Vụ trưởng vụ Thống kê tài khoản quốc gia, tổng cục Thống kê Bùi Bá Cường trao đổi về những vấn đề vĩ mô đáng lưu tâm nhất trong sáu tháng đầu năm.
Thứ nhất là tăng trưởng. Tăng trưởng sáu tháng đầu năm nay là 6,2%, cao hơn nhiều so với 3,9% của cùng kỳ năm ngoái. Gần đây bộ Kế hoạch và đầu tư dự báo tăng trưởng GDP sáu tháng cuối năm là 6,8 – 7,3%, và cả năm là 6,5 – 6,8%. Rõ ràng tăng trưởng đã bắt đầu hồi phục.
Tuy nhiên, điều cần lưu ý là vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 390 ngàn tỉ đồng, tức là tăng 13,4% so với năm ngoái theo giá thực tế, và tới 45,6% so với GDP. Tổng vốn đầu tư so với GDP mà Quốc hội đã thông qua cho cả năm là 41%, và mới đây bộ Kế hoạch và đầu tư báo cáo Chính phủ dự kiến tăng 41,5 – 42% GDP. Vốn đầu tư trong sáu tháng tăng cao, đã gây sức ép lạm phát. Quốc hội thông qua chỉ tiêu lạm phát dưới 7% cả năm. Nhưng lạm phát sáu tháng đã tăng 4,78% so với tháng 12 năm ngoái, và 8,69% so với cùng kỳ năm ngoái. Cần lưu ý là con số lạm phát cùng thời điểm này năm ngoái chỉ tăng 2,68% so với tháng 12.2008.
Rất nhiều cơ quan, trong đó có bộ Kế hoạch và đầu tư và ngân hàng Nhà nước cho rằng lạm phát sẽ không vượt 8% cả năm, có nghĩa là không thể giữ ở mức dưới 7% như Quốc hội yêu cầu. “Lạm phát rõ ràng là sức ép và tôi đồng ý điểm này, nhưng muốn lưu ý là đừng vì thế mà tập trung kiềm chế lạm phát”, ông Cường nói.
Thâm hụt ngân sách cũng là vấn đề. Sáu tháng đầu năm nay thâm hụt ngân sách khoảng 3,6% GDP so với 4,4% GDP của sáu tháng đầu năm ngoái. Quốc hội yêu cầu thâm hụt ngân sách là 6,2% GDP và bộ Kế hoạch và đầu tư báo cáo Chính phủ là có khả năng dưới 6% GDP cho cả năm.
Trong cán cân thanh toán, lo ngại nhất là nhập siêu. Trong sáu tháng Việt Nam nhập siêu 6,7 tỉ USD, tương ứng 21% so với xuất khẩu và 15% GDP sáu tháng đầu năm. Đây là con số lớn, gây sức ép lớn tới cán cân thanh toán, tỉ giá.
Về chính sách tiền tệ, thì ngân hàng Nhà nước đang làm tốt. Cung tiền (M2) được Chính phủ cam kết khống chế từ 20 – 25%, và giữ được M2 tăng ở mức 20% trong năm tháng. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng đã lên tới 28%. Đây cũng là sức ép.
Hiện doanh nghiệp tiếp cận tín dụng còn khó khăn. “Tôi cho rằng, không phải vì sợ lạm phát mà phải kiềm chế cho vay. Một số ngân hàng cam kết giảm lãi suất cho vay xuống dưới 12%. Làm sao vừa kiềm chế lạm phát, vừa có thể hỗ trợ tăng trưởng mới là cách tiếp cận tốt”, ông Cường nói.
Còn nhiều vấn đề khác như nợ công, trả nợ công,… cũng đáng quan tâm, tuy nhiên các số liệu không được công bố.
Báo cáo ngày 19/08/2010 của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho thấy Châu Á vững vàng hơn so với những dự báo ban đầu trước tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Tổ chức Giám sát doanh nghiệp quốc tế (BMI) vừa công bố báo cáo dự đoán về tình hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, theo đó nâng mức dự báo tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam trong năm nay từ mức 4,4% lên 6% và trong 5 năm tới sẽ đạt mức trung bình 6,2%/năm.
Mấy ngày nay, thông tin tuyên bố thoái vốn tại các công ty con, cũng như không đầu tư thêm vốn vào các doanh nghiệp ngoài ngành của các tập đoàn nhà nước lại dày đặc.
Theo nhận định của các chuyên gia, với mức tăng trưởng GDP đạt 6,16% của 6 tháng đầu năm 2010 cho thấy xu hướng hồi phục rõ nét của nền kinh tế nước ta. Sang tháng 7, cộng đồng doanh nghiệp (DN) tiếp tục tận dụng cơ hội, khắc phục khó khăn đẩy nhanh tiến độ sản xuất, kinh doanh nhằm tạo sức tăng trưởng cao hơn trong những tháng tới…
Hàng loạt công trình giao thông trọng điểm chậm tiến độ đang gây áp lực giao thông rất lớn trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Tình trạng ùn tắc giao thông triền miên và lãng phí tiền tỷ vẫn chưa có giải pháp khắc phục hiệu quả.
Tại Hội thảo cấp cao “Việt Nam hướng tới thập niên mới và giai đoạn xa hơn”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ 5 quan điểm phát triển của Việt Nam giai đoạn 2011-2020, trong đó phát triển nhanh gắn liền với phát triển bền vững.
“Trao đổi với lãnh đạo nhiều địa phương, họ thừa nhận có sự thiếu thận trọng cần thiết khi thẩm định dự án, vì có nhiều dự án lớn do T.Ư giới thiệu về. Vì vậy, khi dự án đổ bể thì không truy trách nhiệm cho ai được”.
“Tăng trưởng kinh tế thời gian tới sẽ đạt mức cao hơn những tháng đầu năm và có khả năng hoàn thành, thậm chí vượt mức tăng trưởng 6,5% như mục tiêu đề ra”
Ngân hàng UOB (United Overseas Bank - Singapore) vừa tổ chức lễ ký hợp đồng tài trợ khoản tín dụng trị giá 40 triệu USD cho Công ty cổ phần điện lực dầu khí Nhơn Trạch II.
Chỉ giữ lại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) 3 lĩnh vực liên quan đến công nghiệp đóng tàu, các lĩnh vực kinh doanh đa ngành thì bán, chuyển nhượng, cổ phần hóa. Đây là yêu cầu của Bộ Chính trị sau khi nghe Ban cán sự đảng Chính phủ báo cáo về tình hình Vinashin, ý kiến của Văn phòng Trung ương Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Bộ Công an và một số bộ, ngành tại phiên họp ngày 31/7.
Đó là lời đánh giá của ông Trần Văn Minh - Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khi nhận xét về dự án Khu đô thị sinh thái Quan Nam - Thủy Tú, một dự án quy mô lớn với tổng mức đầu tư lên đến 1,64 tỷ USD nằm tại quận Liên Chiểu và huyện Hoà Vang - thành phố Đà Nẵng.
Theo ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp Hội siêu thị Hà Nội, mặc dù hiện nay sản phẩm của nhiều doanh nghiệp sản xuất ra đang dư thừa nhưng việc tiêu thụ lại rất khó khăn do mối liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất với nhà phân phối chưa thực sự chặt chẽ, chủ yếu là theo hướng tự phát.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
