Ngày 6-8, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) có phiên họp mở rộng tại TPHCM, đánh giá tình hình xuất khẩu gạo thời gian qua, nhận định xu hướng tới. Theo Tổng Thư ký VFA Huỳnh Minh Huệ, 7 tháng qua, các doanh nghiệp (DN) đã xuất 3,940 triệu tấn gạo (hơn 54% là hợp đồng thương mại), riêng tháng 7, xuất 628.468 tấn. Giá trị kim ngạch đạt 1,937 tỷ USD (giá CIF), dù lượng giảm 3,64% so cùng kỳ năm 2009 nhưng trị giá (xuất CIF) tăng 1,79%. Bình quân 438,27 USD/tấn, tăng 27,94 USD/tấn so cùng kỳ.
Doanh nghiệp tư nhân thu mua lúa của nông dân tại tỉnh An Giang. Ảnh: T.L.
Xuất khẩu bao nhiêu?
Mở đầu phiên họp, Chủ tịch VFA Trương Thanh Phong cho biết, các DN đã ký hợp đồng xuất 6,2 triệu tấn gạo, hoàn thành chỉ tiêu xuất khẩu gạo năm 2010 do Chính phủ giao. Bộ Công thương đang kiến nghị tăng lên 6,4 - 6,5 triệu tấn gạo do nhu cầu của thị trường hiện nay tăng trở lại.
Ông Lê Việt Hải, Giám đốc Công ty cổ phần Mekong (TP Cần Thơ) cho rằng, cần xác định sản lượng và khả năng xuất khẩu. Thời gian qua, chúng ta đánh giá chưa đúng khả năng xuất khẩu gạo. Năm 2005-2006, các DN xuất khẩu 5,5 triệu tấn, nhiều người lo ngại không đảm bảo an ninh lương thực trong nước, nhưng sau đó, năm 2008-2009 cả năm xuất 6 triệu tấn vẫn “êm ru”. Hiện nay, nếu giá cả phù hợp có thể xuất khẩu 7 triệu tấn. Do vậy, cần xác định sản lượng chính xác để có định hướng mục tiêu xuất khẩu. Đây là bài toán chưa có lời giải thỏa đáng. Quanh năm, nhất là vùng ĐBSCL đều có thể trồng lúa. Do đó, khi giá lúa gạo tăng cao bà con sẵn sàng mở rộng diện tích gieo trồng. Đó là chưa kể một lượng khá lớn lúa hàng hóa từ Campuchia mà nông dân Việt Nam thuê đất trồng, đưa về, cùng lúa hàng hóa Campuchia đưa qua Việt Nam đang có xu hướng tăng dần. Vì vậy, quan điểm về an ninh lương thực cần có cái nhìn cụ thể hơn về thực tế này.
Đến ngày 4-8-2010, 48 DN mua tạm trữ 469.605 tấn gạo, đạt gần 47% kế hoạch. Hiện lúa chất lượng cao đang khan hiếm để các DN mua thực hiện hợp đồng đã ký. Thông thường sau tháng 5, Trung Quốc ít khi nhập khẩu gạo, nhưng năm nay vẫn tiếp tục mua. Đây là thị trường luôn kín tiếng. Do vậy, có thể coi đó là một ẩn số vì họ mua khá nhiều, không kén chọn chất lượng. Điều lo của VFA giờ đây không phải Trung Quốc ngưng mua gạo qua đường biên mậu mà là nếu tiếp tục mua quá nhiều, tạo ra nguy cơ thiếu hàng giao các hợp đồng đã ký trước đó.
Với việc đẩy mạnh xuất khẩu trong tháng 7, giải phóng tồn kho, tạo điều kiện mua vào lúa gạo vụ hè thu để xuất khẩu, kèm theo đó mua tạm trữ 1 triệu tấn quy gạo theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nên đã giải quyết tốt đầu ra vụ hè thu của bà con. Ông Lê Minh Trượng, Giám đốc Công ty Lương thực Sông Hậu cho rằng: Chỉ tiêu 1 triệu tấn quy gạo nhiều khả năng hoàn thành trong tháng 8 này thay vì đến giữa tháng 9. Tuy nhiên, cũng theo ông Hải, đang xuất hiện yếu tố đầu cơ. Giá lúa trong nước tăng lên không có nghĩa thiếu lúa hàng hóa mà do tác động tâm lý, giữ lúa chờ giá lên.
Còn nhiều biến động
Việc mở cửa trở lại thị trường Bangladesh (tháng 7) của Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) khi ký hợp đồng thương mại xuất 178.000 tấn, góp phần không nhỏ vào việc giảm áp lực tiêu thụ lúa gạo. Bộ Công thương giao Vinafood 2 đàm phán để ký hợp đồng cấp chính phủ, trong lúc chờ thỏa thuận về thương mại gạo giữa 2 chính phủ.
Sự trở lại một số thị trường cũ với lượng xuất nhiều hơn đã tạo ra những chuyển động tích cực. Đặc biệt là Philippines gần đây có nhiều lùm xùm về việc ngưng nhập khẩu hơn 51.000 tấn gạo Việt Nam trúng thầu, chuyển qua mua theo hợp đồng thương mại.
Theo nhận định của VFA, có thể Philippines không nhập khẩu trên 2,4 triệu tấn gạo như hàng năm, nhưng năm 2011 cũng phải nhập ít nhất 1,8 triệu tấn. Nhu cầu gạo của Bangladesh mỗi năm khoảng 1 triệu tấn. Trước nay, quốc gia này thường mua gạo của Ấn Độ và Pakistan, nhưng Bangladesh nhận thấy chất lượng gạo 15% của Việt Nam tương đương với gạo 10%, thậm chí 5% của 2 nước kể trên, nên chọn Việt Nam là một trong những nước cung cấp chính thời gian tới.
Giá nông sản thế giới đang tăng nhanh, lúa mì tăng thêm 80 - 90 USD/tấn, khiến nhiều nước chuyển qua sử dụng gạo. Trong đó có các quốc gia châu Phi, một trong những thị trường lớn của Việt Nam. Nhưng Ấn Độ là một ẩn số khác đang được VFA lưu ý khi lượng lương thực tồn kho của Ấn Độ tăng gấp đôi năm ngoái vì mưa nhiều, nông sản tồn kho dễ bị hư hại. Nếu Ấn Độ xuất khẩu gạo sẽ làm giảm bớt đà tăng giá như hiện nay. Hiện có thông tin, tập đoàn nước ngoài vào Việt Nam thuê kho ngoại quan để trữ gạo. Tình hình hiện nay buộc DN phải hết sức thận trọng khi thương thảo hợp đồng. Ông Trương Thanh Phong khuyến khích DN tiếp tục mua lúa gạo tạm trữ (có lợi cho cả bà con và DN) thay vì dừng mua như ý kiến một số DN và chỉ bán ra từ từ.
Xuất khẩu nhóm hàng linh kiện, sản phẩm điện tử và máy vi tính trong bảy tháng qua đã tăng xấp xỉ 30% so với cùng kỳ năm trước và đạt kim ngạch 1,82 tỉ đô la.
Nhà nghiên cứu thị trường uy tín McKinsey đã đưa ra những phân tích, đánh giá của mình trong thời gian nghiên cứu, khảo sát, theo dõi thị trường tại Việt Nam. Đây có thể là những thông tin bổ ích đối với cả doanh nghiệp Việt Nam trong nỗ lực đưa sản phẩm thương hiệu Việt đến với người tiêu dùng trong nước.
Theo trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mạị, từ đầu 2010 đến nay, kim ngạch xuất khẩu các loại sản phẩm nhựa của nước ta đã đạt 554,1 triệu USD. Với con số như vậy, có thể khẳng định kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nhựa năm nay của nước ta sẽ đạt 1 tỉ USD.
Thời gian vừa qua, doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam đã gặp không ít khó khăn khi đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ thương mại của nước ngoài. Hệ thống thông tin cảnh báo sớm nguy cơ bị kiện đối với những ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu cao ngày càng trở nên cần thiết hơn.
Từ đầu tháng 8.2010 đến nay, giá gạo nội địa và xuất khẩu tăng khá mạnh. Thế nhưng, doanh nghiệp ký hợp đồng bán trước gần hết số lượng trong chỉ tiêu xuất khẩu, nên với số lượng còn lại, họ đang giảm tiến độ để chờ giá lên.
Ngày 18.8, ông Lý Công Hải - GĐ Văn phòng tư vấn Công Pháp, được sự uỷ quyền của 7 DN là các đầu mối nhập khẩu xe đã gửi văn bản đến Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan, ... để kêu cứu về việc bị truy thu thuế một cách vô lý, khiến nhiều DN có khả năng bị phá sản.
Tháng 7 là tháng thứ ba liên tiếp các chỉ số xuất nhập khẩu được duy trì ở mức khá tốt. Đây cũng là tháng thứ 2 liên tiếp, nhập siêu xuống dưới ngưỡng 20% Quốc hội đã thông qua.
Từ cuối năm 2011 tới nay, mặc cho các DN sản xuất kinh doanh xe máy thi nhau giảm giá, tung "chiêu" khuyến mãi thì thị trường xe máy Việt Nam vẫn hết sức ảm đạm, nhiều đại lý cho biết họ thua lỗ nặng nề.
Một số hệ thống bán lẻ đang ồ ạt đầu tư mở rộng kinh doanh, bất chấp đây là thời điểm nhiều doanh nghiệp đang phải trải qua thời kỳ khó khăn nhất…
Trong khi thông tin về 3 phương án giá điện được đồng loạt đăng tải từ cuối tuần qua thì lãnh đạo EVN lại bác bỏ thông tin này. Dư luận vẫn thấp thỏm giá điện sẽ tăng khi biết rằng, có hàng nghìn tỷ đồng đã được tính toán chực chờ "bổ" vào giá điện.
Những ngày gần đây đoạn clip quảng cáo Gấu đỏ - ký ức yêu thương đang gây xôn xao trên cộng đồng cư dân mạng với rất nhiều ý kiến, tranh cãi trái chiều nhau... Nhiều comment còn cho rằng quảng cáo mỳ Gấu đỏ chẳng khác nào hình thức doanh nghiệp kiếm tiền trên lòng trắc ẩn của cộng đồng...?
TS Nguyễn Chí Tâm, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết, thương mại Việt – Nga đang có thuận lợi sau khi Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới- WTO (tháng 12-2011). Trong 3-4 năm tới, một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Giải quyết ổn thỏa đầu ra là vấn đề mấu chốt để hạt gạo VN phát huy thế mạnh, mang lại lợi nhuận cao nhất. Tuy nhiên, cho đến nay đầu ra cho hạt gạo vẫn lẩn quẩn, vướng mắc.
Nhiều năm nay, hàng VN xuất khẩu sang Trung Quốc (TQ) chủ yếu là nguyên liệu thô hoặc sơ chế. Gần đây quốc gia đông dân này đang dần trở thành thị trường tiềm năng cho những đặc sản tinh chế của VN thì lại xuất hiện hàng giả.
Tình trạng thu mua nông, thủy sản trái phép của thương nhân nước ngoài, đặc biệt là thương nhân Trung Quốc tại Việt Nam đang ngày càng diễn biến phức tạp nhưng hiện vẫn thiếu cơ sở pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....
