ra nhiều năm nay nhưng bài toán nông nghiệp - nông thôn và nông dân vẫn chưa có lời giải thấu đáo.
Hà Nội có khoảng 130.000ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó có gần 10.000ha đất bãi màu mỡ ven các con sông lớn chuyên trồng hoa màu, cây ăn quả và 100.000ha sản xuất lúa. Trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, diện tích nông nghiệp dần thu hẹp là tất yếu. Vì vậy, mục tiêu của nông nghiệp Hà Nội là chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp đô thị (NNĐT) để đạt 2 mục đích là an sinh xã hội và tạo vành đai xanh, bảo vệ môi trường Thủ đô.
Sau 3 tháng của quý 2 chỉ tăng ở mức rất thấp, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được dự báo sẽ tiếp tục ổn định trong ngắn hạn. Tại Hội nghị sơ kết hoạt động Tổ điều hành thị trường trong nước vừa diễn ra tại Vĩnh Phúc, các ý kiến đều thống nhất quan điểm này.
Vùng duyên hải miền trung trải dài từ Thanh Hóa đến Bình Thuận, trong đó có 11 tỉnh từ Thanh Hóa đến Phú Yên là khu vực thường xuyên bị thiên tai bão, lũ. Những năm gần đây, thiên tai ở miền trung xảy ra thường xuyên, trầm trọng hơn, với thiệt hại ngày càng lớn hơn.
Với đặc điểm địa hình là một dải đất hẹp, dải ven biển miền trung (DVBMT) phần lớn diện tích nằm ở sườn phía đông dốc đứng của dãy Trường Sơn, còn khu vực đồng bằng ven biển thì bị chia cắt thành nhiều đoạn bởi những dãy núi ngang nhô ra sát biển.
Thực hiện sáng kiến cắt giảm 30% TTHC, 57% người tiêu dùng độ tuổi dưới 30 …, Việt Nam đang có rất nhiều cơ hội cho những nhà đầu tư kiên nhẫn và dũng cảm.
Tin Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TPHCM đề nghị chính quyền thành phố hỗ trợ cho vay không lãi suất để doanh nghiệp mua hơn 60.000 tấn muối ứ đọng của diêm dân huyện Cần Giờ không có gì mới, bởi trước đó Chính phủ đã nhận văn bản kiến nghị của ngành nông nghiệp mua tạm trữ 200.000 tấn muối trên phạm vi cả nước.
Tổng cục Thống kê cho rằng, nền kinh tế trong nước đang phục hồi nhanh, GDP 6 tháng tới sẽ tăng khá hơn, nhưng kèm theo đó, nhập siêu và giá cả tăng cao vẫn rất đáng lo ngại. Nhận định trên được Tổng cục Thống kê đưa ra sáng 1/7)tại cuộc họp báo công bố số liệu kinh tế xã hội 6 tháng đầu năm 2010.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Theo các chuyên gia, kết quả sau hơn 3 năm gia nhập WTO (ngày 7-11-2006) đã có tác dụng tích cực đến sự tăng trưởng kinh tế của nước ta. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế vẫn còn nhiều trở ngại, vì thế các ngành chức năng, các doanh nghiệp (DN) cần phải có kế hoạch tổng thể để nền kinh tế "cất cánh".
Nửa chặng đường của năm kế hoạch 2010, nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng nhanh hơn trên đà hồi phục từ cuối năm ngoái. Nhìn chung, hầu hết các chỉ tiêu kế hoạch quan trọng đều có bước cải thiện đáng ghi nhận…
Chiều 28-6, Hội Kiến trúc sư VN đã có cuộc họp góp ý kiến về việc xây dựng 5 cổng chào cỡ lớn mừng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Các ý kiến cho thấy nếu làm vội vàng, thẩm định qua loa sẽ gây phản tác dụng...
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
