Các doanh nghiệp tư nhân là khu vực tạo ra nhiều việc làm và với việc tăng nhanh về số lượng, cũng là khu vực có tốc độ tạo ra việc làm lớn nhất so với các thành phần kinh tế khác.
Đó là đánh giá của tổ công tác thi hành luật Doanh nghiệp và đầu tư về chất lượng của khu vực tư nhân Việt Nam qua mười năm thực hiện luật Doanh nghiệp.
Tốc độ tạo việc làm lớn nhất
Năm 2000, hơn 31 ngàn doanh nghiệp tư nhân tạo ra được hơn 850 ngàn việc làm, chiếm 24,28% tổng số việc làm tạo ra trong khu vực doanh nghiệp chính thức và chỉ bằng 65% số lượng việc làm mà riêng các doanh nghiệp nhà nước trung ương tạo ra.
Sau chín năm thực hiện luật Doanh nghiệp, tính đến cuối năm 2008 thì các doanh nghiệp tư nhân chính thức đã tạo ra được 4,3 triệu việc làm, chiếm hơn 54% tổng số việc làm của các doanh nghiệp chính thức tạo ra và gấp gần bốn lần tổng số việc làm mà các doanh nghiệp nhà nước trung ương tạo ra.
Như vậy, số lượng lao động mà doanh nghiệp dân doanh tạo ra trong giai đoạn này cũng đã tăng đáng kể – hơn 505%.
Mức thu nhập cho người lao động cũng được cải thiện đáng kể. Tính trung bình, mức thu nhập bình quân hàng năm của người lao động trong năm 2000 chỉ là 8,2 triệu đồng (gấp khoảng 1,4 lần GDP bình quân đầu người của năm 2000, tính theo giá năm 2000). Con số này đã tăng lên 32 triệu đồng/người/năm, gần gấp đôi mức thu nhập bình quân đầu người vào năm 2008.
Số lượng lao động được các doanh nghiệp tư nhân tạo ra tăng gấp năm lần trong khi khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ tăng được 4,5 lần và khu vực doanh nghiệp nhà nước lại giảm bớt tới 24,6% số lao động. Nếu tính về số lượng tuyệt đối, con số này còn đặc biệt ấn tượng hơn với khoảng 3,5 triệu việc làm mới được các doanh nghiệp trong khu vực tư nhân tạo ra, trong khi các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ tạo ra được 1,4 triệu việc làm và các doanh nghiệp nhà nước lại giảm biên chế tới 500 ngàn lao động trong giai đoạn này. Điều này đã dẫn đến sự thay đổi về tỷ trọng lao động làm việc giữa các thành phần kinh tế.
Doanh thu tăng 15 lần
Mức tăng doanh thu thuần của doanh nghiệp tư nhân là 15 lần so với 3,6 lần của các doanh nghiệp nhà nước và 5,8 lần của các doanh nghiệp FDI. Đồng thời các doanh nghiệp có thể tăng lợi nhuận lên gấp 26 lần trong vòng tám năm so với mức tăng là 5,8 lần tại các doanh nghiệp nhà nước và 4,8 lần tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Quy mô vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp trong khu vực tư nhân tăng đáng kể. Tổng vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp tư nhân đã 17 lần tăng từ khoảng 38,7 ngàn tỉ vào năm 2000 lên tới 657 ngàn tỉ vào năm 2008. Tính trung bình, vốn chủ sở hữu bình quân một doanh nghiệp dân doanh hiện nay đạt 5,2 tỉ đồng so với 1,2 tỉ đồng vào năm 2000.
Vốn chủ sở hữu là cơ sở cho việc mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng chỉ số các hoạt động khác của doanh nghiệp. Đánh giá một cách toàn diện, việc tăng quy mô vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp trong khu vực tư nhân đã đi kèm với mức tăng rất ấn tượng về mức tăng doanh thu thuần (tăng gần 16 lần), lợi nhuận (tăng 27 lần), tổng tài sản (tăng 24 lần) trong giai đoạn 2000 – 2008.
Đặc biệt, tốc độ tăng của tổng tài sản, lợi nhuận đã tăng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tăng của vốn chủ sở hữu, thể hiện việc sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đầu tư của các nhà đầu tư và các cổ đông trong các doanh nghiệp tư nhân.
Về khả năng tạo lợi nhuận, tính trung bình một doanh nghiệp tư nhân chỉ có thể tạo ra được khoảng 54 triệu đồng lợi nhuận vào năm 2000 thì con số này đã tăng lên gấp năm lần là 258 triệu vào năm 2008. Ở góc độ một số chỉ số khác, một doanh nghiệp dân doanh hiện nay cũng có mức tài sản trung bình là 14 tỉ và mức doanh thu thuần trung bình là 17 tỉ, tăng hơn rất nhiều so với những năm đầu thập kỷ.
Nếu như vào năm 2000, với một 100 đồng vốn chủ sở hữu, một doanh nghiệp tư nhân chỉ có thể tạo ra 271 đồng tài sản và 4,4 đồng lợi nhuận thì đến năm 2008, với một 100 đồng vốn chủ sở hữu, một doanh nghiệp trong khu vực tư nhân đã có thể tạo ra được tới 398 đồng tài sản và 7 đồng lợi nhuận. Một sự cải thiện hết sức đáng khích lệ.
Quá thiếu doanh nghiệp lớn
Với khoảng hơn 150 doanh nghiệp tư nhân được xếp hạng là lớn trong bảng xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất của Vietnam Report và VietNamNet và 17 doanh nghiệp tư nhân xếp hạng trong 200 doanh nghiệp lớn nhất do UNDP công bố và khi so sánh với thực tế là có tới hơn 80% số doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam có quy mô nhỏ (80% có quy mô vốn kinh doanh dưới 5 tỉ đồng và 87% sử dụng dưới 50 lao động), rõ ràng là khu vực tư nhân Việt Nam đang gặp một vấn đề về sự thiếu vắng những doanh nghiệp cỡ vừa (the missing middle) để có thể sớm trở thành những doanh nghiệp lớn.
Thiếu vắng doanh nghiệp lớn cũng đồng nghĩa với việc trong thời gian trung hạn sẽ khó có thể có một vài doanh nghiệp tư nhân Việt Nam có thể vươn xa hơn tới các quốc gia khác nhằm xây dựng một thương hiệu doanh nghiệp Việt Nam ở quy mô đa quốc gia.
Với hơn một triệu người trong độ tuổi lao động, Kiên Giang đang ở giai đoạn dân số vàng. Nguồn nhân lực dồi dào là động lực cơ bản để mảnh đất giàu tiềm năng này phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững. Song dường như mọi việc vẫn đang ở phía trước.
Lương tối thiểu vừa được tăng thêm vào ngày 1.1 vừa qua đối với lao động làm việc trong các doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức tăng này không làm hài lòng cả người lao động và chủ sử dụng.
Theo Ban quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.Cần Thơ, có gần 13% lao động tại các khu chế xuất và công nghiệp đã bị mất việc làm trong vòng một năm qua. Thống kê đến cuối năm 2009 của đơn vị này cho thấy, khoảng 31.720 lao động còn tiếp tục làm việc tại các khu chế xuất, giảm 4.641 lao động so cùng thời điểm năm trước đó. Trong tổng số lao động đang có việc làm này, chỉ có khoảng 16,4% đã qua đào tạo.
Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động Tp.HCM (FALMI), ước tính nhu cầu lao động sau Tết Canh Dần 2010 là 50.000 chỗ làm việc, trong đó trên 10.000 chỗ làm việc cần tuyển do nhu cầu thay thế nhân lực dịch chuyển nơi khác làm việc, nghỉ việc tìm việc khác...
Hôm nay (4/2), Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân và ông Kyoei Yanagisawa, Chủ tịch Hiệp hội phát triển nhân lực quốc tế của các doanh nghiệp vừa và nhỏ Nhật Bản (IMM Japan) đã ký lại bản thỏa thuận về chương trình hợp tác đưa tu nghiệp sinh Việt Nam sang tu nghiệp và thực tập kỹ thuật tại Nhật Bản.
Một bản thoả thuận vừa được ký giữa bang Saskatchewan của Canada với đại sứ nước ta tại đây với mục tiêu sẽ hợp tác để đưa lao động Việt Nam sang làm việc.
Vào thời điểm này, một số doanh nghiệp đã tranh thủ tìm kiếm nguồn lao động phục vụ lâu dài, bởi lao động thời vụ sẽ là thị trường “ngách” thu hút nhiều lao động trong tương lai.
Một hoạt động từng có lúc được coi là “lạ lẫm”, “rách việc”, nay đã trở thành thói quen trong các tầng lớp dân cư tại tất cả 63 tỉnh thành phố, đặc biệt đối với các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước sử dụng tài khoản ngân hàng để giao dịch thanh toán.
Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) xác nhận thông tin này và cho biết: Năm 2009 vừa qua đã nhận được 10 giấy phép hoạt động từ các DN trả lại.
“Tới 50% doanh nghiệp trong và ngoài nước cho biết họ đang thiếu lao động, một nghịch lý đối với quốc gia có lực lượng lao động tới 48 triệu người”, ông Lê Duy Bình, đại diện dự án sáng kiến cạnh tranh Việt Nam, cơ quan tham gia lập báo cáo về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) đưa quan điểm.
Hiện tại được coi là mùa tuyển lao động của DN nhưng nhiều DN trong nước, nhất là DN mới được thành lập đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm nhân sự. Trao đổi với DĐDN ông Trần Ngọc Châu - Chủ tịch HĐTV, kiêm TGĐ Cty TNHH một thành viên Sơn Petrolimex khẳng định: "Đây là nghịch lý lớn mà các DN chưa thể xử lý được".
Quy định như thế nào để có thể chăm lo cho người khuyết tật nhưng không tạo gánh nặng cho ngân sách Nhà nước vẫn là vấn đề được tập trung thảo luận về dự án Luật Người khuyết tật tại phiên họp thứ 27 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chiều 19/1.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Ngày 5-3, tại Hà Nội, đoàn công tác của Tổ chức Hợp tác Đào tạo Quốc tế Nhật Bản (Jitco) phối hợp với Cục Quản lý Lao động Ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) công bố các điểm mới trong nội dung sửa đổi của luật Quản lý Xuất nhập cảnh và Công nhận tỵ nạn với các doanh nghiệp đang phái cử tu nghiệp sinh/thực tập sinh kỹ năng sang Nhật.
Hai doanh nghiệp tại khu chế xuất Tân Thuận (TP.HCM) mới đây đã đề nghị được phép nhập khẩu lao động phổ thông từ Philippines và Lào. Chuyện này như “giọt nước tràn ly” khi doanh nghiệp tuyển dụng nhiều lần mà không có lao động.
Theo báo cáo Xu hướng việc làm Việt Nam lần đầu tiên được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) nghiên cứu và công bố: Hơn 77% lực lượng lao động nước ta thuộc nhóm có nguy cơ thiếu việc làm bền vững và dễ rơi vào nghèo đói.
Cơ cấu thị trường lao động Việt Nam đang thay đổi, nhiều vị thế công việc đã được cải thiện, tuy nhiên phần lớn công việc vẫn có chất lượng thấp, vẫn tồn tại nguy cơ thiếu việc làm bền vững.
Năm 2010, Hàn Quốc sẽ tiếp nhận thêm 12.500 lao động Việt Nam theo chương trình Luật cấp phép lao động nước ngoài (EPS). Đây là khẳng định của Trưởng Đại diện Cơ quan phát triển nguồn nhân lực Hàn Quốc tại Việt Nam Lee Myong Hee.
- Đúng như nhận định của các chuyên gia lao động, khi khủng hoảng tài chính xảy ra, nhiều doanh nghiệp (DN) đã sa thải hàng loạt lao động. Và hậu quả là từ nửa cuối năm 2009 đến nay, các DN lại lâm vào tình trạng thiếu hụt nhân lực cả về lượng và chất. Bước sang năm 2010, nhiều DN đã phải thuê lao động nước ngoài. Song để phát huy hiệu quả lao động nước ngoài cũng như tìm cách cải thiện chất lượng lao động bản địa ở từng DN không phải dễ.
Các doanh nghiệp tư nhân là khu vực tạo ra nhiều việc làm và với việc tăng nhanh về số lượng, cũng là khu vực có tốc độ tạo ra việc làm lớn nhất so với các thành phần kinh tế khác.
Một bản thoả thuận vừa được ký giữa bang Saskatchewan của Canada với đại sứ nước ta tại đây với mục tiêu sẽ hợp tác để đưa lao động Việt Nam sang làm việc.
Tổng cục Dạy nghề, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cho biết, trong năm 2009, các cơ sở dạy nghề đã tuyển sinh được hơn 1 triệu người, tăng 11,2% so với năm 2008. Năm 2010, dự kiến sẽ tuyển sinh, tổ chức đào tạo nghề mới cho 1.748.000 người, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên 30%.
Thị trường lao dộng Việt Nam là thị trường dư thừa lao động và phát triển không đồng đều, đặc biệt quan hệ cung - cầu lao động giữa các vùng, khu vực, ngành nghề đang diễn ra tình trạng mất cân đối nghiêm trọng.
Vừa qua, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và xã hội ) đã phê duyệt hợp đồng cho phép 7 doanh nghiệp xuất khẩu lao động tham gia “Đề án thí điểm đào tạo nghề cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo cơ chế đặt hàng”.
Vấn đề nhân sự từ lâu đã là một chủ đề nóng, thu hút sự quan tâm của được nhiều bộ, ngành, các cơ quan quản lý. Tại Ngày nhân sự Việt Nam – Ngày hội tôn vinh nghề nghiệp của những người làm công tác nhân sự ở Việt Nam vừa diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc Gia Mỹ đình cũng đã đặt ra nhiều vấn đề phải bàn.
