Một góc Hội chợ Thương mại Quốc tế Vietnam Expo 2011. So với các nước trên thế giới, hiện nay, ngân sách dành cho các hoạt động xúc tiến thương mại của Việt Nam là rất thấp.
Trong khi kim ngạch xuất khẩu vẫn liên tục tăng, ngân sách cho xúc tiến thương mại lại càng ngày càng bị cắt giảm.
Bằng 1/30 mức trung bình thế giới
Ông Tạ Hoàng Linh, Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, nói rằng kinh phí hỗ trợ cho các doanh nghiệp thông qua chương trình xúc tiến thương mại quốc gia năm 2011 hiện nay là quá ít so với nhu cầu của doanh nghiệp.
Cụ thể, năm 2011, Bộ Công Thương đã tiếp nhận 272 đề án xúc tiến thương mại quốc gia của 72 đơn vị chủ trì với tổng kinh phí đề nghị ngân sách nhà nước hỗ trợ là 405,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, chương trình xúc tiến thương mại quốc gia năm 2011 chỉ được Bộ Tài chính bố trí kinh phí là 55 tỷ đồng, bằng 31,97 % so với năm 2009 (172 tỷ đồng) và bằng 45,83% năm 2010 (120 tỷ đồng).
Theo đánh giá của Cục Xúc tiến thương mại, nguồn kinh phí trên là quá nhỏ so với nhu cầu xúc tiến thương mại thực tế năm 2011 của các đơn vị chủ trì, do đó Bộ Công Thương gặp rất nhiều khó khăn trong việc phê duyệt chương trình.
"Thực tế đã có rất nhiều đề án tốt, có tính khả thi cao và thiết thực phục vụ trực tiếp trong việc đẩy mạnh xuất khẩu và an sinh xã hội nhưng do không có kinh phí, nên không được đưa vào phê duyệt thực hiện. Ngân sách xúc tiến thương mại được bố trí thấp về lâu dài sẽ ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện các mục tiêu thúc đẩy xuất khẩu, mở rộng và khai thác thị trường trong nước, miền núi, biên giới và hải đảo", ông Linh nói.
So với các nước trên thế giới, hiện nay, ngân sách dành cho các hoạt động xúc tiến thương mại của Việt Nam là rất thấp. Cụ thể, theo nghiên cứu của World Bank có tựa đề “Export Promotion Agencies: What Works and What Doesn’t”, trung bình các quốc gia trên thế giới bố trí ngân sách cho hoạt động xúc tiến thương mại là 0,11% kim ngạch xuất khẩu.
Trong khi đó, với ngân sách chương trình xúc tiến thương mại quốc gia của Việt Nam năm 2011 là 55 tỷ đồng, tỷ lệ kinh phí xúc tiến thương mại chỉ bằng 0,0036% kim ngạch xuất khẩu. Tính theo tỷ lệ phần trăm chỉ tương đương 1/30 tỷ lệ trung bình của toàn thế giới, bằng 1/5 so với Bangladesh, bằng 1/2 so với Philippines, bằng 1/12 so với Thái Lan và chỉ đáp ứng được 13,6% nhu cầu hỗ trợ cho doanh nghiệp Việt Nam do các đơn vị chủ trì đề xuất.
Bất cập mang tên Thông tư 88
Ngân sách ít ỏi, nhưng quy trình để sử dụng được khoản ngân sách đó cũng là vấn đề.
Cụ thể, theo Thông tư 88/2011/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để thực hiện chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, quá nhiều rắc rối mà cả Cục Xúc tiến thương mại lẫn các doanh nghiệp đang phải đối mặt.
Chẳng hạn, Thông tư 88 quy định mức hỗ trợ tối đa không quá 6.000.000 đồng/doanh nghiệp đối với hội chợ triển lãm định hướng xuất khẩu tại Việt Nam.
Nhưng theo tính toán của nhiều doanh nghiệp, mức chi này chỉ đủ để thuê… nửa gian hàng tại các hội chợ tổ chức tại Hà Nội hoặc Tp.HCM.
Thông tư 88 cũng quy định mức hỗ trợ tối đa không quá 700.000 đồng/doanh nghiệp đăng ký và nhận thông tin đối với nội dung thông tin thương mại, nghiên cứu thị trường, xây dựng cơ sở dữ liệu các thị trường xuất khẩu trọng điểm theo ngành hàng.
Theo đánh giá của các doanh nghiệp, quy định như trên là không khả thi và không phù hợp với thực tế; nếu quy định tối đa không quá 700.000 đồng/doanh nghiệp đăng ký và nhận thông tin thì các doanh nghiệp chỉ có thể nhận được những thông tin đơn giản, sơ lược và không đem lại được hiệu quả cao cho doanh nghiệp tham gia.
Một quy định khác trong Thông tư 88 là mức hỗ trợ không quá 40.000.000 đồng/doanh nghiệp tham gia các đoàn “giao dịch thương mại tại nước ngoài” cũng được coi là bất hợp lý.
Theo đánh giá của các doanh nghiệp, mức hỗ trợ này khi áp dụng đối với một số thị trường như châu Âu, châu Phi, châu Mỹ… thì thậm chí chưa đủ để thanh toán vé máy bay khứ hồi. Hơn nữa, do các hóa đơn chứng từ liên quan sẽ được xuất toàn bộ cho đơn vị chủ trì, nên trong trường hợp phần chi phí vượt quá 40 triệu đồng/doanh nghiệp, các doanh nghiệp tham gia không có chứng từ để thanh toán tại doanh nghiệp.
Không chỉ vậy, theo ông Đỗ Thắng Hải, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, trong năm 2011, đến thời điểm giữa năm nguồn ngân sách 55 tỷ đồng mới được duyệt và phải đến cuối năm, một số khoản trong số này mới được... tạm ứng!
Năm 2012, Bộ Công Thương đã tiếp nhận 236 đề án xúc tiến thương mại quốc gia với tổng kinh phí đề xuất là 316 tỷ đồng trong đó có nhiều đề án thực hiện theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ như: Hội chợ Trung Quốc-ASEAN, Hội chợ Ấn Độ - ASEAN, Hội chợ Việt - Lào, Hội chợ Việt Nam - Myanmar, Hội chợ Việt Nam - Campuchia, Hội chợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ quốc tế Trung Quốc 2012 tại Quảng Châu,...
Trong hoàn cảnh này, Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ trước mắt, trong năm 2012 bố trí khoản kinh phí 150 tỷ đồng cho chương trình xúc tiến thương mại quốc gia năm 2012. Về dài hạn, từ 2013 trở đi, kiến nghị đầu tư cho hỗ trợ xúc tiến thương mại ở mức 0,01-0,05% kim ngạch xuất khẩu của cả nước (trừ kim ngạch xuất khẩu dầu thô).
Theo số liệu của Ủy ban thương mại quốc tế Mỹ, trong 7 tháng đầu năm 2011, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ đạt hơn 9,63 tỷ USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhằm giúp hàng vạn công nhân có thu nhập thấp tiếp cận được những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, UBND thành phố Hà Nội đã có văn bản chỉ đạo tổ chức bán hàng bình ổn giá tại các khu công nghiệp.
TS Nguyễn Chí Tâm, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết, thương mại Việt – Nga đang có thuận lợi sau khi Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới- WTO (tháng 12-2011). Trong 3-4 năm tới, một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Hiệp hội Xi măng Việt Nam ước tính, trong năm 2012, lượng xi măng tiêu thụ tại thị trường nội địa đạt từ 52 - 53 triệu tấn và lượng xuất khẩu vào khoảng 6 triệu tấn.
Sau 10 năm ngành đường liên tục sản xuất không đủ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước, thì trong năm 2012, lần đầu tiên Việt Nam có thể xuất khẩu mặt hàng này.
Năm 2011 là năm có quá nhiều thông tư hướng dẫn liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, không ít trong số các văn bản này thiếu tính khả thi, không bám sát thực tế khiến doanh nghiệp gặp vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Dù thị trường xây dựng đang gặp nhiều khó khăn nhưng nhiều nhà sản xuất máy móc, thiết bị và công nghệ cho ngành này vẫn nhắm đến Việt Nam nhằm đón đầu cơ hội phát triển kinh doanh khi thị trường bùng nổ trong thời gian tới.
Các mặt hàng trái cây của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Mỹ sẽ có nhiều thuận lợi hơn khi Việt Nam tham gia Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Hiệp định tự do thương mại song phương (FTA) giữa Hàn Quốc và một số quốc gia trên thế giới đang có ảnh hưởng tích cực đến ngành công nghiệp chế tạo ôtô nước này và làm thúc đẩy sản lượng xuất khẩu xe tăng mạnh.
Vừa qua Bộ xây dựng phối hợp với Messe München International (MMI) Châu Á tổ chức họp báo giới thiệu ConBuild VN 2011 sẽ diễn ra lần thứ 5 từ 7 -10/12/2011 tại Trung tâm hội chợ và triển lãm Sài Gòn (TP HCM).
Các công ty may mặc Việt Nam dự kiến sẽ giới thiệu nhiều nhãn hiệu thời trang mới đến người tiêu dùng trong nước và các đối tác nhập khẩu tại Hội chợ thời trang quốc tế Việt Nam (VIFF 2011) tại TPHCM.
Từ cuối năm 2011 tới nay, mặc cho các DN sản xuất kinh doanh xe máy thi nhau giảm giá, tung "chiêu" khuyến mãi thì thị trường xe máy Việt Nam vẫn hết sức ảm đạm, nhiều đại lý cho biết họ thua lỗ nặng nề.
Một số hệ thống bán lẻ đang ồ ạt đầu tư mở rộng kinh doanh, bất chấp đây là thời điểm nhiều doanh nghiệp đang phải trải qua thời kỳ khó khăn nhất…
Trong khi thông tin về 3 phương án giá điện được đồng loạt đăng tải từ cuối tuần qua thì lãnh đạo EVN lại bác bỏ thông tin này. Dư luận vẫn thấp thỏm giá điện sẽ tăng khi biết rằng, có hàng nghìn tỷ đồng đã được tính toán chực chờ "bổ" vào giá điện.
Những ngày gần đây đoạn clip quảng cáo Gấu đỏ - ký ức yêu thương đang gây xôn xao trên cộng đồng cư dân mạng với rất nhiều ý kiến, tranh cãi trái chiều nhau... Nhiều comment còn cho rằng quảng cáo mỳ Gấu đỏ chẳng khác nào hình thức doanh nghiệp kiếm tiền trên lòng trắc ẩn của cộng đồng...?
TS Nguyễn Chí Tâm, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết, thương mại Việt – Nga đang có thuận lợi sau khi Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới- WTO (tháng 12-2011). Trong 3-4 năm tới, một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Giải quyết ổn thỏa đầu ra là vấn đề mấu chốt để hạt gạo VN phát huy thế mạnh, mang lại lợi nhuận cao nhất. Tuy nhiên, cho đến nay đầu ra cho hạt gạo vẫn lẩn quẩn, vướng mắc.
Nhiều năm nay, hàng VN xuất khẩu sang Trung Quốc (TQ) chủ yếu là nguyên liệu thô hoặc sơ chế. Gần đây quốc gia đông dân này đang dần trở thành thị trường tiềm năng cho những đặc sản tinh chế của VN thì lại xuất hiện hàng giả.
Tình trạng thu mua nông, thủy sản trái phép của thương nhân nước ngoài, đặc biệt là thương nhân Trung Quốc tại Việt Nam đang ngày càng diễn biến phức tạp nhưng hiện vẫn thiếu cơ sở pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....
