Ông Trương Đình Tuyển, thành viên hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, nhận định về tái cấu trúc nền kinh tế và tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.
Muốn rút ngắn thời gian, phải có chiến lược đúng
Những xu thế phát triển trên thế giới đặt ra cơ hội cũng như thách thức mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Cơ hội mới là người đi sau nên có thể rút ngắn được giai đoạn phát triển. Lịch sử thế giới cho thấy châu Âu làm cuộc cách mạng công nghiệp phải mất hai thế kỷ, Nhật Bản thực hiện trong 50 năm, Hàn Quốc công nghiệp hoá chỉ khoảng 30 năm. Nhưng đi sau muốn rút ngắn thời gian thì phải có chiến lược đúng.
Toàn cầu hoá tạo ra cơ hội rất lớn về thị trường nhưng sức ép cũng lớn, bởi các công ty nước ngoài có thể đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Bản chất cạnh tranh là làm thế nào chiếm thị trường và lôi kéo người tiêu dùng về phía mình. Vì vậy, cạnh tranh chính là tìm ra lối đi phù hợp nhất, chọn được đối tượng tiêu dùng, thị trường mục tiêu mà mình hướng tới, tạo được bản sắc riêng thu hút người ta.
Xúc tiến thương mại phải được hiểu đúng là đưa đến cho người tiêu dùng một giá trị người ta cần và phương pháp truyền đạt giá trị ấy. Chính phủ đã đặt ra yêu cầu tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng vào chiến lược phát triển quốc gia giai đoạn 2011 – 2020. Trong yêu cầu tái cấu trúc ấy, có tái cấu trúc các ngành sản xuất, dịch vụ và tái cấu trúc doanh nghiệp.
Liên kết doanh nghiệp lớn – nhỏ
Về tái cấu trúc các ngành sản xuất, dịch vụ: phương thức chủ yếu là chuyển mô hình tăng trưởng theo chiều rộng hiện nay sang kết hợp hợp lý giữa tăng trưởng theo chiều rộng và tăng trưởng theo chiều sâu dựa vào khoa học công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và kỹ năng quản lý hiện đại nhằm tăng năng suất, giá trị gia tăng và hàm lượng nội địa của sản phẩm.
Xuất khẩu của Việt Nam mấy năm nay tương đối cao, bốn tháng đầu năm nay cũng tăng 8,9% so cùng kỳ, nhưng giá trị gia tăng trong sản phẩm thấp. Lấy ví dụ, nhà máy Samsung làm điện thoại di động, quý 1 vừa rồi họ xuất khoảng 1 tỉ USD, hy vọng đạt 5 tỉ USD/năm, nhưng trị giá nhập khẩu linh kiện chiếm đến 90% giá thành, trong đó 90% nhập khẩu từ Trung Quốc, nhiều mặt hàng xuất khẩu khác cũng trong tình trạng tương tự. Vì vậy, phải phát triển mạnh công nghiệp hộ trợ.
Phát triển công nghiệp hộ trợ từ trước tới nay kêu gọi nhiều nhưng không có cơ chế thực thi. Ở Hàn Quốc, các dự án nhỏ thì tập trung cho doanh nghiệp trong nước đầu tư, ưu tiên cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước phát triển, còn những dự án lớn mới thẩm định cho nước ngoài đầu tư nhưng kiểm soát chặt việc cấp đất và bảo vệ môi trường. Sẽ không ổn khi chúng ta phân cấp về cấp phép đầu tư không dựa theo một quan điểm rõ ràng với cái nhìn hệ thống mà chỉ “chạy theo yêu cầu” phân cấp, mặc dầu phân cấp là đúng. Nếu chúng ta cứ để đầu tư nước ngoài vào những dự án nhỏ, không cần nhiều vốn thì doanh nghiệp nhỏ trong nước luôn luôn nhỏ, không bao giờ lớn.
Nếu chúng ta cứ để đầu tư nước ngoài vào những dự án nhỏ, không cần nhiều vốn thì doanh nghiệp nhỏ trong nước luôn luôn nhỏ, không bao giờ lớn.
Trở lại vấn đề phát triển ngành công nghiệp hộ trợ, có mấy yêu cầu đặt ra. Phải phân lớp sản phẩm để tìm ra sản phẩm Việt Nam có lợi thế, phải phát triển theo cụm nhóm, có cơ chế ưu đãi phát triển công nghiệp hộ trợ, thu hút các nhà đầu tư kể cả các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư phát triển công nghiệp hộ trợ; lại phải tạo sự liên kết giữa các doanh nghiệp, kể cả liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp nước ngoài.
Cân bằng thị trường
Về tái cấu trúc doanh nghiệp, bản thân doanh nghiệp phải tự tái cấu trúc vì mỗi loại công nghệ sản xuất đặt ra một yêu cầu mới về tổ chức và quản lý doanh nghiệp. Hiện nay thế giới đang đi theo hai hướng có vẻ trái ngược nhau nhưng lại hoàn toàn thống nhất. Một là tập trung lại, hình thành những công ty lớn để đảm bảo năng lực đầu tư công nghệ cao, doanh nghiệp lớn mới có năng lực tài chính để phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu và hình thành chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chung. Mặt khác là hướng phân quyền rất mạnh để đảm bảo sự năng động trước thay đổi của thị trường, đó là xu thế diễn ra gắn với tái cấu trúc doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nên chú ý điều chỉnh chiến lược thị trường. Một nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu thì sẽ khó khăn khi nền kinh tế thế giới suy giảm, nhu cầu tiêu thụ ở các nước giảm. Vì vậy, cần điều chỉnh lại chiến lược thị trường theo nghĩa là phát triển cân bằng hơn giữa thị trường nước ngoài và thị trường trong nước. Vẫn phải tiếp tục khuyến khích xuất khẩu – một mũi quan trọng phát triển kinh tế, nhưng cũng phải quan tâm phát triển thị trường nội địa.
Trong bốn tháng qua, thị trường nội địa tăng trưởng rất cao, tổng doanh số hàng hoá bán lẻ và dịch vụ tăng 25% so với cùng kỳ, đang trở thành yếu tố quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế. Một số tổ chức đánh giá nước ngoài cho rằng thị trường nội địa Việt Nam đang vượt lên cả Trung Quốc và Ấn Độ về tốc độ tăng trưởng vì Việt Nam có dân số trẻ đông, nhu cầu tiêu dùng cao. Cần khắc phục tình trạng các doanh nghiệp Việt Nam bỏ trống thị trường nội địa cho các doanh nghiệp nước ngoài chiếm lĩnh.
Qua gần 25 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tích đầy ấn tượng trong tăng trưởng kinh tế và xoá đói giảm nghèo. Tuy nhiên, nền kinh tế cũng đang bọc lộ ngày càng rõ những lo ngại về chất lượng và sự bền vững của quá trình tăng trưởng, xét cả về trung hạn và dài hạn. Bài viết này đưa ra một số đánh giá về chất lượng tăng trưởng kinh tế Việt Nam dưới các góc độ: chuyển dịch cơ cấu, hiệu quả của tăng trưởng, và một số khía cạnh về phát triển xã hội.
Giai đoạn 2010-2015 sẽ thiết lập và đưa vào hoạt động 16 khu bảo tồn biển. Đến năm 2015, có ít nhất 0,24% diện tích vùng biển Việt Nam nằm trong các khu bảo tồn biển và khoảng 30% diện tích của từng khu bảo tồn biển được bảo vệ nghiêm ngặt.
Chưa bao giờ yêu cầu phải có quy hoạch không gian ngầm lại cấp bách như hiện nay. Bởi theo xu hướng, không gian ngầm không chỉ là các công trình hạ tầng kỹ thuật mà còn là những tổ hợp trung tâm thương mại, công trình đa chức năng... Vì thế cần gấp rút hoàn thiện cơ sở pháp lý điều chỉnh các quan hệ mới phát sinh và lập quy hoạch nhằm tạo điều kiện đẩy mạnh phát triển không gian ngầm trong tương lai.
Những năm qua, hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT) tạo ra điều kiện thuận lợi để mở rộng thị trường cho xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ, thu hút đầu tư nước ngoài và đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Sau một thời gian thí điểm, trong năm nay, ngành thuế có kế hoạch mở rộng triển khai kê khai thuế qua mạng trên phạm vi toàn quốc, với mục tiêu khoảng 6.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 60-70% số thu của cả nước.
Nhiều tổ chức tài chính, chuyên gia kinh tế nước ngoài nhận định, năm 2010 nguồn vốn FDI vào Việt Nam có nhiều triển vọng mới. Nhất là, sau hơn bốn tháng đầu năm, gắn với sự gia tăng cơ hội kinh doanh của các dự án FDI, niềm tin và những động thái tích cực mới, với sự cải thiện khá rõ về quy mô vốn đăng ký/dự án, cơ cấu vốn đăng ký và mức giải ngân thực tế...
Theo một số diễn giả trong diễn đàn mua bán sáp nhập doanh nghiệp (M&A) Việt Nam 2010 với chủ đề “Cùng hướng tới những thương vụ thành công” thì tỷ lệ thất bại của các thương vụ M&A tại Việt Nam hiện khá cao.
Khủng hoảng nợ Hy Lạp đang lan nhanh sang các nước châu Âu, trở thành khủng hoảng nợ khu vực. Liệu vấn đề này có ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam? Sài Gòn Giải Phóng đã có cuộc trao đổi với TS. kinh tế Đinh Xuân Quân, cố vấn của Bộ trưởng Nông nghiệp Liberia.
Việc xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội- TPHCM có được thông qua quyết định chủ trương đầu tư hay không vẫn còn phải chờ tới ngày cuối cùng của kỳ họp Quốc hội (19-6). Nhưng khi được Chính phủ trình ra để lấy ý kiến trong phiên khai mạc (20-5), quy mô và tính chất quan trọng của dự án đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi rất cân nhắc.
Trong những năm gần đây, một số đoạn đường cao tốc tại Việt Nam đã được đưa vào sử dụng, tạo sự thuận tiện trong lưu thông, giao thương giữa các vùng miền. Thế nhưng, đến nay ngành giao thông vẫn chưa xây dựng được một hệ thống giao thông thông minh (Intelligent Transport System – ITS). Thực tế này đặt ra yêu cầu đã đến lúc các cơ quan chức năng phải gấp rút xúc tiến việc đầu tư ITS để khai thác hiệu quả các tuyến đường cao tốc.
Sau hơn 70 năm trải nghiệm, thực tiễn đã cho thấy mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa không phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế nhân loại. Mô hình kinh tế mới mà chúng ta lựa chọn là: nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy chúng ta vẫn còn đề cập đến chủ nghĩa xã hội, song, đó chỉ là định hướng cho tương lai, một tương lai còn khá xa, cái chính, cái trước hết vẫn là nền kinh tế thị trường.
“Chúng tôi hài lòng với số lao động Việt Nam đang làm việc tại Malaysia. Họ là những công nhân chăm chỉ và đang góp phần làm tăng sức sản xuất của nền kinh tế Malaysia”.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
Ông Trương Đình Tuyển, thành viên hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, nhận định về tái cấu trúc nền kinh tế và tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.
