Mặc dù khủng hoảng kinh tế thế giới còn trầm trọng, các nước giàu mạnh đang đầu tư ưu tiên vào việc đổi mới và nghiên cứu để có thể cạnh tranh trên thị trường. Hiện nay, những lĩnh vực then chốt, thuộc kinh tế xanh, được các nước giàu mạnh tập trung sức lực đầu tư là:
– Năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, thuỷ điện nhỏ, địa nhiệt, sóng biển...)
– Hiệu quả năng lượng
– Tiết kiệm năng lượng
– Giam giữ CO2 (séquestration du CO2)
– Nhiên liệu sinh học thế hệ 2 (có vấn đề nếu không có chiến lược đúng đắn)
Những ngành có triển vọng cao được các đại học hay trường lớn triển khai mạnh nhất là:
– Năng lượng (đặc biệt tái tạo)
– Viễn thông
– Công nghệ nano (cần phải thận trọng, vì có sự lạm dụng danh từ)
– Vật liệu
– Công nghệ sinh học
– Tin học và công nghệ số
Trong bối cảnh đó, tôi xin đề nghị bộ Giáo dục và đào tạo cùng bộ Khoa học và công nghệ nên triệt để khai thác tài năng của tất cả những sinh viên ở trong nước hay ở nước ngoài đang làm luận án tiến sĩ hoặc đang thực tập sau tiến sĩ.
Muốn có hiệu quả, cần phải thành lập một uỷ ban khoa học kỹ thuật gồm các giáo sư có bổn phận liên lạc, theo dõi các nghiên cứu sinh, để phổ biến, triển khai và áp dụng những thành tựu nghiên cứu của họ.
Các trường đại học hay trung học trong nước có thể mời một số sinh viên tiến sĩ ưu tú, trực tiếp hay gián tiếp, góp phần giảng dạy hay hướng dẫn.
Đại học và các trường lớn của nước ta thiếu giáo sư cũng như phòng thí nghiệm tân tiến với nghiên cứu viên ưu tú. Vì vậy trước tiên cần có kinh phí hết sức quan trọng dành cho việc tuyển chọn đội ngũ giảng dạy có trình độ quốc tế và thiết lập cấp tốc các viện và cơ sở nghiên cứu có chất lượng cao. Việc kết hợp chặt chẽ đào tạo nghiên cứu và doanh nghiệp cần được khuyến khích và phải có mục tiêu và kế hoạch rõ ràng.
Tổ chức các trung tâm ươm tạo và triển khai trong các doanh nghiệp ở nước ta đang còn lu mờ, chưa có chiến lược. Các con số sau đây cho ta thấy tỷ lệ kinh phí dành cho đại học và nghiên cứu – triển khai (R-D) so với GDP (thống kê OCDE 2006) :
Ngày nay, các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu – triển khai ở ngoại quốc nhiều hơn là ở trong nước của họ (theo Global innovation 1000). 1.000 doanh nghiệp có ngân sách nghiên cứu – triển khai cao nhất thế giới đầu tư 55% kinh phí ở ngoại quốc.
Mỹ xuất khẩu R-D mạnh nhất, sau đó là Nhật và Thuỵ Sĩ. Đức cũng xuất khẩu R-D trái với Anh. Riêng Pháp thì giữ cân bằng. Trái lại Trung Quốc nhập cảng R-D nhiều nhất (25 tỉ đôla năm 2007) rồi đến Ấn Độ (13 tỉ đô la).
Vì điều kiện tài chính và chất lượng chưa cho phép, chúng ta nên tập trung sức lực vào việc tổ chức những cơ cấu, những cơ sở căn bản để đào tạo sinh viên tốt nghiệp với những kiến thức vững chắc trước khi ra phục vụ xã hội.
Chúng ta không nên mơ ước sớm đưa một hai đại học vào bản xếp hạng của đại học Giao thông Thượng Hải (Jiao Tong Shanghai). Những tiêu chuẩn của họ không thích hợp đối với nhiều nước, đặc biệt là đối với Âu châu. Vì vậy EU cũng có dự án đưa ra một bản sắp hạng vào năm 2010 để thu hút sinh viên ngoại quốc. Cũng như ở Pháp và nhiều nước khác trên thế giới, hệ thống giáo dục nói chung và đại học nói riêng của Việt Nam, cần được cải tổ cấp bách và sâu rộng với một chiến lược dài hạn. Nhà nước phải xem đó là ưu tiên số 1 thì may ra mới theo kịp đà tiến triển khoa học kỹ thuật hiện đại.
Thay vì bỏ ra hàng chục tỉ đô la để xây cất tám lò điện hạt nhân, tôi thiết tha đề nghị Chính phủ nên để dành số tiền ấy đầu tư vào các lĩnh vực then chốt có nhiều triển vọng như giáo dục, đào tạo, nghiên cứu...và những lĩnh vực có lợi thiết thực cho dân chúng như y tế, xã hội.
Từ nhiều năm nay, Nhà nước đã có tham vọng thu hút chuyên gia trí thức Việt kiều trở về xây dựng đất nước. Vì sao ta chưa đạt được kết quả như ý muốn?
Ngoài số chuyên gia đang hành nghề, số trí thức giàu kinh nghiệm đã nghỉ hưu hết sức đông.
Nước ta cần phải mạnh dạn đầu tư kinh phí lớn vào các cơ quan có trọng trách kêu gọi và thu hút nhân tài mà đừng bao giờ bận tâm đến lợi tức trước mắt.
Chúng ta đã nghiên cứu về các chính sách có hiệu quả của Trung Quốc và Ấn Độ, được hàng ngàn trí thức đáp lời kêu gọi mỗi năm. Chúng ta có thật sự quyết tâm vượt qua những trở ngại để thành công hay không? Chất xám tri thức hưu trí vô cùng quý báu đâu có thể ngồi đợi mãi tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc?
GS.TS Nguyễn Khắc Nhẫn Nguyên cố vấn nha Kinh tế, dự báo, chiến lược EDF Paris Nguyên GS viện Kinh tế năng lượng và đại học Bách khoa Grenoble (Tham luận tại hội nghị Người Việt Nam ở nước ngoài lần 1, 20 – 24.11.2009)
Hà Nội là thị trường lớn tiêu thụ các sản phẩm thức ăn chăn nuôi (TĂCN) cũng là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp (DN) sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực này. Những năm qua, việc kiểm soát, quản lý chất lượng các sản phẩm TĂCN được quan tâm song vẫn còn nhiều bất cập.
Là tỉnh có đường biên giới giáp Vương quốc Campuchia dài nên quan hệ giao thương giữa Việt Nam và Campuchia qua các cửa khẩu tại An Giang là rất lớn. Với những tiềm năng sẵn có cùng những định hướng phát triển đúng đắn, kinh tế biên mậu đang được tỉnh An Giang khai thác hiệu quả và là cửa ngõ để đưa hàng Việt Nam ra nước ngoài.
Có những cơ sở để khẳng định Kinh tế Việt Nam sẽ đạt tăng trưởng cao trong 2010, tuy nhiên cũng không thể lơ là các cân đối vĩ mô để giữ ổn định kinh tế và tránh lạm phát cao. Bên cạnh đó, kinh tế Việt Nam liệu có tránh được các hệ lụy tác động từ kinh tế thế giới vẫn còn đầy bất ổn và nhiều rủi ro ?
Năm 2010 là năm cuối TP.HCM thực hiện hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch 5 năm 2006 – 2010 và cũng là năm tiền đề để bước vào kế hoạch 5 năm 2010 – 2015, vì vậy nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển của thành phố trong năm 2010 là rất lớn.
Các nhà kinh tế đã nhiều lần cảnh báo nguy cơ tái lạm phát cao của VN. Những căn cứ chủ yếu cho một thông điệp quan trọng như vậy là: mức tăng tín dụng nóng (trên 40%); ảnh hưởng lạm phát của nền kinh tế thế giới; nhập siêu gia tăng và đặc biệt thâm hụt ngân sách ở mức cao. Tuy nhiên, tác giả của bài viết này lại đưa ra quan điểm hoàn toàn khác biệt.
Việc phải đối phó với tình trạng nhiều giá ở nhiều khu vực thị trường đã khiến doanh nghiệp tốn thêm nhiều chi phí, mà cuối cùng là giá thành cao, nền kinh tế kém cạnh tranh, và người tiêu dùng trong nước phải gánh các chi phí này.
Chỉ còn ít ngày nữa là năm 2009 kết thúc. Một năm khó khăn với các doanh nghiệp, nhất là với ngành kinh tế chủ lực cung cấp điện cho sản xuất, kinh doanh và đời sống sinh hoạt của nhân dân. Khép lại một năm khó khăn, đồng thời khép lại chặng đường 55 năm xây dựng và phát triển - quãng thời gian không dài nhưng đủ để cho ngành điện nhìn lại quá khứ để vươn lên; một thời gian không ngắn đủ có cơ hội thay đổi tư duy để đáp ứng thị trường.
Hãy bắt đầu mục này bằng thông tin sau: Tổng cục Thuế vừa công bố, trong năm 2010, ngành thuế sẽ cắt giảm khoảng 40% thủ tục hành chính thuế hiện hành. Đồng thời, cũng trong năm 2010, tổng cục sẽ nỗ lực nhân rộng mô hình chuẩn về thủ tục hành chính thuế.
Ngày 23/12, tại Hà Nội, Ủy ban Quốc gia về Hợp tác kinh tế quốc tế phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức “Hội nghị tổng kết về công tác hội nhập kinh tế quốc tế 2008-2009”.
Với những thông tin hiện hữu, những “gam mầu” tươi sáng trong ngắn hạn (đến quý 1/2010) chưa rõ ràng. Tuy nhiên, bức tranh kinh tế có thể có những thay đổi vào cuối quý I/2010 hoặc khi bước sang quý II/2010.
Mục tiêu đến năm 2012 chấm dứt tình trạng thiếu đói lương thực của người dân. Và đến năm 2020, thu nhập của người sản xuất lương thực cao hơn 2,5 lần hiện nay.
Hiện tượng khô hạn chưa từng có đã và tiếp tục xảy ra ở miền Bắc không những ảnh hưởng lớn đến vụ Đông Xuân 2010 mà còn đặt ra bài toán khó đối với ngành Điện trong việc đảm bảo cung ứng điện.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu kéo theo sự suy giảm kinh tế trong nước thì khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) vẫn đạt kết quả khả quan. Thực tế này cho thấy sức sống và sự năng động của cộng đồng DN này, đồng thời xác nhận sự đóng góp to lớn của khu vực này trong hoạt động của nền kinh tế đất nước.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
