Mắm là món trứ danh của người dân Nam Bộ, từ lúc đi mở cõi phương Nam. Không đơn thuần là món ăn dân dã mà mắm còn là sản phẩm văn hóa đặc trưng miền sông nước Nam Bộ. Đến nỗi, sách Gia Định Thành Thông chí của Trịnh Hoài Đức có ghi: “Ở Nam Bộ có những kỳ thi ăn mắm và đã có người ăn một lúc cả chục cân”.
Có rất nhiều loại mắm ngon gắn với tên đất, tên người, tên vật liệu làm ra nó như: mắm còng Phú Thạnh, mắm Thái Châu Đốc, mắm ruột Rạch Giá, mắm kho bông súng Tháp Mười, mắm tôm chua Bến Tre, mắm lóc Cà Mau… Nhưng phương Nam có hai loại mắm độc đáo mà không nơi nào có được, đó là mắm tôm chà Gò Công, món tiến vua và mắm Ba Khía xứ Cà Mau dành cho những “bác thằng bần”.
Mắm tôm chà Gò Công - món tiến vua
Không một ai biết món mắm tôm chà của đất Gò Công có từ bao giờ, nhưng ai cũng biết mắm tôm chà trở thành món tiến Vua kể từ khi cô gái Phạm Thị Hằng của xứ Gò Công trở thành Thái hậu Từ Dũ vợ vua Thiệu Trị, mẹ vua Tự Đức. Từ đó, món mắm tôm chà trở thành món tiến cung và là niềm tự hào rất lớn của người dân Gò Công- Tiền Giang.
Mắm tôm chà được làm từ tôm bạc, tôm đất sống ở sông và ruộng. Hàng năm, khoảng tháng 10 âm lịch, sau vụ mùa chính, những người nông dân xứ Gò Công bắt đầu thu hoạch tôm bạc.
Mắm phương Nam phù hợp với tất cả món ăn.
Công đoạn chọn tôm nguyên liệu để chế biến khá công phu. Cô Năm Anh ở TX Gò Công bật mí: Không phải tôm bạc là được đâu cậu. Phải chọn tôm “nhảy soi sói” tươi rói, cắt bỏ phần đầu, chân, mắt, râu, sau đó đem ngâm trong rượu thiệt ngon vài chục phút. Tiếp đến là cho vào cối giã ướp thêm gia vị muối, đường, tỏi, ớt…rồi quết cho thật nhuyễn nhừ với hỗn hợp trên. Đây là công đoạn cầu kỳ và phức tạp nhất.
Sau đó, mang hỗn hợp vừa quết xong, cho vào rổ xảo lỗ nhỏ li ti, đảo trộn, chà xát (có lẽ vì thế mới có là tên tôm chà ?) để lấy phần thịt tôm, còn phần vỏ, đầu và các thứ khác loại bỏ. Tiếp tục cho vào các mái (lu) phơi nắng khoảng một tuần lễ đến hai tuần, tùy theo cách làm của mỗi gia đình và thời tiết mưa nắng miễn làm sao cho mắm tôm kẹo lại. Tùy theo nắng yếu hay gắt mà người chủ canh khoảng nửa giờ đồng hồ phải quậy trộn đều một lần.
Khi nhìn thấy mắm tôm đặc sền sệt lại, có màu gạch cua, gạch tôm là có thể coi như mắm đã chín. Một lần nữa, dùng muỗng ép nước mắm vào rổ, rá chà lấy thịt bột tôm và gia vị đã ngấm, loại bỏ xác thêm lần nữa cho đến khi thấy nước sóng sánh màu gạch thì mang ra phơi nắng trên dưới 20 ngày trước khi cho vào hũ keo lớn, nhỏ để ăn dần hoặc cất để dành làm quà tặng người thân.
Nước chấm mắm tôm chà, ăn với thịt luộc ba chỉ, hoặc xoài sống, cóc chua, rau sống, rau thơm và bún, chuối chát, khế chua, gừng non sắt lát mỏng …có thể pha chút chanh, đường tùy theo khẩu vị từng người. Có người tự hào, trên thế gian này không còn món nước chấm nào ngon hơn được.
Gò Công hiện nay còn khoảng hơn chục cơ sở sản xuất mắm tôm chà nổi tiếng với bí quyết gia truyền có qui mô số lượng lớn, xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới như lò Kim Sa, Tân Hải Vị, Bà Hai…Nhiều công đoạn ngày nay đã được máy móc thay người, nhưng việc phơi nắng, chà tôm và chọn tôm thì vẫn phải là đôi tay tài hoa và khéo léo của người phụ nữ xứ Gò Công làm.
Bạn chưa một lần ăn mắm tôm chà bao giờ? Hơn một thế kỷ trước xứ Gò Công có hai người phụ nữ là bà Từ Dũ Thái hậu và Nam Phương Hoàng hậu (Nguyễn Hữu Thị Lan-vợ vua Bảo Đại) từng mang món ngon xứ sở theo về Huế để nó trở thành món ngự tiệc cung đình.
Thử ăn một lần, mắm tôm chà sẽ khiến bạn không bao giờ quên hương vị độc đáo của xứ Gò Công.
Món ngon của “thằng Bần”
Ba Khía là loài giáp sát, nhỏ hơn và có hình thù như con cua, lớn hơn con còng một chút. Dọc theo duyên hải Nam bộ nơi nào có nước lợ là có Ba Khía sinh sống. Nhưng Ba Khía sinh sống nhiều nhất là vùng U Minh, Năm Căn –Cà Mau.
Hàng năm vào dịp rằm tháng mười Âm lịch nước lên ròng là mùa Ba Khía hội. Đó là lúc Ba Khía lên bờ lột xác, thân còn non như sữa. Nước tràn bờ, hàng ha sa số Ba Khía tìm chỗ cao ráo chen chúc nhau đeo bám từ gốc đến ngọn các thân cây. Những người dân nghèo hạ bạc, không cục đất chọi chim, canh chờ đến dịp này mà cơm nắm, muối mè mang theo xuống xuồng tìm đến nơi Ba Khía hội để bắt.
Dân ca Nam bộ có câu:
Tháng 7 nước chảy Cà Mau
Tháng 10 Ba Khía hội, kéo nhau đi làm
U Minh, Rạch Gốc, Rừng Tràm
Muỗi kêu mặc muỗi, tao ham
Ba Khía rồi…
Muỗi đốt, đỉa rừng U Minh cắn dữ dội cũng không thể kìm chân những “bác thằng bần” mùa Ba Khía hội. Vùng Rạch Gốc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển (Cà Mau) có rất nhiều cây mắm đen, loại Ba khía ở đây nhờ ăn trái mắm đen rụng mà có gạch rất ngon, thịt chắc và thơm hơn những vùng khác.
Mắm bà khía Cà Mau.
Mắm Ba Khía rất dễ làm nhưng không phải ai làm cũng ngon. Có người làm mắm Ba Khía một đời nhưng không thể nào có Ba Khía thơm ngon được.
Rửa sạch các loại bùn dính trên thân Ba Khía, sau đó cho vào khạp (lu) pha sẵn nước muối để ngâm. Đừng tưởng Ba Khía là loại mắm dành cho con nhà nghèo cùng cực nên muốn pha chế làm sao cũng được. Bí kíp quyết định mắm Ba Khía ngon hay không tùy thuộc vào nồng độ muối pha đậm hay lạt căn cứ vào số lượng, chất lượng Ba Khía.
Nếu nước muối lạt, Ba Khía sẽ bị hư ngay. Nếu quá mặn, Ba Khía rụng càng, đen da, thịt rất chát. Nếu vô ý để cho nước mưa lọt vào lu, Ba Khía lập tức sẽ bốc mùi…
Khoảng hơn một tuần lễ sau khi ngâm muối, lấy Ba Khía nguyên con cho vào nước sôi trụng lại, tách mai, đập dập hai càng trộn vào nào tỏi, chanh, đường, ớt hiểm… Rồi chịu khó xắt mỏng xoài già, cóc chua, khế, khóm (dứa)… trộn chung nhau để sau một ngày mang ra ăn.
Khi đũa gắp mới chạm đến môi thôi, cái lưỡi đã cảm nhận sự tái tê đến tuyệt vời của hương vị đặc biệt mắm Ba Khía. Nếu muốn thay đổi khẩu vị, chỉ cần bắc chảo dầu phi hành mỡ tỏi lên, chiên Ba Khía, đem ăn với cơm nguội, cơm cháy sẽ ngấm vị ngon chưa từng có món nào trong đời ngon hơn, nhất là những bữa trời mưa dầm rả rích dưới tán lá rừng U Minh.
Phương Nam có cả trăm loại mắm. Mỗi loại có hương vị riêng, vị ngon đặc biệt riêng. Nhưng có hai thứ mắm nổi tiếng, tự hào của người Nam Bộ từ khi khai khẩn mở đất Phương Nam.
Dịp lễ hội nghỉ ngơi vài ngày, hãy đến với Gò Công, nơi có bãi biển Tân Thành thơ mộng, nhiều món hải sản ngon đến “ngậm nghe”, ghé Vàm Láng ăn mắm tôm chua, tham quan khu lăng mộ Hoàng Gia, đền thờ anh hùng Trương Định và đừng quên ăn món mắm tôm chà nổi tiếng tiến Vua và tôm xe cán thơm ngất mũi suốt ba ngày và ngắm những mỹ nữ xứ Gò Công.
Sa kê còn có tên gọi là cây bánh mì; trái có hình quả trứng, lớn cỡ miệng tô, vỏ màu xanh, có nhiều gai như trái mít. Trái sa kê không có hạt, cơm thịt màu trắng. Khi chế biến chỉ cần gọt bỏ phần vỏ, phần xốp (giống như xơ mít) và cùi bên trong, giữ lại phần thịt. Trái sa kê chế biến món ăn nào cũng ngon. Nếu có dịp thưởng thức một lần thì sẽ nhớ mãi.
Củ khoai lang đã bao đời gắn liền với người dân xứ Quảng và một thời từng là nguồn lương thực chính. Người nông dân quê tôi thường mô tả cuộc sống hàng ngày của mình bằng câu "tối ăn khoai đi ngủ, sáng ăn củ đi làm". Khoai lang có thể chế biến thành nhiều món như khoai chà, khoai lang luộc, khoai hấp cơm... và cả bánh khoai - một món ăn chơi dân dã nhưng rất ngon miệng.
Người Nam bộ thường nấu món cá bông lau gồm 3 món là canh chua, kho tộ và chiên cá tươi ăn với nước mắm chua ngọt (hoặc chiên muối sả). Đây là những món ăn đặc trưng của người dân đồng bằng sông Cửu Long.
Trong những ngày lưu lại Sóc Trăng, tôi được một người bạn dẫn đi ăn nhiều món ăn ngon và lạ miệng. Có lần anh bạn đưa tôi đến một quán nằm ở ngoại vi thị xã Sóc Trăng, khá xa nhưng rất đông khách. Hôm đó, lần đầu tiên tôi biết đến món lươn hấp bầu rất độc đáo.
Tháng chín, khi những cơn mùa đầu mùa trút nước xuống những cánh đồng quê, cũng là mọi người háo hức rủ nhau đi bắt cá rô đồng. Cá rô đồng mùa này béo tròn, căng một bụng trứng, thịt cá săn chắc, thơm, ngon, ngọt, mềm có thể chế biến thành nhiều món ngon độc đáo.
Gỏi cuốn- Còn gọi là bánh tráng cuốn hay là bánh đa cuốn là một món ăn quen thuộc với người dân Sài Gòn, quen thuộc tới mức người ta ít để ý đến nó và cũng ít người coi nó gỏi cuốn là đặc sản.
Không ai biết xu xoa có tự bao giờ, mà có lẽ cũng chẳng ai thắc mắc làm chi bởi cứ mỗi năm hè về, khắp các phiên chợ quê lại xuất hiện những cô bán hàng xu xoa với nụ cười đôn hậu, mát dịu cả nắng hè.
Nói đến Đà Nẵng, khách phương xa thường nghĩ đến những danh thắng non nước hữu tình và nơi đây còn có các món đặc sản biển như gỏi cá Nam Ô, mì Quảng, bánh đập Hội An...
Cá từ bi là tên gọi một loại cá gần giống cá viễn, nhưng mình dày hơn và đầu cũng tròn hơn. Mặt lưng cá màu xanh, đặc biệt dễ hoà lẫn với màu nước biển nếu từ trên nhìn xuống, bụng màu trắng bạc, da trơn ánh, không có vảy. Cá cỡ bàn tay người lớn hoặc to hơn, sống cách bờ khoảng từ vài hải lý ra khơi.
Từ lâu đời Táo Mèo đã được dân gian sử dụng như một vị thuốc quý để chữa các bệnh Gan nhiễm mỡ, Huyết áp cao, Viêm khớp, Béo phì, Đau đầu mãn tính, Viêm xoang, Mất ngủ … Táo Mèo còn được sử dụng như một thực phẩm nhằm giúp giảm cân, bảo vệ gan, chống ung thư, tăng sức đề kháng cho cơ thể, phục hồi sức khỏe nhanh, …
Nhiều người tiêu dùng Việt Nam đã giật mình khi biết ở ngay giữa thủ đô Hà Nội có một loại phở được bán với giá gần một triệu đồng, nhưng vẫn có không ít khách tới ăn hàng ngày. Loại phở này, theo giới thiệu, dùng loại thịt bò Kobe nhập từ Nhật Bản hay bò Úc.
Nước trà là một trong những đồ uống rất quen thuộc trong đời sống người Việt Nam chúng ta, nhưng không phải ai cũng biết cách dùng trà cho hợp lẽ với thời tiết khí hậu bốn mùa, nhất là khi chúng ta đang trải qua một mùa hè nóng nực và có nhiều biến động của năm nay.
ù không ở giữa cái lạnh của mùa đông, nhưng vị dẻo thơm của nếp xen lẫn vị cay nhẹ của gừng, của quế cũng làm nhiều người nao lòng khi nhớ về xứ Đoài với những chuyến hành hương về chùa Tây Phương.
Lạp bò - còn gọi lạp xưởng bò, có thể nói là sản phẩm của người Kinh ở An Giang phát triển và nâng cao từ món ngon “tung lò mò”, đặc sản truyền thống nổi tiếng của đồng bào Chăm tỉnh nầy. Và đó là một thức ăn chơi đã khiến những ai đã nếm thử cũng mê cái hương vị hấp dẫn đặc biệt của nó.
Hầu hết chúng ta đều biết về các triệu chứng cảm xúc của bệnh trầm cảm. Song có thể bạn chưa biết rằng trầm cảm cũng biểu hiện qua các triệu chứng thể chất.
Có lẽ phải hơn hai chục năm, hôm nào cũng vậy, cứ đến khoảng 11 giờ trưa thì tiếng rao lảnh lót: “Ai ăn sương sâm hô…n…” của bà Ba lại vang lên trong con hẻm nhà tôi. Thế rồi, bẵng đi một thời gian dài, tôi không còn nghe tiếng rao quen thuộc ấy nữa. Hỏi ra mới biết, vì cuộc sống gia đình khó khăn, bà phải bán nhà đi nơi khác.
Major Carr đã làm theo 10 nguyên tắc cơ bản mà quân đội đào tạo cho ông để chiến đấu lại căn bệnh ung thư. Phương châm sống của ông là “Bạn chỉ cần sẵn sàng chiến đấu.”
Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) vừa có văn bản gửi Văn phòng Quốc hội và các bộ, ngành liên quan đề nghị điều chỉnh một số chính sách liên quan đến ngành công nghiệp ôtô.
Hành tây được biết đến với vị ngọt và thơm và thường được dùng cho các món chiên xào. Nhưng bạn có biết hành tây còn có những công dụng thật bất ngờ?. Sau đây là 7 mẹo vặt dành cho bạn.
Các món salat hấp dẫn không chỉ giúp cung cấp vitamin cho cơ thể mà còn có tác dụng giảm cân rất tốt. Nếu bạn đang lo lắng vì cân nặng sau Tết thì đừng bỏ qua những món salat tuyệt ngon này nhé!
Có những thực phẩm làm răng trắng bóng nhưng cũng nhiều thực phẩm khiến răng bạn ngả màu. Trà và cà phê là những “thủ phạm” nặng ký trong việc làm cho hàm răng của bạn không được trắng sáng nhưng cũng không nên coi thường các loại nước cam, nước khoáng, vang trắng và đồ uống lạnh...
Mua hàng theo nhóm với giá rẻ từ 30-90% so với giá gốc đang dấy lên cơn sốt với sự ra đời của hàng loạt các website như muachung, cucre, nhommua, hotdeal,… Người dùng có thể dễ dàng tìm thấy tại đây các sản phẩm/dịch vụ rẻ hơn rất nhiều.
“Mẹ” thiên nhiên cho chúng ta rất nhiều phương thuốc để làm đẹp cho mái tóc. Có rất nhiều loại cây cỏ có tác dụng thúc đẩy sự phát triển tự nhiên của tóc. Tuy nhiên, để mang lại hiệu quả thiết thực, bạn cần phải biết cách kết hợp các thành phần.
Mùi mồ hôi “đặc trưng” của cơ thể khiến bạn không ít lần phải “ngụy trang” bằng đủ loại nước khử mùi, nước hoa… mà không mấy hiệu quả. Làm sao để thoát khỏi tình trạng khó chịu này?
Đó là tiện ích của gói cước FiberHome TV Plus và FiberBusiness Plus tích hợp đồng thời 3 dịch vụ: Internet + MyTV + điện thoại cố định trên cùng 1 đôi cáp quang được VNPT Hà Nội chính thức ra mắt từ 1/5/2012.
Giá vé siêu khuyến mại trong ba ngày thứ sáu, thứ bảy, chủ nhật cuối cùng của tháng 4/2012 và tháng 5/2012 nằm trong khuôn khổ chương trình “Cất cánh dễ dàng với thẻ nội địa” năm thứ 2 do Vietnam Airlines, Smartink và 9 Ngân hàng: Vietcombank, Vietinbank, DongA bank, Techcombank, VIB, ACB, Eximbank, MB và Sacombank phối hợp triển khai.
Hãng hàng không giá rẻ Jetstar Pacific thông báo, từ 14-17 giờ ngày 20/4, hành khách đi lại bằng đường hàng không sẽ có cơ hội mua vé máy bay với giá chỉ từ 650.000 đồng/chặng trên đường bay giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Vinh, Hải Phòng.
Bắt đầu từ tháng 4/2012, các hãng hàng không như: Vietnam Airline, Jetstar Pacific đã giảm giá vé bay nhiều chặng trong nước và quốc tế, góp phần kích cầu du lịch trong bối ảnh kinh tế khó khăn.
Không chỉ chuyển sang dùng bếp từ, bếp hồng ngoại, nhiều gia đình, hàng quán ở TPHCM sử dụng cả bếp củi, bếp than… để đối phó giá gas leo thang.
Ngày 2/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hãng hàng không thế hệ mới VietJet Air đã công bố chương trình Tháng khuyến mại “Bay là thích ngay” cho tất cả đường bay nội địa của hãng với vé đồng giá từ 299.000 đồng/lượt nhân dịp chuẩn bị khai trương đường bay mới Thành phố Hồ Chí Minh-Đà Nẵng, Hà Nội-Nha Trang.
Là một trong những thực phẩm có sức tiêu thụ lớn trong dịp Tết tuy nhiên, kiểm định chất lượng ATVSTP đối với gia cầm hiện nay vẫn còn là một bài toán nan giải đối với VN. Kinh nghiệm quản lý Chất lượng ATVSTP của Canada đối với mặt hàng này là một mô hình đáng để chúng ta tham khảo.
