Các công ty xuất khẩu sang thị trường Nga sẽ phải đối mặt với một số rào cản thương mại thuế quan và phi thuế quan hệ quả của hệ thống tiêu chuẩn phức tạp, thiếu rõ ràng và minh bạch của Nga.
Luật liên bang năm 1996 "Về các ngân hàng và các hoạt động ngân hàng" cho phép các ngân hàng nước ngoài thành lập công ty con tại Nga. Tuy nhiên, Nga không cho phép các ngân hàng nước ngoài thành lập chi nhánh tại Nga. Luật liên bang năm 1990 về các hoạt động ngân hàng, được sửa đổi lần cuối vào năm 2006, nêu cụ thể rằng bất kỳ hạn mức hoặc hạn chế về quy mô vốn điều lệ nước ngoài trong lĩnh vực ngân hàng sẽ cần một luật mới được đưa ra bởi chính phủ Nga và được sự đồng ý của Ngân hàng Trung ương Nga.
Trong tháng 11 năm 2006, Nga và Mỹ ký kết Hiệp định song phương WTO (Tổ chức Thương mại Thế giới), một bước tiến lớn trong việc gia nhập WTO của Nga. Là một phần của Hiệp định này, Nga đã cam kết sẽ cho phép sở hữu nước ngoài chiếm đến 70% của tổng vốn của ngành ngân hàng nước này. Việc thực hiện quy định này có khả năng sẽ chỉ diễn ra sau khi Nga gia nhập WTO.
Ngân hàng Trung ương đã yêu cầu các công ty con mới của ngân hàng nước ngoài phải có vốn tối thiểu là 5 triệu euro (yêu cầu tương tự như các ngân hàng trong nước) và có ít nhất 75% nhân viên của ngân hàng và 50% hội đồng quản trị của ngân hàng mang quốc tịch Nga nếu Chủ tịch không phải là một công dân Nga. Người đứng đầu các văn phòng của các ngân hàng nước ngoài tại Nga phải thông thạo tiếng Nga.
Trong lĩnh vực bảo hiểm, các công ty bảo hiểm nước ngoài phải chịu mức hạn chế 49% vốn. Nga cũng đã nhiều hơn những quy định rộng rãi hơn cho các công ty bảo hiểm từ Liên minh châu Âu, và đã cho phép các công ty đa quốc gia được hưởng lợi từ các đối xử rộng rãi hơn này miễn là họ thực hiện đầu tư tại Nga thông qua các văn phòng của họ đặt tại EU.
Tuy nhiên, như trong lĩnh vực ngân hàng, Nga vẫn duy trì ý định hạn chế vốn điều lệ có nguồn gốc nước ngoài trong lĩnh vực bảo hiểm, và nếu tỷ lệ của vốn có nguồn gốc nước ngoài so với tổng vốn điều lệ trong lĩnh vực bảo hiểm vượt quá giới hạn 50%, Nga sẽ có những hành động nhất định như được nêu rõ trong các cam kết WTO của Nga.
Cho đến khi Nga gia nhập WTO, các công ty thuộc EU sẽ tiếp tục được hưởng một lợi thế hơn các đối tác ở các nơi khác, vì họ có thể trực tiếp, cung cấp các hình thức bảo hiểm nhân thọ và bắt buộc tại Nga mà không cần phải thông qua một đối tác Nga. Hiện luật pháp Nga yêu cầu các giám đốc điều hành và kế toán trưởng của các công ty bảo hiểm nước ngoài hoạt động tại Nga phải là công dân Nga.
Ngành viễn thông Nga được chi phối bởi Luật Truyền thông, tháng 7/2003 và Luật về "Thông tin, Công nghệ thông tin và bảo vệ thông tin," tháng 7/2006. Tác động của Luật "Thông tin, Công nghệ thông tin và bảo vệ thông tin” đến các nhà khai thác viễn thông cạnh tranh khác - phần lớn có vốn đầu tư nước ngoài khổng lồ - là rất lớn, vì hiện nay các công ty này phải chịu sự điều tiết chặt chẽ của Chính phủ.
Luật Đất đai - được thông qua vào năm 2001 - cho phép đối xử bình đẳng đối với các đơn vị trong và ngoài nước khi mua đất và nhà, mặc dù việc mua đất nông nghiệp của người nước ngoài vẫn bị cấm. Việc thảo luận về chính sách đất đai cụ thể còn đang tiếp tục, bao gồm luật pháp về chuyển giao sử dụng, nhưng vẫn chưa đến hồi kết. Các tổ chức nước ngoài bị hạn chế mua đất gần các biên giới liên bang và tại các khu vực mà Tổng thống xác định là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia.
Chính phủ đã thi hành Luật về các ngành chiến lược (SSL) vào tháng 5 năm 2008. SSL đưa ra một danh sách 42 lĩnh vực “chiến lược" mà việc mua "phần vốn kiểm soát" của các nhà đầu tư nước ngoài phải được chấp thuận trước của chính phủ Nga. Danh mục các lĩnh vực hạn chế bao gồm: doanh nghiệp trong ngành công nghiệp hạt nhân hoặc liên quan đến xử lý vật liệu phóng xạ, các doanh nghiệp dính líu tới các công việc về các bệnh truyền nhiễm; sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí, đạn dược và thiết bị quân sự; các ngành công nghiệp hàng không và không gian, cơ sở hạ tầng truyền tải dữ liệu (đài phát thanh, truyền hình, viễn thông), sản xuất và phân phối các công nghệ và thiết bị mã hóa; sản xuất và bán hàng hoá và cung cấp dịch vụ theo điều kiện "độc quyền tự nhiên" (ví dụ, các hoạt động như vận hành các mạng lưới khí); báo chí với lượng phát hành trên một triệu bản, và khai thác tài nguyên thiên nhiên.
Vào ngày 25/10/2009, chính phủ Nga đã quyết định tiếp tục trì hoãn áp dụng thuế xuất khẩu gỗ nguyên liệu cao, giữ nguyên thuế suất trong năm 2010 (và có thể trong năm 2011) ở mức hiện tại là 25% (nhưng không thấp hơn 15 euro mỗi mét khối). Trước đây, các nhà chức trách Nga đã lên kế hoạch áp dụng một mức thuế hạn chế xuất khẩu 80% (nhưng không thấp hơn 50 euro cho mỗi mét khối), bắt đầu vào ngày 01/01/2009, nhưng sau đó bị trì hoãn đến ngày 01/01/2010.
Một bộ luật về chữ ký điện tử kỹ thuật số đã có hiệu lực vào ngày 14/01/2002. Luật này không tuân theo Luật mẫu về chữ ký điện tử của Ủy ban về Luật Thương mại quốc tế thuộc Liên hợp quốc, mà chỉ định nghĩa chữ ký điện tử một cách hạn hẹp. Luật này cũng đòi hỏi phần cứng và phần mềm được sử dụng trong các chương trình chứng thực chữ ký số phải được chứng nhận tại Nga. Yêu cầu này cho phép chính phủ Nga quyền đòi dịch ngược các chương trình chữ ký điện tử.
Những yêu cầu này, ngoài các yêu cầu cấp phép liên quan đến hàng hoá với công nghệ mã hóa, đưa ra những trở ngại nghiêm trọng đến trao đổi hàng hoá mà Nga đang cần cho việc phát triển thương mại điện tử. Hiện nay, bất kỳ sản phẩm CNTT đòi hỏi phải có một thông báo của Sở An ninh Liên bang Nga (FSB), công ty có thể nhận được trong 10 ngày. Nếu sản phẩm có mức mật mã thấp, FSB có thể cấp phép nhập khẩu. Nếu sản phẩm có cấp độ mã hóa cao hơn, FSB thông báo cho nhà nhập khẩu về sự cần thiết để xin cấp giấy phép nhập khẩu của Bộ Công nghiệp và Thương mại. Quá trình này cho phép và cấp giấy phép này có thể mất sáu tháng hoặc lâu hơn mới hoàn thành. Các công ty CNTT hàng đầu cho rằng hệ thống hiện hành đang cản trở việc nhập khẩu, trì hoãn việc tạo ra một sự đổi mới và nền kinh tế tri thức ở Nga, và cản trở phát triển mạnh hơn nữa của các trung tâm R & D của họ tại Nga. ---------------------------------------
Các qui định và tiêu chuẩn thương mại thị trường Nga
Nga tiếp tục duy trì một số rào cản đối với hàng nhập khẩu, bao gồm cả thuế quan lẫn hạn ngạch thuế quan, phí và lệ phí phân biệt đối xử...
Tình trạng này đã trở thành phức tạp hơn do thỏa thuận Liên minh Hải quan Ba nước (TCU) giữa Nga, Belarus và Kazakhstan có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 2010. Tất cả các vấn đề như thuế quan, hạn ngạch thuế quan và cấp giấy phép và chứng nhận sẽ được hài hòa, mặc dù việc thực hiện cho đến nay vẫn chưa đồng đều.
Thông tin hiện hành về các mức thuế quan hài hòa của TCU bằng tiếng Nga có thể tìm thấy tại: http://www.tsouz.ru/
Là một phần của các cuộc đàm phán cho TCU, Nga đã thay đổi nhiều thuế suất và dòng thuế. Một số trong những thay đổi này vẫn còn phù hợp với các nghĩa vụ quốc tế của chính phủ Nga thực hiện theo đúng mã số HS và ý định của Nga để gia nhập vào WTO, nhưng nhiều thay đổi lại không phù hợp. Biểu thuế TCU mới thay đổi thuế suất đối với hơn 100 chủng loại hàng hóa, giảm mức trần thuế quan đối với một số loại, nhưng lại nâng thuế suất hoặc biến các thuế quan tạm thời trước đây thành lâu dài đối với nhiều chủng loại hàng hóa khác.
Các thay đổi đáng chú ý bao gồm việc giảm thuế nhập khẩu đối với ngọc trai, kim cương và các loại đá quý khác từ 20% xuống còn 10-15% và giữ thuế quan "tạm thời" ở mức cao đối với thiết bị nông nghiệp và xe tải chạy nhiều địa hình. Một số mặt hàng nhất định tiếp tục được điều chỉnh thông qua các loại thuế theo mùa và hạn ngạch.
Ngoài thuế quan, có hai loại phí khác áp dụng cho hàng nhập khẩu: thuế GTGT (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt. Tỷ lệ thuế GTGT phổ cập giảm từ 20% xuống 18% có hiệu lực từ ngày 01/01/2004 (ngoại trừ thực phẩm, dược phẩm và vật tư y tế có thuế GTGT là 10%) và được áp dụng kết hợp cho giá nhập khẩu, thuế quan và tiêu thụ đặc biệt. Có một số miễn trừ thuế GTGT. Ví dụ, Nghị quyết số 19 ngày 17 tháng 1, năm 2001 cung cấp một danh sách các thiết bị y tế thiết yếu không chịu thuế GTGT. Thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng đối với một số hàng hóa cao cấp, rượu và thuốc lá, thay đổi từ 20% tới 570%.
Từ tháng 12/2008 đến tháng 02/2009, chính phủ Nga đã công bố một loạt các mức tăng thuế đáng kể đánh trên xe hơi, máy thu hoạch, một số sản phẩm thép nhất định (bao gồm cả ống, đường ống và thép cây), và các sản phẩm nông nghiệp nhất định (bao gồm sữa, bơ và bột đậu nành).
Việc tăng thuế đối với xe nhập khẩu (lên tới 20% cho xe ô tô mới và cấm xe cũ quá bốn năm sử dụng), đang buộc các công ty phải thiết lập nhà máy lắp ráp địa phương để tránh bớt thuế.
Ban đầu có vẻ chính phủ Nga muốn áp đặt các biện pháp này chủ yếu là để bảo vệ các nhà sản xuất trong nước khỏi sự cạnh tranh của hàng nhập khẩu trong suốt cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, tính lâu dài mới trong biểu thuế TCU cho thấy rằng mục tiêu của Nga là tập trung vào phát triển công nghiệp địa phương trước các nhà sản xuất nước ngoài.
Ngoài việc tăng thuế, Bộ Công Thương Nga đang tiếp tục các cuộc điều tra một số loại sản phẩm thép nhất định, đường ống có đường kính lớn và các loại chốt khóa cơ khí. Các cuộc điều tra thương mại đang tiếp diễn này, vốn đã đưa đến áp thuế bổ sung cho các sản phẩm như dao kéo, thép ống, cũng có thể dẫn đến việc áp dụng thuế bổ sung hoặc hạn ngạch nhập khẩu cho các sản phẩm đó.
Không chỉ hai bang của Mỹ (Washington và Louisiana) mà có thể cả 50 bang của Mỹ và một số nước khác cũng sẽ áp dụng quy định bắt buộc các công ty xuất khẩu hàng hoá qua các thị trường này phải sử dụng sản phẩm công nghệ thông tin (phần mềm) hợp pháp.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP), trong khi các doanh nghiệp phải gấp rút thực hiện các hợp đồng đã ký thì rất nhiều lô hàng nhập khẩu nguyên liệu, phụ phẩm để phục vụ chế biến đang bị ách tắc tại cảng do những quy định mới của Luật An toàn thực phẩm.
Việc Bộ Công Thương ban hành 2 văn bản là Thông tư 20 và Thông báo số 197 đã gây “sốc” không ít cho một số thương nhân kinh doanh những mặt hàng xa xỉ. Trong quá trình thực hiện 2 văn bản này, Bộ Công Thương đã hết “rảnh tay” khi liên tục phải trả lời những vướng mắc được gửi tới từ doanh nghiệp và các cơ quan chức năng.
Một số nhóm hàng và mặt hàng của Việt Nam gồm may mặc, đồ gỗ nội thất, túi ví da và ô (dù), thủy sản, giày dép và nhóm hàng công nghiệp có giá trị gia tăng cao như máy móc thiết bị điện, phụ tùng được xem là có tiềm năng, khả năng cạnh tranh trên thị trường Mỹ trong thời gian tới.
Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vừa ra phán quyết Mỹ xâm phạm Luật thương mại toàn cầu khi tính toán thuế chống bán phá giá với mặt hàng tôm đông lạnh NK từ VN.
Theo một quan chức Hiệp hội Chế biến thủy sản VN (VASEP), hiệp hội đã chính thức có văn bản gửi Bộ Công thương, Văn phòng Chính phủ đề nghị khởi kiện bổ sung vụ việc Mỹ áp thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm tôm của VN.
Thông tư số 13/2011/TT- BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn có hiệu lực từ ngày 1/7, đã khiến 300 container điều nguyên liệu nhập khẩu về Việt Nam chưa được thông quan.
Có ít nhất 100 chiếc ôtô mới nguyên chiếc nguy cơ không hoàn tất thủ tục nhập khẩu vì vướng các quy định về giấy ủy quyền, chứng nhận cơ quan ngoại giao VN tại nước ngoài, theo Thông tư 20 của Bộ Công Thương.
Từ cuối năm 2011 tới nay, mặc cho các DN sản xuất kinh doanh xe máy thi nhau giảm giá, tung "chiêu" khuyến mãi thì thị trường xe máy Việt Nam vẫn hết sức ảm đạm, nhiều đại lý cho biết họ thua lỗ nặng nề.
Một số hệ thống bán lẻ đang ồ ạt đầu tư mở rộng kinh doanh, bất chấp đây là thời điểm nhiều doanh nghiệp đang phải trải qua thời kỳ khó khăn nhất…
Trong khi thông tin về 3 phương án giá điện được đồng loạt đăng tải từ cuối tuần qua thì lãnh đạo EVN lại bác bỏ thông tin này. Dư luận vẫn thấp thỏm giá điện sẽ tăng khi biết rằng, có hàng nghìn tỷ đồng đã được tính toán chực chờ "bổ" vào giá điện.
Những ngày gần đây đoạn clip quảng cáo Gấu đỏ - ký ức yêu thương đang gây xôn xao trên cộng đồng cư dân mạng với rất nhiều ý kiến, tranh cãi trái chiều nhau... Nhiều comment còn cho rằng quảng cáo mỳ Gấu đỏ chẳng khác nào hình thức doanh nghiệp kiếm tiền trên lòng trắc ẩn của cộng đồng...?
TS Nguyễn Chí Tâm, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết, thương mại Việt – Nga đang có thuận lợi sau khi Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới- WTO (tháng 12-2011). Trong 3-4 năm tới, một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Giải quyết ổn thỏa đầu ra là vấn đề mấu chốt để hạt gạo VN phát huy thế mạnh, mang lại lợi nhuận cao nhất. Tuy nhiên, cho đến nay đầu ra cho hạt gạo vẫn lẩn quẩn, vướng mắc.
Nhiều năm nay, hàng VN xuất khẩu sang Trung Quốc (TQ) chủ yếu là nguyên liệu thô hoặc sơ chế. Gần đây quốc gia đông dân này đang dần trở thành thị trường tiềm năng cho những đặc sản tinh chế của VN thì lại xuất hiện hàng giả.
Tình trạng thu mua nông, thủy sản trái phép của thương nhân nước ngoài, đặc biệt là thương nhân Trung Quốc tại Việt Nam đang ngày càng diễn biến phức tạp nhưng hiện vẫn thiếu cơ sở pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....
