Nhiều người lầm tưởng về xuất khẩu của Mỹ - Ảnh: Shipsinfo.
Không ít người đang lầm tưởng về lĩnh vực xuất khẩu của Mỹ, cho rằng, vai trò của ngành này đang ngày càng đi xuống trong sự phát triển của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Thực tế không phải vậy.
Tờ Washington Post đã chỉ ra 5 hiểu lầm thường gặp về xuất khẩu của nước Mỹ - lĩnh vực mà Tổng thống Barack Obama đặt mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch trong vòng 5 năm tới.
1. Tỷ trọng của xuất khẩu trong nền kinh tế Mỹ ngày càng giảm
Với thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ, nhiều người cho rằng, nước này đang xuất khẩu ít đi so với trước đây. Tuy nhiên, xuất khẩu quý 2 của Mỹ đã tăng 14,1% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa tốc độ tăng 3% của GDP nói chung. Tỷ trọng xuất khẩu trong nền kinh tế Mỹ đã tăng liên tục kể từ thời kỳ Đại suy thoái tới nay. Hiện xuất khẩu đang chiếm 12% GDP Mỹ, so với mức 3% vào thập niên 1930.
Mặc dù vậy, thống kê cho thấy, phần lớn các doanh nghiệp của Mỹ tập trung chủ yếu vào thị trường nội địa, chỉ có 1% là các nhà xuất khẩu. Điều này cho thấy, các công ty Mỹ đang bỏ lỡ cơ hội khi không chịu tăng cường sự hiện diện ở các thị trường bên ngoài, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng tại Mỹ phải đương đầu với thất nghiệp và nợ nần gia tăng như hiện nay.
2. Mỹ xuất khẩu hàng hóa là chính
Trên thực tế, xuất khẩu dịch vụ chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của Mỹ và tỷ lệ này đang tiếp tục tăng lên. Năm 2008, xuất khẩu dịch vụ thương mại của Mỹ đạt hơn 500 tỷ USD. Trong đó, các dịch vụ kinh doanh, nghề nghiệp và kỹ thuật chiếm phần lớn nhất lên tới 113 tỷ USD, bao gồm các dịch vụ như quản lý và tư vấn, nghiên cứu và phát triển, công nghệ thông tin… Các dịch vụ xuất khẩu khác của Mỹ phải kể tới bao gồm lữ hành và du lịch, dịch vụ tài chính, điện ảnh Hollywood…
Tiền bản quyền cũng đóng góp một phần không nhỏ trong kim ngạch xuất khẩu chung của Mỹ. Chẳng hạn, một công ty ở Thụy Điển muốn sản xuất một loại thuốc do một công ty Mỹ nghiên cứu ra tại New York sẽ phải trả phí để được cấp phép. Năm 2008, tiền thu về từ quyền sở hữu trí tuệ như vậy đóng góp 91,6 tỷ USD vào kim ngạch xuất khẩu của Mỹ.
3. Hàng xuất khẩu của Mỹ đã mất vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế
Người ta thường nói nhiều về sự sa sút trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp của Mỹ mà quên mất rằng, theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Mỹ hiện đứng thứ ba thế giới về xuất khẩu hàng hóa, chỉ sau Đức và Trung Quốc. Nhiều ngành hàng xuất khẩu giá trị cao của Mỹ, như bảng mạch tích hợp, đặc biệt mạnh. Xuất khẩu thiết bị giao thông của Mỹ cũng tăng 10,6% trong thời gian 2003-2008, vượt xa tốc độ nhập khẩu nhóm mặt hàng này.
Nếu tính cả xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ, tổng kim ngạch xuất khẩu của Mỹ đạt mức 1.500 tỷ USD trong năm 2009, vượt xa mức 1.300 tỷ USD của Đức và 1.300 tỷ USD của Trung Quốc. Tuy nhiên, tỷ lệ đóng góp của xuất khẩu vào GDP của Mỹ vẫn thấp hơn nhiều so với những nền kinh tế hướng ra xuất khẩu như Đức và Trung Quốc.
4. Công nhân Mỹ mất việc làm vì thương mại với các nước đang phát triển
Thực ra, sự đi lên của các nền kinh tế đang phát triển đã giúp tạo ra một số lượng việc làm đáng kể ở Mỹ. Số liệu của Viện Brookings (Mỹ) cho thấy, trong thời gian 2003-2008, xuất khẩu của Mỹ sang Brazil, Ấn Độ và Trung Quốc đã tăng 121%, so với mức tăng 46% của lĩnh vực xuất khẩu nói chung của Mỹ.
Nhờ sự phát triển kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ, các nền kinh tế như Brazil, Ấn Độ và Trung Quốc đang mua nhiều hàng hóa hơn từ Mỹ, tạo cơ hội lớn cho các nhà xuất khẩu Mỹ. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo, trong 5 năm tới, ba nước này sẽ chiếm hơn 25% GDP của thế giới.
Theo lý thuyết kinh tế, thương mại giữa nước giàu và nước nghèo giúp làm tăng lương cho công nhân kỹ năng thấp ở các nước nghèo, đồng thời giảm lương ở các nước nghèo.
Đã có những bằng chứng cho thấy, thương mại giữa Mỹ với các nước đang phát triển làm giảm lương đối với các công nhân có kỹ năng thấp ở Mỹ, đồng thời làm tăng nguy cơ mất việc làm đối với đối tượng này. Vì vậy, cùng với việc hưởng lợi từ thương mại với các nền kinh tế mới nổi, nước Mỹ cần tăng bảo hiểm thất nghiệp và chi nhiều hơn cho các chương trình đào tạo kỹ năng lao động.
5. Xuất khẩu của Mỹ sẽ không tăng, trừ phi các nước khác “tuân thủ luật chơi”
Khi đề cập tới vấn đề thương mại, nhiều chính trị gia của Mỹ thường phàn nàn rằng, các nước khác không chịu “tuân thủ luật chơi”. Ý là các quốc gia thao túng tỷ giá để làm lợi cho hàng xuất khẩu của mình, đánh thuế cao vào hàng hóa Mỹ, trợ cấp cho các ngành hàng xuất khẩu cạnh tranh với Mỹ…
Một số nghiên cứu của Mỹ cho thấy, các nền kinh tế như Trung Quốc, Singapore, Đài Loan và Thụy Sỹ đã định giá đồng tiền thấp hơn thực tế để tăng sức cạnh tranh cho xuất khẩu. Hàng hóa của Mỹ vì lý do này sẽ ở vào thế bất lợi khi cạnh tranh.
Tuy nhiên, sự thật là có rất nhiều cách để nước Mỹ tăng xuất khẩu, nhưng họ chưa tận dụng. Năng lực sáng tạo, cơ sở hạ tầng và chính sách giáo dục là những yếu tố nền tảng ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của hàng hóa Mỹ.
Ở Mỹ có nhiều khu vực như San Jose, Indianpolis và Wichita rất thành công trong việc phát triển xuất khẩu.
Trong thời gian 2003-2008, Wichita đã tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu, chủ yếu nhờ thành công trong chính sách tập hợp các hãng công nghiệp hàng không để tập trung cho xuất khẩu. Kansas cũng đẩy mạnh được xuất khẩu nhờ khuyến khích cấp vốn cho các doanh nghiệp mới thành lập có năng lực sáng tạo cao.
Với số dân 85 triệu người lại có nhu cầu lớn về các mặt hàng nông sản, thủy sản…, Ai Cập hứa hẹn là thị trường tiềm năng của các doanh nghiệp Việt Nam.
Ngày 30-9, Hiệp hội Lương thực VN (VFA) ra khuyến cáo đề nghị các doanh nghiệp xuất khẩu tấm cần thận trọng trước khi ký hợp đồng và cân đối sản lượng thu mua trong nước để đảm bảo giao hàng.
Ngoài những mặt hàng quen thuộc xuất sang Hà Lan như thủy sản, cà phê, giày dép, dệt may, thì hoa tươi cũng là một trong những mặt hàng xuất khẩu có triển vọng cao vào Hà Lan trong thời gian tới.
Nhằm giới thiệu với các doanh nghiệp Ai Cập nông-lâm-thủy sản của Việt Nam, ngày 26/9, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đã tổ chức cuộc hội thảo "Tăng cường hợp tác nông, thủy sản Việt Nam-Ai Cập" tại thủ đô Cairo của Ai Cập.
Trong khi các nước đang tích cực áp dụng những biện pháp phòng vệ thương mại, thì doanh nghiệp Việt Nam chưa tận dụng tốt công cụ này để hạn chế sự thâm nhập của hàng nhập khẩu.
Cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần giải quyết hàng loạt vấn đề khi muốn sử dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhằm hạn chế sự thâm nhập của hàng nhập khẩu.
Ông Chu Công Phùng, Đại sứ Việt Nam tại Myanmar cho biết, Myanmar là một thị trường tiềm năng và các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều thuận lợi khi xâm nhập vào thị trường mới này...
Kim ngạch nhập khẩu hàng hoá từ Hoa Kỳ 5 tháng đầu năm 2010 đạt hơn 1,4 tỷ USD, tăng 50,5% so với cùng kỳ năm 2009; riêng tháng 5/2010 kim ngạch đạt 307,5 triệu USD, tăng 10,7% so với tháng 4/2010.
Theo số liệu thống kê, 5 tháng đầu năm lượng máy móc thiết bị phụ tùng nhập khẩu về Việt Nam trị giá hơn 5 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm 2009, chiếm 15,8% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của cả nước; trong đó riêng tháng 5/2010 kim ngạch đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 9,3% so với tháng 4/2010.
Theo số liệu thống kê, 459,6 triệu là kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam từ thị trường Thái Lan trong tháng 5/2010, tăng 22,33% so với tháng 5/2009, nâng tổng kim ngạch 5 tháng đầu năm lên trên 2 tỷ USD, chiếm 6,42% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước, tăng 42,92% so với cùng kỳ năm 2009.
Thời gian gần đây, Bộ Công Thương đã được một số doanh nghiệp trong nước đề nghị tìm hiểu và xác minh các đối tượng thương mại tại châu Phi trước khi họ ký kết các hợp đồng thương mại, do nghi ngờ có hiện tượng lừa đảo trong các thương vụ giao dịch.
Thời gian gần đây xảy ra một số doanh nghiệp trong nước đề nghị Bộ Công Thương xác minh các đối tác thương mại tại châu Phi trước khi ký kết hợp đồng. Qua thực thế tìm hiểu và xác minh, các Thương vụ Việt Nam tại châu Phi khẳng định đây là các hình thức lừa đảo
Từ cuối năm 2011 tới nay, mặc cho các DN sản xuất kinh doanh xe máy thi nhau giảm giá, tung "chiêu" khuyến mãi thì thị trường xe máy Việt Nam vẫn hết sức ảm đạm, nhiều đại lý cho biết họ thua lỗ nặng nề.
Một số hệ thống bán lẻ đang ồ ạt đầu tư mở rộng kinh doanh, bất chấp đây là thời điểm nhiều doanh nghiệp đang phải trải qua thời kỳ khó khăn nhất…
Trong khi thông tin về 3 phương án giá điện được đồng loạt đăng tải từ cuối tuần qua thì lãnh đạo EVN lại bác bỏ thông tin này. Dư luận vẫn thấp thỏm giá điện sẽ tăng khi biết rằng, có hàng nghìn tỷ đồng đã được tính toán chực chờ "bổ" vào giá điện.
Những ngày gần đây đoạn clip quảng cáo Gấu đỏ - ký ức yêu thương đang gây xôn xao trên cộng đồng cư dân mạng với rất nhiều ý kiến, tranh cãi trái chiều nhau... Nhiều comment còn cho rằng quảng cáo mỳ Gấu đỏ chẳng khác nào hình thức doanh nghiệp kiếm tiền trên lòng trắc ẩn của cộng đồng...?
TS Nguyễn Chí Tâm, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết, thương mại Việt – Nga đang có thuận lợi sau khi Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới- WTO (tháng 12-2011). Trong 3-4 năm tới, một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Giải quyết ổn thỏa đầu ra là vấn đề mấu chốt để hạt gạo VN phát huy thế mạnh, mang lại lợi nhuận cao nhất. Tuy nhiên, cho đến nay đầu ra cho hạt gạo vẫn lẩn quẩn, vướng mắc.
Nhiều năm nay, hàng VN xuất khẩu sang Trung Quốc (TQ) chủ yếu là nguyên liệu thô hoặc sơ chế. Gần đây quốc gia đông dân này đang dần trở thành thị trường tiềm năng cho những đặc sản tinh chế của VN thì lại xuất hiện hàng giả.
Tình trạng thu mua nông, thủy sản trái phép của thương nhân nước ngoài, đặc biệt là thương nhân Trung Quốc tại Việt Nam đang ngày càng diễn biến phức tạp nhưng hiện vẫn thiếu cơ sở pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....