Tàu lửa đâm trực diện vào ôtô trên cầu Ghềnh, Đồng Nai - Ảnh: Anh Anh (Tuổi Trẻ).
Nhu cầu đầu tư trong lĩnh vực giao thông để theo kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế đang khiến cho bài toán vốn càng trở nên khó khăn hơn trong những năm tới.
Từ vụ cầu Ghềnh
Cả nước hiện vẫn còn 10 cầu “dùng chung” cho cả đường bộ và đường sắt như trường hợp cầu Ghềnh (Đồng Nai). Về lý thuyết, các cầu này có hệ thống rào chắn và thiết bị an toàn để vận hành. Tuy nhiên, vụ va chạm giữa tàu hỏa và hàng loạt ôtô gây chết người tại cầu Ghềnh mới đây đã cho thấy, rốt cục lý thuyết cuối cùng vẫn chỉ là lý thuyết.
Trả lời câu hỏi của VnEconomy về việc, liệu vụ cầu Ghềnh có là bước ngoặt quan trọng để tiến tới thay thế hoàn toàn các cây cầu “đa dụng” như vậy, câu trả lời của ông Nguyễn Văn Thuấn, Vụ trưởng An toàn giao thông thuộc Bộ Giao thông Vận tải, là: “Một câu hỏi khó trả lời”.
Công việc khả dĩ và ý nghĩa nhất là trước mắt, vẫn theo ông Thuấn, là Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan chức năng trực thuộc tiến hành tổng kiểm tra lại các cây cầu chung về thiết bị an toàn, quy trình vi phạm khai thác cầu chung, đội ngũ cán bộ, các phương án tổ chức và điều tiết giao thông... từ đó sẽ có những đề xuất kịp thời, những giải pháp để đảm bảo an toàn.
Trên thực tế, những nỗ lực thay thế các cây cầu “đa dụng” đã được tiến hành từ nhiều năm nay và thực tế đã có một loạt cầu được xây mới để tách riêng đường bộ đường sắt, nhưng bài toán muôn thuở là vốn vẫn chưa được giải quyết.
Theo Vụ Kế hoạch đầu tư thuộc Bộ Giao thông Vận tải, trong giai đoạn 2001 - 2010, nguồn vốn đầu tư cho hạ tầng giao thông là 270 ngàn tỷ đồng, trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được 112 ngàn tỷ đồng, dẫn tới việc các kế hoạch cải thiện hạ tầng giao thông, trong đó có hạ tầng đường sắt, đã không được hoàn tất như mong muốn.
Kịch bản này dường như đang tiếp diễn khi mà theo tính toán của Bộ Giao thông Vận tải, trong giai đoạn 2010 - 2015, ngành giao thông tiếp tục cần khoảng 559 ngàn tỷ đồng để đầu tư hạ tầng, trong khi nguồn vốn ngân sách chỉ có thể đáp ứng khoảng 260 ngàn tỷ đồng, tương đương khoảng 45%.
Có thể khẳng định rằng, ngân sách sẽ không thể “ôm” hết nhu cầu vốn cho giao thông, và việc xây dựng một cầu Ghềnh mới chẳng hạn, chắc chắn chưa có giải pháp nếu không có cơ chế gọi vốn bên ngoài.
Tới mô hình PPP
Suốt một thập kỷ qua, ngành giao thông đã xây dựng và áp dụng một số mô hình mới để gọi vốn cho hạ tầng giao thông và đã đạt được những kết quả bước đầu.
Tổng cộng đã có 26 dự án được triển khai theo mô hình BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao) với tổng mức đầu tư khoảng 128 ngàn tỷ đồng. Nhưng theo đánh giá của Bộ Giao thông vận tải, các dự án đều gặp khó khăn trong vấn đề giải phóng mặt bằng nên thời gian thực hiện kéo dài, không hấp dẫn nhà đầu tư cũng như các tổ chức tài chính.
Hiện nay sự chú ý của giới đầu tư trong và ngoài nước đang dồn vào mô hình hợp tác nhà nước và tư nhân (PPP) sau khi quy chế thí điểm PPP được ban hành và chính thức có hiệu lực từ ngày 15/1/2011.
Chính phủ đã giao cho Bộ Giao thông Vận tải thực hiện thí điểm mô hình PPP ở dự án đường cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết và hiện nay Bộ Giao thông Vận tải đã thành lập tổ công tác liên ngành với sự tham gia của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước để triển khai dưới sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới (WB).
Theo biên bản ghi nhớ giữa Bộ Giao thông Vận tải và WB, dự án này sẽ được thực hiện với các nguyên tắc: Chính phủ lo chuyện đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư; phần tài chính mà nhà nước sẽ tham gia sẽ do WB cho vay và phần còn lại sẽ do tập đoàn Bitexco và một số nhà đầu tư khác cùng thu xếp.
Bitexco đã lộ diện như là nhà đầu tư PPP tiên phong trên thị trường, nhưng những nhà đầu tư nào sẽ tiếp bước Bitexco lại cũng là câu hỏi “khó trả lời”.
Vấn đề tiên quyết đối với việc huy động các nhà đầu tư thực hiện mô hình PPP chính là cơ hội tìm kiếm lợi nhuận từ các dự án. Để đảm bảo dự án “chạy” được, sự tham gia của nhà nước trong việc cấp đất, hỗ trợ tài chính… là những vấn đề rất quan trọng.
Đường cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, do đó, đang đóng vai trò của một dự án mở đường để trong tương lai gần, Việt Nam có thể giải được những bài toán khác như trường hợp cầu Ghềnh.
Cứ mỗi lần cá cược bị bắt, người ta thường đọc thấy thông tin rằng các bị can đã cá cược hết bao nhiêu tiền, với dân cá cược, họ tin rằng đó là do các ngân hàng ở Việt Nam cung cấp thông tin cá nhân. Thế nên, dòng chảy của đồng tiền đang được chính những người chơi “nắn” lại.
Chuyện cá cược bóng đá đang tồn tại dù người ta có thừa nhận hoặc không thừa nhận về nó. Cứ mỗi mùa World Cup hoặc Euro, đọc báo lại thấy hàng loạt vụ cá độ bị bắt với số tiền lên đến hơn cả tỉ đồng. Thật ra, với dân chơi cá cược thì những vụ ấy chỉ mới là Y, chứ chưa tới Z bởi cá cược bây giờ dễ như ăn gỏi nên tiền tỉ vẫn chưa là gì.
Song song với chính sách cho sinh viên vay vốn từ ngân sách, nhiều trường, nhiều tổ chức của sinh viên đã chủ động tìm kiếm nhiều nguồn vốn khác để sinh viên có thể tiếp cận trang trải tiền ăn học. Tuy nhiên về lâu về dài, một hệ thống tín dụng rộng khắp, thủ tục hanh thông mới là nguồn vốn giúp sinh viên yên tâm học tập…
Những bất cập của chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên vô tình đẩy những gia đình nghèo vào cảnh thêm khốn khó. Do thủ tục rắc rối nhiêu khê, không phải ai cũng có thể tiếp cận được nguồn vốn này. Đã vậy, năm học này nhiều gia đình bị rơi vào thế bí khi ngân hàng ngưng cho vay những trường hợp không có sổ hộ nghèo…
LTS. Để nuôi ước mơ đại học, nếu kinh tế gia đình eo hẹp lại khó tiếp cận một chính sách cho vay vốn đi học của Nhà nước thì sinh viên phải xoay xở đủ cách, từ vay nóng, thế chấp tài sản đến lên mạng cầu cứu, chấp nhận làm thêm bất cứ chuyện gì, kể cả bán thân!
Năm 1964, với vài cuộc tranh luận ở Thượng viện cho đúng thủ tục, cuối cùng chỉ có 2 phiếu trắng, Thượng viện đã thông qua nghị quyết cho phép Tổng thống L. B.Johnson “dùng mọi biện pháp cần thiết để đẩy lùi cuộc tiến công vũ trang nào chống lại lực lượng của Hoa Kỳ và ngăn ngừa sự xâm lăng của cộng sản bắc Việt Nam&rdquo
Năm 1964, với vài cuộc tranh luận ở Thượng viện cho đúng thủ tục, cuối cùng chỉ có 2 phiếu trắng, Thượng viện đã thông qua nghị quyết cho phép Tổng thống L. B.Johnson “dùng mọi biện pháp cần thiết để đẩy lùi cuộc tiến công vũ trang nào chống lại lực lượng của Hoa Kỳ và ngăn ngừa sự xâm lăng của cộng sản bắc Việt Nam”.
Hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam đã có mức tăng trưởng mạnh trong năm 2011, giá trị thương vụ đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ, trong đó các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm 66% về giá trị.
Hiện nay, việc quy hoạch hệ thống thoát nước trên địa bàn TPHCM chỉ đạt 30% nhu cầu khi hệ thống thoát nước chỉ có trong phạm vi khoảng 860 ki lô mét vuông trên tổng diện tích 2.095 ki lô mét vuông của cả thành phố; như vậy tình trạng ngập vẫn còn xảy ra trong thời gian tới.
“Nguyên nhân chính là tốc độ phát triển nhanh quá nhưng không có sự kết nối của các nguồn lực khác nhau để phát triển mà chỉ sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiệp nhà nước”.
Đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế cần đòi hỏi thay đổi tư duy và diễn ra trên tất cả các khâu của nền kinh tế. Có 2 vấn đề cần lưu ý: tính hệ thống và bước đi của tiến trình tái cấu trúc.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Sau gần 25 năm đổi mới, bộ mặt kinh tế, xã hội Việt Nam đã khác hẳn. So với 10 năm trước, đời sống của dân chúng nói chung hiện nay được cải thiện nhiều, vị trí của Việt Nam trên thế giới cũng tăng lên đáng kể. Rõ ràng ở đây có vấn đề hiệu suất phát triển, có khả năng bỏ lỡ các cơ hội mà nguyên nhân sâu xa nằm ở cơ chế, ở sự chậm hoàn thiện cơ chế thị trường, ở năng lực nắm bắt cơ hội, và việc thực thi các chính sách, vì các điều kiện về bối cảnh khu vực và cơ hội phát triển Việt Nam không bất lợi so với các nước lân cận.
Bàn cờ kinh tế VN bị chia thành rất nhiều mảnh nhỏ. Các mảnh này thường bị chi phối bởi các nhóm độc quyền và đặc quyền. Điểm yếu cơ bản nhất trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam là tăng trưởng chủ yếu nhờ vào việc bán tài nguyên và gia công trình độ thấp, nhờ vào tăng lượng đầu tư và lấy khu vực kinh tế nhà nước vốn kém hiệu quả làm chủ đạo.
Việt Nam tăng 18 bậc lên vị trí thứ 71 trong bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010 vừa được WEF công bố. Trong tổng số 125 nền kinh tế được WEF xem xét năm nay Singapore và Hồng Công tiếp tục dẫn đầu thế giới về phương diện tạo điều kiện thuận lợi cho tăng cường trao đổi thương mại toàn cầu.
Hiện nay quy mô của các vùng kinh tế trọng điểm (VKTTĐ) đã mở rộng đến gấn 25% diện tích và chiếm khoảng 70% thu nhập kinh tế của cả nước. Một vấn đề đặt ra là: quan điểm ngày càng mở rộng quy mô diện tích của các VKTTĐ của Việt Nam có hợp lý hay không? Làm thế nào để các VKTTĐ phải thực sự là động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế của cả nước ,có một thế đứng vững chắc trong tương lai nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.
Ngày 17-5, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) đã tổ chức hội thảo tham vấn cho dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) 5 năm 2011-2015, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quốc tế. Nội dung chủ yếu nêu lên bức tranh toàn cảnh về KT-XH, cùng những vấn đề liên quan khi nước ta bước vào giai đoạn "đệm" chuyển tiếp để cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020.
Bên cạnh những vấn đề quản lý đô thị, trung tâm hành chính quốc gia… thì bài toán kinh tế là băn khoăn lớn nhất khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, sáng 11/5.
Kể từ khi khu kinh tế ven biển đầu tiên là Chu Lai được thành lập năm 2003, đến nay đã có 14 khu kinh tế biển được thành lập, gồm 2 khu ở đồng bằng sông Hồng, 10 khu ở vùng duyên hải miền Trung và 2 khu ở miền Nam. Theo Quy hoạch phát triển các KKT biển đến năm 2020 cả nước sẽ có 15 khu kinh tế biển với kinh phí đầu tư khoảng 162.000 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 500.000 ngàn người.
Tại bài viết mới nhất trên blog của mình, TS. Trần Công Hòa đã phân tích và đưa ra một số khuyến nghị về hoạch định chính sách và điều hành nền kinh tế 2010: tiếp tục giảm giá VND; cắt giảm chi tiêu công; tăng tính độc lập của NHNN; kiên quyết cho phá sản những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ; điều chỉnh chính sách thuế ở một số lĩnh vực theo phương thức lũy tiến; phát triển công nghiệp phụ trợ;...
Tăng trưởng luôn luôn là một cuộc trường chinh. Vì vậy, không thể chỉ vì tăng trưởng ngắn hạn mà hy sinh sự ổn định và bền vững trong dài hạn. Cổ nhân ngày xưa có câu “dục tốc bất đạt”, không những thế cái giá phải trả cho kinh tế bất ổn rất lớn, chỉ cần nhìn sang mấy nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia hay Philippines là có thể thấy rất rõ điều này.
Cải cách cơ cấu là một đòi hỏi nghiệt ngã đối với tất cả các nước muốn tiến bước trên con đường đi đến phồn vinh. Thế nhưng, có nhiều nước không chủ động vượt qua đòi hỏi này khi tình thế kinh tế còn thuận lợi và thường bắt đầu nó quá muộn khi đất nước đã rơi vào khủng hoảng. Điều này lý giải tại sao nhiều nước có khởi đầu tốt nhưng rồi sa lầy trong cạm bẫy của mức thu nhập trung bình ...
Năm 2009, tăng trưởng GDP đạt 5,32%; lạm phát được kiềm chế dưới 7%; hệ số ICOR là 5, 16. Những con số này có thể cho cảm nhận kinh tế vĩ mô đang ở tình trạng khá ổn định. Tuy nhiên Tổng cục Thống kê cho rằng các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc, bất bình đẳng giầu nghèo tăng, chậm được khắc phục,...
Nền kinh tế của Việt Nam đã và đang ngày một trở nên phức tạp hơn, với các cơ chế, thị trường, tổ chức và lực lượng kinh tế mới ra đời trong suốt hơn hai thập niên đổi mới. Sự gấp gáp của cuộc đua tranh kinh tế được nhân lên bằng hành trình hội nhập, trong đó Việt Nam là thành viên mới của WTO.
