Rào cản mới từ REACH

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Theo Luật Hóa chất châu Âu, sản phẩm gỗ xuất sang thị trường này bắt buộc phải được cung cấp đầy đủ thông tin về hóa chất trong chuổi sản xuất như khâu xử lý gỗ, đinh ốc, sơn,... Ảnh: Minh Khuê.

Liên quan đến Luật Hóa chất châu Âu (REACH), nhiều doanh nghiệp vẫn lúng túng khi thực hiện việc đăng ký hóa chất khi xuất khẩu hàng hóa vào thị trường này. Tại buổi hội thảo “REACH - Thông tin cập nhật và kinh nghiệm thực tế” trong khuôn khổ Dự án hỗ trợ thương mại đa biên EU - Việt Nam giai đoạn III (MUTRAP III) vừa được tổ chức đầu tuần này tại TPHCM, các đại biểu đã chia sẻ những kinh nghiệm trong việc thực thi những quy định về hóa chất của châu Âu.

Những rào cản mới

Luật REACH đưa ra những nguyên tắc về đăng ký, đánh giá, cấp phép và cấm sử dụng những loại hóa chất độc hại. Dù REACH đã có hiệu lực từ tháng 6-2007, tuy nhiên, theo Phòng Thương mại và Công nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham), thời gian qua vẫn có có một số lượng lớn hóa chất độc hại được sản xuất, nhập khẩu và có mặt trên thị trường châu Âu. Nhiều doanh nghiệp vẫn không có đầy đủ thông tin về những độc tính mà các loại hóa chất này có thể gây tổn hại đến sức khỏe con người và môi trường.

Theo ông Nguyễn Minh Trúc, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty TUV Rheinland Việt Nam, châu Âu tiếp tục đưa vào danh sách cấm những hóa chất mới nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng và góp phần bảo vệ môi trường. Những ngành hóa chất, may mặc, dệt, giày da, sơn, đồ gỗ và nhiều ngành sản xuất hàng tiêu dùng... sẽ chịu tác động lớn bởi REACH. Nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khi thực hiện những quy định của REACH, bởi những quy định này quá phức tạp và khó hiểu. Ngôn ngữ cũng là rào cản lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp vẫn chưa có bản dữ liệu an toàn khi sử dụng các loại hóa chất. Theo quy định mới, REACH yêu cầu phải bảo đảm thông tin về hóa chất trong chuỗi cung ứng trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải biết rõ những chất nào có trong sản phẩm và tổng khối lượng của hóa chất đó; đảm bảo những hóa chất này không thuộc danh sách cấm và sản phẩm không thải hóa chất ra môi trường.

Bà Nudjarin Ramungul, quyền Giám đốc Ban Nghiên cứu môi trường, Trung tâm Công nghệ nguyên liệu và kim loại quốc gia (MTEC), Cục Phát triển công nghệ (NSTDA) của Thái Lan, cũng cảnh báo doanh nghiệp sẽ tiếp tục gặp những thách thức trong quá trình tuân thủ những quy định về hóa chất trong các sản phẩm xuất khẩu sang châu Âu. Bởi danh sách xác định các hóa chất nguyên liệu liên tục thay đổi, các loại hóa chất này thường được cập nhật ít nhất hai năm một lần. Những loại hóa chất có nguy cơ tổn hại đến sức khỏe người tiêu dùng, môi trường cũng luôn được xem xét và cập nhập vào danh sách cấm. Bên cạnh đó, châu Âu cũng yêu cầu doanh nghiệp liên tục cập nhật về các hóa chất trong toàn bộ quá trình sản xuất, từ khâu nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm. Mỗi công đoạn trong chuỗi cung cấp đều được thông báo cho nhau nhằm kiểm soát hóa chất tốt hơn.

Bà Nudjarin Ramungul dẫn chứng: trong ngành gỗ, doanh nghiệp phải nhập khẩu nguyên liệu từ các nguồn khác nhau về gia công chế biến để sản xuất ra thành phẩm xuất khẩu. Sau đó, doanh nghiệp phân phối trực tiếp cho khách hàng thông qua hệ thống phân phối của các nhà bán sỉ. Ở tất cả các công đoạn, từ khâu xử lý gỗ, vải, các thiết bị phụ tùng khác như đinh ốc, bản lề, các hóa chất như keo dán, sơn... đều phải được thông báo về các hóa chất trong chuỗi sản xuất. Những nhà cung cấp trước phải thông báo cho người mua hàng, doanh nghiệp mua hàng về chế biến ra thành phẩm phải thông báo tỷ lệ hóa chất cho nhà phân phối sản phẩm cuối cùng. Quy trình cung cấp thông tin này là điều bắt buộc khi những sản phẩm này được xuất khẩu sang châu Âu. “Đây là một công việc quá sức đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bởi với nhiều nguồn nguyên phụ liệu tản mát, doanh nghiệp khó lòng cập nhật và truy xuất nguồn gốc hóa chất từng công đoạn khác nhau”, bà Nudjarin Ramungul nói.

Ngoài ra, doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cũng sẽ gặp khó khăn khi đăng ký báo cáo an toàn hóa chất trong sản phẩm xuất khẩu sang châu Âu. Bởi theo quy định, chỉ những doanh nghiệp hợp pháp thuộc châu Âu mới được đăng ký cho các sản phẩm lưu hành ở khối này. Theo bà Caroline Li, quản lý cao cấp về các quy định hóa chất khu vực châu Á-Thái Bình Dương, những doanh nghiệp không thuộc châu Âu buộc phải chỉ định một đại diện được thành lập trong khối này tiến hành việc đăng ký theo yêu cầu đối với các hóa chất cho phép nhập khẩu vào châu Âu.

Giải quyết bằng cách nào?

Doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc đáp ứng những yêu cầu từ châu Âu. Bà Nudjarin Ramungul cho rằng, mỗi doanh nghiệp cần sớm thiết lập danh sách các nhà cung cấp tốt và uy tín. Trên bản danh sách này, bản thân mỗi doanh nghiệp cũng cần liên tục theo dõi và cập nhật những thay đổi trong danh sách các loại hóa chất để kịp thời thông báo cho những nhà cung cấp. Ngoài ra, doanh nghiệp cần liên kết chặt chẽ với nhà cung cấp để nhận được những thông tin kịp thời từ phía họ nhằm phòng ngừa rủi ro trong quá trình kiểm soát các loại hóa chất cấm theo quy định của châu Âu.

Bà Nudjarin Ramungul cho biết các nhà sản xuất Thái Lan luôn kiểm soát tốt những dòng nguyên liệu nhập khẩu và các mối liên kết trong dây chuyền cung cấp. Thực hiện công đoạn này, doanh nghiệp sẽ có sẵn nguồn nguyên vật liệu đáng tin cậy với tỷ lệ rủi ro khá thấp. Thông hiểu những sản phẩm theo đơn đặt hàng của đối tác và quy trình sản xuất của sản phẩm nhằm hạn chế nhập khẩu những nguyên liệu đầu vào không cần thiết cũng là giải pháp cho vấn đề này. Doanh nghiệp cũng phải thường xuyên đặt câu hỏi: “Cần nhập những loại nguyên liệu nào, tính năng của các hóa chất trong sản phẩm...?”.

Để kiểm soát tốt các hóa chất trong sản phẩm, ông Trúc cũng cho rằng, doanh nghiệp nên liệt kê tất cả các đơn chất, các dạng pha chế dùng để sản xuất sản phẩm. Đối với sản phẩm cuối cùng, doanh nghiệp cần liệt kê những chất nào có khả năng phóng thích ra khi sử dụng. Trong việc kiểm tra, kiểm nghiệm các hóa chất, để tiết kiệm chi phí, doanh nghiệp chỉ nên kiểm tra khi không biết chắc chắn những hóa chất này có trong sản phẩm, hoặc chỉ kiểm tra khi nhà nhập khẩu yêu cầu.

Đáp ứng tốt những yêu cầu của REACH là điều cần thiết, bởi theo ông Trúc, “nhiều quốc gia và khu vực sẽ có luật tương tự như REACH”. Bên cạnh đó, nhiều tổ chức phi chính phủ và hội bảo vệ người tiêu dùng cũng đang gây sức ép lên Ủy ban Hóa chất châu Âu về kiểm soát hóa chất. Nhiều chất mới sẽ được đưa vào danh sách các chất có nguy cơ cao. Điều này sẽ tiếp tục là rào cản đối với các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước.

(Theo Thời báo kinh tế Sài Gòn)