Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Một số ý kiến tỏ ra lo ngại khi triển khai thực hiện đồ án sẽ không được “đẹp” như phim và các “bức vẽ” đã trình chiếu và trưng bày tại buổi họp.
Một góc bản đồ Hà Nội. Thành phố đang được dự kiến mở rộng về hướng Tây - Ảnh: Google.
Nan giải bài toán kinh tế
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân cho biết, tổng kinh phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật khung từ 2010 - 2050 tại đồ án khoảng 90 tỷ USD.
Nguồn vốn này được huy động chủ yếu từ quỹ đất, tài sản công thuộc sở hữu Nhà nước. Thu hút vốn từ các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật và kinh tế xã hội.
Giai đoạn 2010 - 2020 sẽ huy động từ các nguồn vốn ngân sách Nhà nước, vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là vốn ODA để xây dựng hạ tầng kỹ thuật khung.
Ủy ban Kinh tế đề nghị cần làm rõ tính khả thi khi xây dựng tổng vốn đầu tư, vì cần tính tới một đặc điểm của đầu tư xây dựng là chi phí thực tế sẽ gia tăng rất lớn so với dự toán. Mặt khác trong đầu tư xây mới về hạ tầng thời gian gần đây ở Hà Nội thì tới 80% chi phí dành cho bồi thường giải phóng mặt bằng.
Cũng theo ủy ban này, nhu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng để thực hiện đồ án phải phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế của Thủ đô trong các giai đoạn của quy hoạch. Đồng thời cần đặt trong tổng thể cân đối vốn đầu tư của toàn quốc cho các dự án, công trình khác (như phát triển điện hạt nhân, đường sắt cao tốc Hà Nội - Tp.HCM...).
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cũng băn khoăn khi chủ yếu nguồn vốn là từ ngân sách. "Hiện nay một năm Hà Nội thu ngân sách trên 72 nghìn tỷ đồng, nếu tốc độ tăng từ 15 - 20% mỗi năm thì toàn bộ tiền ngân sách có đủ đầu tư không?", Chủ nhiệm Hiển đặt câu hỏi.
Nếu đi vay thì rất nhiều công trình như điện hạt nhân, đường sắt cao tốc Bắc - Nam cũng phải đi vay. Nguồn tài chính cần cho đồ án là rất lớn nên phải tính về nguồn lực và phân kỳ đầu tư, ông Hiển nhấn mạnh.
Văn minh, hiện đại, nhưng phải… hạnh phúc
Bên cạnh nguồn vốn, nhiều vấn đề cụ thể khác của đồ án cũng chưa thuyết phục được Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận băn khoăn không biết “tầm tư duy đến đâu” khi đặt vấn đề khống chế nhập cư vào thành phố tại đồ án. “Hà Nội không thể là ốc đảo, là của riêng người Hà Nội, đồ án được thực hiện gấp gáp thế có vì mục đích gì không?”, ông Thuận đặt câu hỏi.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cũng lo quy định về khống chế nhập cư không phù hợp với xu thế "nông dân thành thị dân" khi đến năm 2020 Việt Nam trở thành nước công nghiệp. Lúc đó nông dân thỉ còn dưới 10 triệu người, hơn 20 triệu nông dân khi đó sẽ trở thành thị dân thì khống chế nhập cư có phải là xu thế hợp lý không, ông Hiển băn khoăn.
Cũng theo ông Hiển, bên cạnh tiêu chí văn hiến, văn minh, hiện đại thì Thủ đô cũng cần thêm tiêu chí là “thành phố có chỉ số hạnh phúc cao nhất nước”.
Đa số ý kiến phát biểu đều tỏ ra băn khoăn về định hướng quy hoạch đối với trung tâm hành chính quốc gia và đề nghị làm rõ cơ sở quy hoạch trung tâm này về Ba Vì, trong khi trung tâm chính trị vẫn ở khu Ba Đình.
“Than thở” là “không hiểu ra làm sao”, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Quang Bình phân vân, theo quy hoạch này liệu có phải các cơ quan Chính phủ sẽ lên Ba Vì, còn các cơ quan Đảng ở lại Ba Đình?
Theo dự kiến, đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ bảy tới. Tuy nhiên, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho biết, Quốc hội chỉ thảo luận, cho ý kiến chứ không quyết định hay ra nghị quyết. Đồ án này do Thủ tướng Chính phủ quyết định theo thẩm quyền.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Quang Bình phân tích, “xin ý kiến của Quốc hội để Thủ tướng phê duyệt, như thế Quốc hội làm tư vấn cho Chính phủ hay sao?”.
Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng cũng băn khoăn: đồ án rất lớn, đặc biệt là về tài chính thì có nằm trong quy định của Nghị quyết số 66/2006/QH11 của Quốc hội về dự án, công trình quan trọng quốc gia trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư hay không? Nếu không thì luật có quy định là trước khi Thủ tướng phê duyệt thì đại biểu góp ý không?
Theo Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, theo luật hiện hành thì phê duyệt đồ án thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, còn Quốc hội chỉ cho ý kiến và giám sát. Đồ án này cũng chưa phải là dự án đầu tư, sau này khi triển khai có dự án nào đó rơi vào Nghị quyết 66 thì Quốc hội lại cho ý kiến.
Liên quan đến những lo ngại về khoảng cách giữa chủ trương và thực hiện, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân thừa nhận “làm được như bản vẽ cũng là một vấn đề”. Bởi, quy hoạch chung Thủ đô cách đây 13 năm cũng đã được phê duyệt, đến nay đã có gần 10 lần điều chỉnh. Và kết quả thế nào thì… mọi người đều đã nhìn thấy.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên kết luận, đồ án đã đủ điều kiện để báo cáo với Quốc hội và đề nghị chuẩn bị kỹ hơn để có thể cung cấp cho đại biểu những thông tin đầy đủ nhất.
Lâu nay trong các báo cáo và nhiều bài viết mang tính nghiên cứu đều mặc nhiên thừa nhận cơ cấu của khu vực II (bao gồm công nghiệp khai thác, công nghiệp chế biến và xây dựng) và khu vực III (dịch vụ) trong GDP cần phải tăng lên và coi đó như một sự phát triển kinh tế đúng hướng.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Giữ ổn định kinh tế vĩ mô trong điều kiện hiện nay cần được coi là mục tiêu ưu tiên hàng đầu, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền báo cáo trước Quốc hội tại phiên khai mạc kỳ họp thứ bảy, sáng 20/5.
Tạo bước chuyển biến rõ rệt về năng suất và chất lượng của các sản phẩm, hàng hóa chủ lực, khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai phía thâm nhập thị trường của nhau thông qua nhiều chương trình hỗ trợ thương mại song phương. Doanh nghiệp Việt Nam nên tận dụng điều kiện này khi có kế hoạch tạo dựng kinh doanh lâu dài ở EU.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh và sự gia tăng dân số đang đặt ra những thách thức cho chính quyền TP.HCM trong công tác quản lý đô thị, trong đó tình trạng kẹt xe đang trở thành nỗi ám ảnh đối với người dân đồng thời cũng là rào cản trên con đường phát triển thành phố thành một đại đô thị (megacity).
Đề án thu quỹ bảo trì đường bộ qua giá xăng dầu (1.000 đồng/lít xăng) do Tổng cục đường bộ Việt Nam soạn thảo chưa có cơ sở khoa học và chưa dựa trên thu nhập thực tế của da số người dân. Đó là ý kiến của nhiều nhà khoa học cùng các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông.
Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế trong nước cũng như đời sống nhân dân, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 497/2009/QĐ-TTg nhằm hỗ trợ vốn vay mua máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và vật liệu xây dựng nhà ở khu vực nông thôn. Đến nay, những hỗ trợ của Chính phủ với nông dân đã đạt những kết quả đáng khích lệ.
Nhận định triển vọng kinh doanh đã và sẽ tốt lên chiếm áp đảo, nhiều doanh nghiệp dự định mở rộng đầu tư và tăng nhân lực. Nhưng, không ít ý kiến lo ngại khó tiếp cận vốn và biến động điều kiện kinh doanh.
Trong vài thập kỷ gần đây, Thấm Quyến (Trung Quốc), Dubai (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) và Incheon (Hàn Quốc) nổi lên như những mô hình khu kinh tế biển có sự phát triển đầy ấn tượng. Mỗi khu kinh tế biển này đã lựa chọn một đường hướng phát triển riêng.
Chấn động từ cuộc khủng hoảng nợ công ở Hi Lạp đang có nguy cơ lan rộng sang một số quốc gia EU khác khiến các nước, nhất là những nước có nợ công lớn và thâm hụt ngân sách kinh niên, phải đánh giá lại tình trạng tài khóa của mình.
Đây là quan điểm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) phục vụ cho phiên thảo luận toàn thể của Quốc hội về dự án luật này trong cả ngày 17/6.
Đứng cùng báo giới bên hành lang Quốc hội giờ giải lao chiều ngày 14/6 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói về kết quả lấy phiếu tín nhiệm của 26 thành viên Chính phủ: “Các con số đã nói lên tất cả”.
Trao đổi với VnEconomy bên lề hội nghị kinh tế biển vừa được tổ chức mới đây tại Hà Tĩnh, một lãnh đạo của Hà Tĩnh cho hay đến thời điểm này, tổng vốn đầu tư của tổ hợp Formosa đã lên tới 2 tỷ USD.
Vụ cháy tại cây xăng ở Hà Nội mới đây cùng với việc phát hiện rút ruột xăng xe bồn tại Quảng Ninh đã làm nóng lên câu chuyện quản lý kinh doanh xăng dầu, tại cuộc họp của do Bộ Công Thương tổ chức ngày 5/6.
Chiều 5/6, hai bộ quốc phòng Việt Nam và Trung Quốc đã ký thỏa thuận về việc xây dựng đường dây thông tin điện thoại bảo mật nối thẳng giữa hai bên, nhằm tăng cường sự tiếp xúc và trao đổi mật thiết giữa lãnh đạo cấp cao quân đội hai nước, nguồn tin từ báo Quân đội Nhân dân cho biết.
“Chính phủ đã nhìn nhận ra vấn đề nhưng ở phía dưới chưa hành động theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ. Nếu điều này không được khắc phục, thì không có cách nào để cải thiện tình hình thực hiện chính sách và đưa nền kinh tế thoát khỏi trì trệ”, ông Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, nêu quan điểm.
Ngày 5/6, Chính phủ đã gửi Quốc hội báo cáo tình hình quản lý, sử dụng quỹ bảo trì đường bộ. Đây là báo cáo được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chuẩn bị trên cơ sở nghiên cứu tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội và từ tình hình thực tế.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
