ửa chặng đường của năm kế hoạch 2010, nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng nhanh hơn trên đà hồi phục từ cuối năm ngoái. Nhìn chung, hầu hết các chỉ tiêu kế hoạch quan trọng đều có bước cải thiện đáng ghi nhận…
May hàng xuất khẩu tại Công ty Dệt may Cái Lân. Ảnh: Duy Tuấn
Những số liệu khả quan
Theo số liệu công bố tại cuộc họp giao ban của Bộ Kế hoạch và Đầu tư ngày 24-6, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) 6 tháng đầu năm đạt 6-6,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,7-3,2%, công nghiệp và xây dựng tăng 6-6,7%, dịch vụ tăng 6,8-7,2%.
Tính chung, giá trị sản xuất công nghiệp 6 tháng đạt hơn 366 ngàn tỷ đồng, tăng 13,8%. Một số sản phẩm đạt mức tăng cao hơn mức tăng trưởng chung của toàn ngành, gồm: điện, khí thiên nhiên, khí hóa lỏng, sữa bột, ô tô, xe máy, xà phòng, tủ lạnh, giày thể thao, quần áo, điều hòa nhiệt độ, vật liệu xây dựng… Nhiều địa phương đạt mức tăng trưởng cao như Hà Nội, Phú Thọ, Đồng Nai, Bình Dương, TP Hồ Chí Minh, Thanh Hóa… Giá trị sản xuất khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản 6 tháng đầu năm đạt hơn 103 ngàn tỷ đồng, tăng 5,34% so với cùng kỳ, là kết quả rất tốt trong bối cảnh điều kiện thời tiết không thuận lợi. Nhiều loại nông sản, thủy sản, nhất là gạo vẫn giữ được "phong độ" trong xuất khẩu.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt hơn 747 ngàn tỷ đồng, tăng 26,7% so với cùng kỳ. Thị trường sôi động, hàng hóa phong phú và đa dạng cho thấy sức mua hồi phục nhanh, trong đó hàng do doanh nghiệp (DN) trong nước sản xuất ngày càng mở rộng thị phần, hướng tới mục tiêu tăng sức cạnh tranh với hàng ngoại nhập. Du lịch đang thật sự hồi phục, đã đón hơn 2,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng 35% so với cùng kỳ với nhiều thị trường khách quan trọng hồi phục và tăng lượng khách đến. Lượng khách nội địa đạt khoảng 14,8 triệu lượt, tăng 10,7%. Đó là cơ sở để thúc đẩy các dự án xây dựng, nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống hạ tầng du lịch trên phạm vi cả nước. Vận tải hành khách, hàng hóa bảo đảm nhu cầu dân sinh và lưu thông phục vụ đắc lực sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Dịch vụ bưu chính, viễn thông giữ đà tăng trưởng mạnh, tổng doanh thu toàn ngành đạt 137 ngàn tỷ đồng, tăng gần 7,5% so với cùng kỳ.
Tổng giá trị giải ngân vốn ODA đạt 1,41 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ. Cả nước thu hút thêm 438 dự án đầu tư nước ngoài (ĐTNN), với tổng vốn đăng ký mới đạt 7,9 tỷ USD, tăng 43% về vốn so với cùng kỳ. Tính chung cả về dự án mới cấp phép và xin tăng vốn, cả nước đã thu hút thêm 8,43 tỷ USD vốn đăng ký. Đặc biệt, tổng vốn ĐTNN thực hiện 6 tháng qua đạt 5,4 tỷ USD, tăng 5,9%. Hoạt động kinh tế đối ngoại "nóng" trở lại bởi tình hình kinh tế trong nước chuyển biến tích cực và các nhà đầu tư vẫn tin tưởng, chọn Việt Nam là điểm đến của dòng vốn trung và dài hạn.
Kim ngạch xuất khẩu nửa đầu năm đạt 32,1 tỷ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ, với những mặt hàng quan trọng có tốc độ tăng trưởng cao như sắt thép, dây và cáp điện, hóa chất và sản phẩm hóa chất, máy móc, thiết bị, gỗ và sản phẩm gỗ, hàng điện tử, máy tính, hàng thủ công mỹ nghệ, thủy sản… Đáng chú ý là giá cả nhiều loại hàng xuất khẩu được cải thiện trên thị trường thế giới góp phần tích cực vào kết quả xuất khẩu. Đến nay, đã có 9 mặt hàng có kim ngạch trên 1 tỷ USD gồm thủy sản, hàng dệt may, dầu thô, gạo, giày dép, thiết bị và phụ tùng, đá quý và kim loại quý, hàng điện tử và máy tính; gỗ và sản phẩm gỗ.
Quan tâm cải thiện chất lượng và thứ hạng môi trường kinh doanh
Tuy nhiên, nền kinh tế cũng bộc lộ một số hạn chế, tồn tại như lượng điện cung cấp hạn chế, thiếu ổn định do sự eo hẹp của nguồn cung nên ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống dân sinh. Mức nhập siêu trong 6 tháng đầu năm cũng khá lớn, bằng 20,9% tổng kim ngạch xuất khẩu và báo hiệu khả năng tăng cao hơn trong thời gian tới khi các DN gia tăng nhập khẩu, nhất là đơn vị thuộc khu vực có vốn ĐTNN. Đáng lo ngại là tốc độ tăng nhập khẩu vẫn luôn cao hơn tốc độ tăng xuất khẩu…
Các chuyên gia lưu ý, thời gian tới các DN cần tăng cường đầu tư chiều sâu, chuyển đổi công nghệ để làm ra hàng hóa có chất lượng cao, tăng sức cạnh tranh. Chính phủ, các bộ và địa phương quan tâm, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh thông qua cải cách hành chính, cải thiện chất lượng và thứ hạng môi trường kinh doanh quốc gia và địa phương. Cơ quan chức năng tăng tốc các chương trình hỗ trợ, xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin thị trường và giúp DN tìm kiếm thị trường mới nhằm gia tăng kim ngạch xuất khẩu kết hợp giảm thiểu mức nhập siêu. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu, có giải pháp chỉ đạo, hỗ trợ các dự án tăng tốc độ giải ngân hướng tới việc sử dụng vốn có hiệu quả, trong đó tập trung vào những chương trình/dự án quan trọng, cấp quốc gia, vùng, những dự án có tác động sâu rộng tới phát triển KT-XH, dân sinh…
Theo các chuyên gia, kết quả sau hơn 3 năm gia nhập WTO (ngày 7-11-2006) đã có tác dụng tích cực đến sự tăng trưởng kinh tế của nước ta. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế vẫn còn nhiều trở ngại, vì thế các ngành chức năng, các doanh nghiệp (DN) cần phải có kế hoạch tổng thể để nền kinh tế "cất cánh".
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Tổng cục Thống kê cho rằng, nền kinh tế trong nước đang phục hồi nhanh, GDP 6 tháng tới sẽ tăng khá hơn, nhưng kèm theo đó, nhập siêu và giá cả tăng cao vẫn rất đáng lo ngại. Nhận định trên được Tổng cục Thống kê đưa ra sáng 1/7)tại cuộc họp báo công bố số liệu kinh tế xã hội 6 tháng đầu năm 2010.
Tin Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TPHCM đề nghị chính quyền thành phố hỗ trợ cho vay không lãi suất để doanh nghiệp mua hơn 60.000 tấn muối ứ đọng của diêm dân huyện Cần Giờ không có gì mới, bởi trước đó Chính phủ đã nhận văn bản kiến nghị của ngành nông nghiệp mua tạm trữ 200.000 tấn muối trên phạm vi cả nước.
Chiều 28-6, Hội Kiến trúc sư VN đã có cuộc họp góp ý kiến về việc xây dựng 5 cổng chào cỡ lớn mừng Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Các ý kiến cho thấy nếu làm vội vàng, thẩm định qua loa sẽ gây phản tác dụng...
Hội thảo "Rừng ngập mặn, quản lý vùng biển và hấp thụ cácbon" không chỉ là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ rừng mà còn thể hiện sự quan tâm, chia sẻ kinh nghiệm của nhiều quốc gia trên thế giới trong việc quản lý Vườn Quốc gia, rừng và rừng ngập mặn.
Một số giải pháp gây được sự chú ý của các nhà quản lý, khoa học và cán bộ thực thi pháp luật là “phân luồng, phân tuyến”, “đánh mạnh vào túi tiền” để nâng cao ý thức và hạn chế việc gia tăng phương tiện cá nhân nhanh như hiện nay.
Trong phiên thảo luân ở hội trường về dự án Luật khoán sản (sửa đổi), kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII cho thấy một nghịch lý đang hiện hữu là nhiều địa phương hiện giàu về tài nguyên nhưng lại nghèo về kinh tế mà nguyên nhân chủ yếu là do những bất cập trong công tác quản lý khai thác khoáng sản.
Việc điều hành mặt hàng xăng dầu nói riêng (và các mặt hàng khác nói chung) ở thời điểm này, với mục tiêu giữ ổn định giá nhằm đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô là hết sức cần thiết. Thế nên, để quỹ này hoạt động trơn tru, tạo ra một hệ thống “van an toàn” nhằm ngăn chặn không để giá bán lẻ xăng dầu tăng đột biến, xác lập một thị trường xăng dầu ổn định là công việc không đơn giản.
"Có một khía cạnh là sự phát triển của các tập đoàn kinh tế lớn, đặc biệt là các tập đoàn nhà nước (lực lượng chủ yếu của nền kinh tế phát triển) không phải là yếu tố tạo ra sự ổn định cho xã hội Việt Nam, mà chỉ là một công cụ để tạo lập địa vị quốc tế của xã hội Việt Nam" - chuyên gia Nguyễn Trần Bạt phân tích.
Nhiều chuyên gia cho rằng, các điều kiện tiên quyết để một mô hình tăng trưởng có thể áp dụng thành công trong hoàn cảnh nước ta không thể thiếu các yếu tố liên quan đến thể chế, đầu tư phát triển công nghệ cao, nhân lực trình độ cao...
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
