Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền tại buổi thảo luận tổ về đồ án quy hoạch Thủ đô - Ảnh: LQP.
Điểm hay thì chưa mới, điểm mới thì chưa hay, mới thấy điểm mà không thấy diện, nhưng thấy khó mà không làm thì càng nguy hiểm...
Tiếp tục ghi nhận ý kiến đại biểu Quốc hội về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, PV xin giới thiệu góc nhìn của ba vị chủ nhiệm ủy ban của Quốc hội và một vị bộ trưởng về đồ án này.
Ai dám đảm bảo Hà Nội - Hà Tây mãi là một?
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận đề nghị phải “nhìn xa tý nữa, vì có ai dám đảm bảo Hà Nội - Hà Tây vĩnh viễn chỉ là một?”.
Ông Thuận nói: “Tôi cơ bản tán thành các định hướng tại đồ án, vì nhìn chung không khác gì quy hoạch vùng mà Chính phủ đã xây dựng cách đây nhiều năm. Cũng vẫn là 5 đô thị vệ tinh như thế.
Chỉ có hai điểm khác, và tôi không tán thành đó là trục Thăng Long và trung tâm hành chính quốc gia chuyển lên Ba Vì. Làm như thế sẽ lãng phí, vì đường cao tốc chỉ cách trục Thăng Long 4 - 5 cây số.
Nhìn xa tý nữa, có ai dám đảm bảo Hà Nội - Hà Tây vĩnh viễn chỉ là một. Khi nhập vào thì cũng có lý do nhưng biết đâu 10 năm nữa lại tách ra. Tôi không tán thành có cái gọi là trung tâm hành chính tách ra khỏi trung tâm chính trị, Đảng ở đâu thì Quốc hội và Chính phủ phải ở đó, không thể tách trung tâm hành chính ra khỏi trung tâm chính trị được.
Hãy dừng tư duy chuyển trung tâm hành chính lại, Hà Nội tuy chật nhưng hãy còn rộng, Mỹ Đình vẫn là đất Thăng Long cũ, nếu chuyển thì nên chuyển về đó.
Điều lo lắng nữa, đó là quản lý quy hoạch của chúng ta. Những năm 1970, khi ở chiến trường ra, đi học Đại học Bách Khoa, thấy Liên Xô quy hoạch cho chúng ta một trường đại học cực đẹp, toàn cây, lối đi, có bạn bè bên Đại học Kinh tế Quốc dân ngay bên cạnh, dắt tay nhau đi cả ngày không hết. Còn bây giờ đã bị "xẻ thịt" hết, còn mỗi nhà ăn và giảng đường, giờ quay lại rất xót xa, lo lắng lắm, quy hoạch rất hay nhưng tổ chức thì khác”.
“Tôi muốn một quy hoạch toàn diện hơn”
Trao đổi với VnEconomy bên hàng lang Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Đào Trọng Thi cho biết, ông mong muốn được nhìn thấy một đồ án quy hoạch Thủ đô toàn diện hơn.
Theo ông, “với những gì được thể hiện qua tài liệu mà Chính phủ gửi cho đại biểu Quốc hội thì chưa đáp ứng hoàn toàn mong muốn về quy hoạch xây dựng Thủ đô.
Đây mới chủ yếu là quy hoạch về xây dựng, kiến trúc chứ chưa phải quy hoạch chung vì chưa thể hiện quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa và nhiều nội dung khác nữa.
Nếu thực hiện theo như đồ án này thì có thể mới chỉ giải quyết được vấn đề xây dựng và cùng lắm là kiến trúc của Thủ đô, còn những vấn đề đô thị bức xúc như giao thông, thoát nước… chưa được đề cập để giải quyết.
Đây phải là một quy hoạch bài bản, được chuẩn bị kỹ lưỡng, đáp ứng cho sự phát triển lâu dài của Thủ đô, hậu quả phát triển không theo quy hoạch đã có nhiều rồi. Vì vậy điều rất quan trọng là chất lượng của bản quy hoạch này có đáp ứng được yêu cầu hay không.
Cá nhân tôi không chỉ quan tâm đến vấn đề xây dựng nên rất muốn nghe Quốc hội thảo luận ở hội trường, mặc dù đã nghe thảo luận ở Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đồ án này rồi. Nhưng rất có khi thảo luận ở Quốc hội sẽ có đại biểu hiểu biết sâu hơn thì cũng muốn nghe những ý kiến đó để có cái nhìn toàn diện, có đủ thông tin để xác định thái độ cá nhân về bản quy hoạch này.
Theo tôi, đây là vấn đề lớn đến mức từng đại biểu chưa thể hình dung hết được nên cần trí tuệ lớn của cả Quốc hội. Và điều quan trọng là sau khi thảo luận Quốc hội có chấp nhận đồ án này hay đề nghị phải hoàn thiện thêm để lần sau lại xem xét”.
“Tạm thời để tài chính sang một bên
Trước rất nhiều ý kiến băn khoăn về con số 90 tỷ USD cho hạ tầng khung của quy hoạch Thủ đô tại buổi thảo luận tổ chiều 3/6, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền nêu quan điểm, phải tạm thời để tài chính sang một bên.
Ông Hiền nói: “Quy hoạch Thủ đô là việc làm rất lớn, rất khó khăn không dễ tìm được sự đồng thuận. Vì thế Ủy ban Kinh tế cũng kiến nghị lấy thêm ý kiến để tiếp thu những tiếng nói hợp lý, hoàn thiện hơn đồ án.
Mặt khác cần tiếp tục đánh giá thật kỹ thực trạng của Hà Nội khi hợp nhất, nếu không đánh giá kỹ thì rất khó định hướng. Theo tôi biết thì quy hoạch vùng thủ đô cũng có, ngành cũng có, nhưng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội thì Hà Nội chưa phê duyệt mà mới đang hoàn thiện.
Việc phân bổ các khu dân cư, nông thôn trong đô thị cũng phải có một bước nữa để hoàn thiện hơn tại đồ án
Điều cần lưu ý nữa là giải quyết mối quan hệ giữa bản quy hoạch này với các quy hoạch trước để có kế thừa chứ không phủ định hoàn toàn. Trên trục Thăng Long có nhiều dự án, dưới hành lang xanh cũng có rất nhiều dự án, nếu phủ định thì gây lãng phí rất lớn, nên cần tính kỹ để giảm thiểu xung đột.
Với đồ án này thì trục Thăng Long là điểm nhấn rất quan trọng khi nhìn trên sơ đồ, vì đây không chỉ là trục giao thông mà là còn là trục phát triển, chỉ có điều phải có hướng tuyến phù hợp.
Rất nhiều đại biểu có ý kiến về tài chính, nhưng theo tôi phải bắt đầu từ mục tiêu của đồ án để quết định làm cái gì để đạt mục tiêu đó chứ không thì sẽ rất khó. Thậm chí phải tạm thời để tài chính sang một bên để đạt mục tiêu đã, chứ cứ nói bao nhiêu tỷ đồng ngay lúc này thì không phù hợp. Phải xem cụ thể đến 2030 cần đạt mục tiêu là gì, chứ đừng xuất phát từ quan điểm chỉ làm được đến thế nên quy hoạch đến thế”.
“Thấy khó mà không làm thì càng nguy hiểm”
Phát biểu tại phiên thảo luận tổ về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp cho biết Thủ tướng Chính phủ đã xác định sẽ giải trình với ba vấn đề lớn trước Quốc hội. Đó là quy hoạch Hà Nội, tình hình nợ công và dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam.
Ông Hợp nói: “Lần này báo cáo Quốc hội đồ án cũng có cái khác hơn là báo cáo Quốc hội xin ý kiến và tiếp thu rồi mới báo cáo Bộ Chính trị. Khác hơn trước là trên nền tảng Quốc hội cho ý kiến thế nào rồi mới báo cáo, chứ ngày xưa ta hay định hướng rồi mới ra Quốc hội thì sẽ khó hơn.
Đây là bước trưng cầu ý kiến thực sự vì quy hoạch khó lắm, nhưng thấy khó mà không làm thì càng nguy hiểm hơn.
Tôi đã tham gia với Hà Nội là làm cái quy hoạch này thì phải thể hiện tính dân tộc là gì. Thủ đô ta và đi cả nước ta thì dấu ấn Việt Nam không rõ lắm, và nếu không cẩn thận thì chúng ta trở thành một nước lai căng, Lào có tí, Campuchia có tí, mỗi nơi có tí, trong khi đó sang Lào nhỏ thế nhưng dấu ấn rất rõ. Đó là cái mà ngành xây dựng phải lo.
Quan trọng nữa là hướng tới tương lai thế nào vì thực ra nhiều khi khách quốc tế biết đến một quốc gia qua một thủ đô, qua một nhà ga, qua một sân bay, bến cảng vì những cái này là hình ảnh thương hiệu quốc gia mà. Tôi đã phát biểu là Hà Nội mà kém thì Chính phủ và Trung ương phải chịu trách nhiệm. Nói thế không phải để bào chữa cho Hà Nội mà để thể hiện trách nhiệm của Trung ương.
Vì thế tôi nghĩ Quốc hội tham gia là hoàn toàn đúng, sẽ có nhiều ý kiến hay và chúng ta sẽ có Thủ đô tốt đẹp hơn nhiều. Chính phủ rất cầu thị, nên các đồng chí cứ phát biểu. Đồng chí Thủ tướng cũng đã nói tất cả các thành viên Chính phủ ngồi (thảo luận tổ) ở đâu thì phải tiếp thu và trao đổi. Sau đó thì Chính phủ sẽ nghe và sẽ tranh luận”.
"Nếu các tổ chức kinh tế lớn có vai trò mà ta gọi là "vị thế nhà nước", họ sẽ có nhiều quyền lực đến độ có thể tạo ra ảnh hưởng cho những chính sách của chính phủ. Rồi sau đó, chính phủ có thể sẽ đứng về các nhóm lợi ích thay vì lợi ích của nhân dân"... Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới (WB) Martin Rama trả lời câu hỏi liên quan đến dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam.
GDP tăng trưởng cao thường gắn liền với sự hãnh tiến, còn khi GDP tăng trưởng thấp lại là một nỗi lo âu. Nhiều người thường đánh đồng ý niệm tăng trưởng kinh tế với tăng trưởng GDP, điều này là sai lầm về nhận thức. Bởi vì, có thể GDP tăng vọt nhờ vào thiên tai, lãng phí, tham nhũng, nhờ những công trình mà sau khi xây dựng xong, người ta không biết phải dùng vào việc gì.
Trước thềm Hội nghị nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam (CG) giữa kỳ, sẽ diễn ra tại Kiên Giang vào ngày 9 và 10-6 tới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đưa ra dự báo Việt Nam có thể đạt tốc độ tăng trưởng 7% trong năm nay và kiềm chế lạm phát ở mức 9%. Theo WB, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra những giải pháp kịp thời ứng phó với các thay đổi điều kiện kinh tế.
Bảng xếp hạng về chỉ số thúc đẩy thương mại gồm 125 nền kinh tế trên thế giới, riêng thứ hạng của các quốc gia ASEAN được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đề cập qua bản báo cáo về thúc đẩy thương mại trong ASEAN, đã được công bố ngày 3/6 tại Việt Nam.
Năm 2011 nỗ lực phấn đấu thúc đẩy sản xuất phát triển, lấy lại đà tăng trưởng của nền kinh tế; ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững. Phấn đấu năm 2011, tăng tổng sản phẩm trong nước(GDP) đạt 7,0% - 7,5%.
Ý tưởng hình thành trục Thăng Long và chuyển trung tâm hành chính lên Ba Vì đã không thuyết phục được nhiều đại biểu khi đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, được Quốc hội thảo luận tại tổ chiều 3/6.
Cần đề phòng những tác động không đúng đắn của các nhóm lợi ích, ảnh hưởng tới các định hướng của quy hoạch, là đề nghị được Ủy ban Kinh tế đặc biệt nhấn mạnh khi xem xét đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.
Phát biểu tại Hội nghị giữa kỳ nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho VN diễn ra tại Kiên Giang ngày 9-6, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định mức dự trữ ngoại tệ cả năm 2010 có thể đạt 12 tuần nhập khẩu, mức an toàn; lạm phát cũng được kiềm chế ở mức 8%...
Anh Trần Phú Nam, chủ cơ sở dịch vụ diệt côn trùng Việt Xanh, ngồi vật vờ trong phòng Đăng ký kinh doanh số 2 của Sở KH-ĐT Hà Nội, vô cùng đau khổ vì cả tháng nay vẫn không có dấu doanh nghiệp, trong khi khách hàng thì giục ký hoàn tất hợp đồng.
Ông Trần Đình Bá, Hội Kinh tế Vận tải Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) cảnh báo, để cả một hệ thống đường sắt khổ 1m lạc hậu mà tham vọng lao theo dự án đường sắt cao tốc (ĐSCT) chẳng khác nào lao theo vết xe đổ của đường sắt Nhật Bản.
Hoạt động 24/24, hệ thống này được hi vọng sẽ phát hiện kịp thời những doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp (KCN).
Từ đầu năm 2009 đến nay, tại địa bàn các xã Pơng Drang, CưK’ty, Cư Né, huyện Krông Búk (Đắk Lắk) liên tục xảy ra tình trạng hàng trăm đối tượng công khai chặt phá rừng thông phòng hộ Quốc lộ 14, sau đó cắm mốc phân lô chia nhau.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
