Rất nhiều hóa chất bảo quản thực phẩm như "săm - pết", "chất "tẩy đường", bột soda... có thể gây bệnh cho con người nhưng vẫn được bày bán nhằm mục đích bảo quản rau quả, thịt khỏi thối hay ôi thiu. Thậm chí nguy hại hơn nhiều thực phẩm đã được phù phép từ ôi thành tươi, ngon nhờ những hóa chất này.
Biến ôi thành tươi
Trên thị trường hiện đang thịnh hành một loại phụ gia có khả năng bảo quản thịt tươi lâu cả tuần và thậm chí biến thịt ôi thành thịt tươi có tên là săm - pết. Tìm đến chợ Ngọc Hà, tại quầy hàng khô ngay cổng chợ, chúng tôi đã mua được săm - pết với giá 50.000 đồng/kg. Bột săm - pết được lấy ra cân, bán từ chiếc túi bóng màu trắng, bên ngoài người bán ghi chú bằng bút màu chữ "săm - pết" để ghi nhớ mà không hề có nhãn mác chỉ dẫn thành phần, cách sử dụng, hạn sử dụng cũng như cơ sở sản xuất.
Theo hướng dẫn của người phụ nữ trung niên bán hàng, chỉ cần pha vài thìa bột với một thùng nước, phết lên bề mặt ngoài của các tảng thịt lớn, để trong phòng thoáng mát, không cần để vào tủ lạnh, thịt vẫn được giữ tươi cả tuần, không biến màu, không có mùi lạ. Loại bột này cũng được các chủ hàng kinh doanh thủy, hải sản ưa chuộng vì có khả năng chống thối rất tốt.
Theo PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện Công nghệ sinh học và công nghệ thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội), loại bột săm - pết này là một phụ gia có thành phần là kali nitrat (KNO3). Đây là một phụ gia được phép dùng nhưng trong một giới hạn nhất định nhằm giữ cho thịt không bị chuyển vi sinh vật sinh ra độc thịt. Thịt được ướp chất này sẽ có màu tươi, đẹp mắt. Một lượng nhỏ kali nitrat vào cơ thể không gây độc hại. Tuy nhiên, trong cơ thể nitrat có thể bị khử thành nitric (NO2). Nitric là chất có khả năng biến hemoglobin trong máu (chất đóng vai trò vận chuyển oxy) thành chất methemoglobin (chất không có khả năng vận chuyển oxy).
Chất Soda làm mềm thịt. (Ảnh: Tâm An)
Nếu lượng nitrat trong cơ thể vượt quá mức cho phép, sẽ hình thành nhiều nitric và làm suy giảm khả năng vận chuyển oxy đến các tế bào. Do đó có thể gây ra hiện tượng thiếu oxy, nhất là sự thiếu oxy trong não, đặc biệt là ở trẻ em. Trong trường hợp bị nhiễm độc cấp tính, có thể gây bất tỉnh, thậm chí tử vong do thiếu oxy cung cấp cho tế bào cơ thể. Hơn thế nữa, nitrit khi vào cơ thể tiếp xúc với axit amin trong thịt sẽ chuyển hóa thành nitrisamin - là một chất gây ung thư.
Để làm cho thịt mềm, đặc biệt là thịt bò, thịt bắp mau nhừ, mềm mà không nát, người bán hàng lại sử dụng nhiều cách khác nhau. Trong đó cách phổ biến là dùng "bột khai", loại bột có mùi khai nồng với giá 30.000đồng/kg hay loại bột sô - đa được đóng hộp 30.000 đồng/100g.
Tại ki ốt Huyền Quỳnh, chợ Đồng Xuân chúng tôi mua được một hộp sô - đa làm mềm thịt với giá 30.000 đồng. Hộp sô - đa này chỉ in chữ bằng tiếng Anh, đề tên là Kings. Vỏ hộp ghi thành phần chính của sản phẩm là sodium bikarbonat, sodium bicarbonate nhưng không có ngày sản xuất hay tem cho sản phẩm nhập khẩu. Khi gậy nắp hộp ra không hề có mùi, chỉ khi đưa loại bột trắng trong hộp lên sát mũi mới có mùi hăng hắc. Hỏi cách sử dụng, người chủ ki ốt từ chối: Em tự tìm hiểu cách sử dụng, chị chỉ biết bán thôi.
Tại chợ Ngọc Hà (Ba Đình, Hà Nội), hầu như quầy hàng khô nào ở đây cũng bán các loại bột phụ gia thực phẩm. Tại quầy hàng khô của bà Năm, chúng tôi mua được bột khai với chỉ dẫn: 1kg thịt chỉ cần dùng gần một thìa nhỏ bột khai là thịt đã mềm rất nhanh. Thịt đã ôi, nếu rửa sạch rồi cho vào nước pha bột thì mùi ôi của thịt sẽ hết. Tuy nhiên, đúng như tên của loại bột này, nó có mùi rất khai. Khi bột được pha vào nước mới hết được mùi. Vì vậy, chúng tôi được chủ hàng khuyến cáo nên đeo khẩu trang khi sử dụng.
Hậu quả khôn lường
PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh cho biết: Bột soda có công thức hóa học là NaHCO3. Chất này được sử dụng phổ biến trong y tế và thực phẩm nhưng phải đảm bảo độ tinh chất, vì thế giá thành khá cao. Nếu dùng trong công nghiệp, loại chất này rẻ hơn rất nhiều lần, nhưng lại là hợp chất có chứa nhiều kim loại nặng như chì, asen, thủy ngân... Những kim loại nặng này nếu tích lũy trong cơ thể sẽ gây ra hiện tượng hủy hoại tế bào xương, ở trẻ em biểu hiện bị bệnh còi xương, rỗng xương. Bên cạnh đó, những kim loại nặng có thể tác động lên cơ tim khiến cơ tim không hoạt động bình thường được.
Thậm chí, để biến thịt ôi thành thịt tươi, khử mùi cho thịt thiu, nhiều lái buôn thịt dùng đến chất "tẩy đường". Chỉ cần nhúng thịt vào nước pha với 1 thìa "tẩy đường", mười phút sau là thịt ôi thâm đen sẽ mất hết mùi, hồng hào trở lại. Chúng tôi cũng đã mua được bột "tẩy đường" với giá 70.000 đồng tại quầy hàng khô đầu chợ Ngọc Hà. Loại bột này màu trắng tinh, có mùi rất khó ngửi. Nếu đưa loại bột này lên sát mũi, mùi của nó có thể khiến người ngửi choáng váng, hoa mắt.
Chất khai tẩy thịt ôi. (Ảnh: Tâm An)
"Bột "tẩy đường" chính là một dạng hợp chất có chứa sunfua dioxit (SO2). Chất SO2 được dùng để tẩy trắng thực phẩm. Tuy nhiên, thực phẩm sau khi nhúng vào nước có pha chất "tẩy đường" phải được rửa lại bằng nước để không gây độc. Nếu chất SO2 còn tồn dư trên thực phẩm sẽ gây nhiễm độc SO2, cụ thể là có thể bị viêm giác mạc mắt, viêm miệng, ruột, dạ dày... Đặc biệt, trên thế giới các nước khuyến cáo khuyến cáo không để trẻ em sử dụng thực phẩm không được xử lí SO2 vì sẽ ảnh hưởng nguy hiểm đến đường ruột của trẻ", ông Thịnh nói.
PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện Công nghệ sinh học và công nghệ thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định: Bằng mắt thường, người tiêu dùng không thể nhận biết được thực phẩm đã bị tẩm ướp hóa học. Thậm chí như thịt bị tẩm qua bột săm - pết, bằng vị giác ta cũng không thể nhận biết được. Để tránh gây nguy hại cho người tiêu dùng chỉ có thể trông chờ vào sự trung thực của người sản xuất.
Nhớ lại việc mua phải thịt bị tẩm ướp hóa chất, chị Trần Thị Ngọc (ngõ 391 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội) cho biết: "Mùng 6 tết tôi mua thịt. Lúc người bán hàng cắt thịt, miếng thịt vẫn đỏ hồng. Nhưng khi mang về nhà chế biến, thái ra từng miếng nhỏ, thịt lại chuyển thành màu thâm đen, chảy nước nhờ nhờ. Hỏi người quen làm hàng ăn, tôi mới biết có lẽ thịt đã được ướp hóa chất để bảo quản".
Lương thợ xây thấp, chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến cả xóm trọ của anh Nguyễn Cao Kiệt (Hải Hậu, Nam Định) chuyển từ chợ sáng sang chợ sẩm tối. Anh nói: "Mua thịt lúc sẩm tối rẻ chỉ bằng 2/3 thịt buổi sáng, mà cũng không hề có mùi ôi thiu gì cả. Bây giờ hỏi ra mới biết là thịt được tẩm hóa chất. Giờ tôi thà ăn cơm mắm chứ không ham thịt rẻ nữa".
Mỗi khi ế hàng, chị Thanh chuyên bán thịt ở chợ cóc ở khu dân cư văn hóa số 7, phố Văn Cao, Ba Đình, Hà Nội, lại đẩy hành cho mấy quán cơm bụi gần đó. Chị rỉ tai: "Giá thịt cao, người ta mà mua thịt tươi mới thì lấy đâu ra lãi. Họ phải thu gom thịt ế, rồi dùng thuốc tẩy mùi, sau đó ướp với hương liệu. Thịt chế biến kiểu đí thì vẫn ngon miệng như thường, khách nào biết được đang ăn thịt ôi".
Chị Bích Đào (phố Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội) vẫn chưa hết hoảng hồn khi nghĩ về lần đau bụng do ăn chè ở hàng vỉa hè: "Đi làm về thấy hàng chè bên đường nên tôi cùng đồng nghiệp ghé vào. Đến tối về nhà cả nhóm đều bị đau bụng. Đọc báo mới thấy nói nhiều hàng chè sử dụng hóa chất làm nhừ như muối, mỳ chính để giảm thời gian đun. Nghe nói, nếu hàng bán ế có thể để 2 - 3 ngày mà không vấn đề. Như vậy, người tiêu dùng ăn vào không biết sẽ chịu hậu quả thế nào. Bản thân tôi, từ nay xin cạch không ăn ở quán vỉa hè nữa".
Ông Nguyễn Thành Biên, Thứ trưởng Bộ Công Thương, cho hay, năm 2012 các doanh nghiệp (DN) trong nước đăng ký mua hơn 200.000 tấn đường sản xuất tại Việt Nam. Tuy nhiên, lượng đường đăng ký nhập khẩu lên đến 268.000 tấn.
Nhiều kho hàng, gian hàng do người Trung Quốc mang sang và trực tiếp bán cho người dùng VN đang xuất hiện ngày càng nhiều ở TP.HCM và các tỉnh lân cận.
Vốn là một trong những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, nên sữa nhập khẩu đã từng được tạo điều kiện thông thoáng trong thông quan. Nhưng nay, việc quản lý đối với mặt hàng sữa nhập khẩu được siết chặt hơn với việc hải quan sẽ thực hiện kiểm tra giá ngay từ khâu thông quan ở các cửa khẩu.
Từ năm 2010, việc thương nhân Trung Quốc tận thu tre nguyên liệu rồi xuất khẩu tăm giá rẻ vào Việt Nam như đã nói trên đã khiến doanh nghiệp trong nước lao đao.
Chợ truyền thống là kênh phân phối chiếm 70% nhu cầu mua sắm của người dân, thế nhưng tỉ lệ hàng Việt có chất lượng tại đây còn rất hạn chế. Nhiều DN có sản phẩm tốt vẫn khó vào chợ.
Quyết định tăng giá xăng bán lẻ thêm 2.100 đồng/lít từ 16h ngày 7/3 khiến nhiều đại lý xăng dầu "trúng" lớn vì đã quyết tâm… "găm" hàng (!).
Ngày càng nhiều mẫu thịt bị phát hiện có chất cấm gốc B-Agonit (tăng trọng, kích nạc). Đây là chất có thể làm tim đập nhanh, run cơ, đau đầu, buồn nôn... cho người sử dụng và đã bị cấm sử dụng hơn 10 năm nay.
Thức từ nửa đêm đến gần sáng, quanh năm chịu cảnh lấm lem ẩm ướt... nhưng dân buôn rau chợ đầu mối lại có hiệu quả lợi nhuận mà ai cũng mơ ước: kiếm 1 triệu với mỗi ngày làm việc 4 tiếng.
Theo quy luật, sau giá xăng dầu, nhiều mặt hàng khác sẽ tăng giá theo. Đáng ngại hơn, khi căng thẳng dầu mỏ chưa yên thì xăng dầu sẽ còn nguy cơ tăng giá; cùng với đó lộ trình giá thị trường đang được ngành than và điện thực hiện quyết liệt... tất cả đang khiến cho làn sóng tăng giá mới càng được khẳng định.
Hiệp hội Taxi Hà Nội đã nhận được hơn mười kiến nghị của các doanh nghiệp taxi về điều chỉnh tăng giá cước như: taxi Mê Kông, taxi Vạn Xuân... bởi mức tăng giá xăng dầu lần này, nhiều doanh nghiệp nêu vấn đề cần tăng cước từ 500 - 1.000 đồng/km.
Giá xăng dầu đã chính thức được điều chỉnh tăng từ 600 – 2.100 đồng/lít từ 7/3, điều này đã khiến nhiều người lo ngại, tới đây giá của nhiều hàng hóa, dịch vụ lại “leo dốc”.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chưa có đề xuất chính thức nào về việc tăng giá điện, trong khi dự thảo quyết định mới của Bộ Công Thương quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện vẫn đang chờ phê duyệt.
Xuất khẩu gạo cả nước từ đầu năm đến nay đã gần đạt mức 3 triệu tấn. Bất chấp chương trình thu mua 1 triệu tấn gạo tạm trữ, giá lúa gạo tuần qua tại ĐBSCL vẫn giảm.
Theo lãnh đạo Hội Nghề cá Việt Nam, ý đồ không tốt của thương lái Trung Quốc đối với ngành sản xuất nông nghiệp nước ta đã có từ lâu. Không chỉ vụ “rửa” cá tầm nhập lậu, việc họ ra sức thu mua nhiều thứ khác đã chứng minh điều đó
Cùng với những lo ngại mà Trung Quốc đang gieo rắc trên biển Đông, các nghịch lý trong quan hệ thương mại Việt-Trung đang diễn ra cũng không kém phần âu lo.
Do nguồn cung khan hiếm, giá tôm nguyên liệu trong nước gần 5 tháng qua luôn ở mức cao nhưng phần lớn các doanh nghiệp chế biến vẫn phải mua để trả nợ các hợp đồng đã ký và chịu lỗ bình quân 10.000 đồng/kg tôm.
Xuất khẩu gạo của Thái Lan từ đầu năm đến nay đã giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái do giá cao. Việt Nam đang vượt xa Thái Lan về khối lượng xuất khẩu gạo, nhưng giá gạo Việt Nam tiếp tục trên đà giảm do nguồn cung tăng.
Sau mặt hàng ống thép hàn cacbon và mắc áo bằng thép nhập, mới đây doanh nghiệp Mỹ tiếp tục kiện chống bán phá giá với một mặt hàng thép khác được nhập khẩu từ Việt Nam, là ống thép chịu lực không gỉ.
Xuất khẩu cao su trong 4 tháng đầu năm đã suy giảm mạnh cả về khối lượng và giá bán, kim ngạch giảm tới 24,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất săm lốp đã phải chi tới 243 triệu USD để nhập khẩu cao su nguyên liệu, khiến thặng dư thương mại của ngành cao su còn chưa tới 370 triệu USD.
Mặc dù tỉnh Ninh Thuận đã công bố hết dịch cúm A/H5N1 đối với chim yến tại tỉnh này, nhưng trong mấy ngày qua, theo ghi nhận của Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, sức mua tại một số cửa hàng bán tổ yến và những sản phẩm chế biến từ tổ yến ở TPHCM vẫn ảm đạm.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....
