90% và 10%
Theo thống kê chưa đầy đủ của Phòng Công nghiệp và Thương mại Hàn Quốc (KoCham), hiện có khoảng 1.500 doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam.
Ông Lee Chang Keun, Tổng giám đốc Công ty Lock&Lock (Vina), chuyên sản xuất sản phẩm đựng thực phẩm bằng nhựa, cho biết năm 2009 công ty kinh doanh khá thành công. Với nhà máy sản xuất có vốn đầu tư 20 triệu đô la Mỹ, năm nay doanh số của công ty đạt 3 triệu đô la Mỹ, bao gồm cả tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Tuy nhiên, ông Lee, hiện là Chủ tịch danh dự của KoCham tại Việt Nam, thừa nhận trường hợp của công ty ông chỉ nằm trong số 10% doanh nghiệp Hàn Quốc kinh doanh thuận lợi trong năm 2009.
Một số doanh nghiệp khác trong số 10% này có thể kể đến là Samsung. Công ty điện tử này đã đưa nhà máy sản xuất điện thoại di động có vốn đầu tư 700 triệu đô la Mỹ ở Bắc Ninh vào hoạt động cuối tháng 10 vừa qua. Hay CJ Bakery Việt Nam kinh doanh chuỗi cửa hàng bánh Tous Les Jours tại TPHCM đến cuối năm nay đã mở được sáu cửa hàng.
“Có đến 90% doanh nghiệp còn lại trong cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề. Phần lớn là các doanh nghiệp hoạt động trong ngành dệt may và da giày, vì có quá ít đơn hàng”, ông Lee nói.
Bên cạnh đó, có khoảng 50% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, xây dựng phải ngừng trệ hoặc về nước chờ đợi, ông cho biết thêm với giọng buồn rầu.
Giữa năm 2009, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đã rút giấy phép dự án sân golf Bà Nà với vốn đầu tư 12 triệu đô la Mỹ của Công ty Lado Filter Engineering vì không triển khai dự án trong thời gian quá lâu kể từ khi được cấp phép.
Cũng trong thời gian này, tại Quảng Ngãi, hai doanh nghiệp KLS (xây dựng trung tâm thương mại - giải trí) và BNC Asia (nhà máy sản xuất đồ điện tử) đã phải hủy dự án của mình vì không đủ kinh phí để triển khai xây dựng. Còn Công ty Doobon Việt Nam dự định xây một nhà máy sản xuất hàng tiêu dùng trong khu kinh tế Dung Quất thì xin hoãn sáu tháng để huy động vốn.
“Đúng là một năm không thuận lợi của các doanh nghiệp Hàn Quốc”, ông Lee nói. “Các doanh nghiệp gặp khó khăn hơn năm 2008 rất nhiều. Cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc ở đây khá giống với cộng đồng doanh nghiệp Đài Loan ở chỗ phần nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dệt may, da giày nên bị ảnh hưởng nặng nề. Các doanh nghiệp ở các cộng đồng khác thì chú trọng các lĩnh vực khác nên có vẻ dễ thở hơn”.
Trong bức tranh ảm đạm này, theo lời ông Lee, đã le lói một chút ánh sáng trong những tháng cuối năm, tạo tiền đề cho bức tranh sáng hơn trong năm sau.
Chờ đợi một năm sáng hơn
Ông Lee cho biết các doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, nhất là doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may và da giày, trong những tháng cuối năm 2009 đã có nhiều đơn hàng hơn. Ông dự đoán sẽ có khoảng 30% trong số 90% doanh nghiệp gặp khó khăn trong năm qua sẽ có được sự phục hồi trong năm 2010.
Năm 2010 sẽ có sự chuyển hướng trong việc đầu tư của các doanh nghiệp Hàn Quốc vào Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp trong ngành bán lẻ đang theo dõi bước đi của Lotte cũng như những chuyển động của Việt Nam trong việc thực hiện cam kết WTO về mở cửa thị trường bán lẻ. Tại đêm trao giải golf từ thiện do KoCham tổ chức gần đây, một số doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp Hàn Quốc không còn nhiều hứng thú khi đầu tư vào ngành dệt may, da giày tại Việt Nam như lúc đầu vì những thuận lợi về giá nhân công, tay nghề, thị trường.
Lotte vẫn đang kiên trì đeo bám kế hoạch mở trung tâm mua sắm thứ 2 sau trung tâm đầu tiên ở quận 7, TPHCM. Trong đoàn doanh nghiệp tháp tùng theo Tổng thống Hàn Quốc trong chuyến thăm Việt Nam vừa rồi, một số doanh nghiệp đã tìm hiểu tình hình của Lotte và chắc chắn sẽ có những động thái trong năm 2010.
Hay như việc Samsung Việt Nam đưa nhà máy vào hoạt động sẽ kéo theo một số doanh nghiệp vệ tinh của Hàn Quốc vào Việt Nam.
Năm 2010, Công ty Lock&Lock sẽ đầu tư 15 triệu đô la Mỹ lắp đặt thêm dây chuyền sản xuất với mục tiêu đạt doanh thu 10 triệu đô la Mỹ, trong đó 50% từ thị trường trong nước và 50% từ xuất khẩu. CJ Baakery cũng có kế hoạch mở thêm nhiều cửa hàng Tous Les Jours theo hình thức nhượng quyền.
Ông Lee Chang Keun khẳng định các doanh nghiệp Hàn Quốc mới cũng như cũ vẫn nhìn thấy được tiềm năng phát triển của Việt Nam so với các nước trong khu vực. Do vậy, trong thời gian tới, hoạt động đầu tư, kinh doanh của cộng đồng này vẫn sẽ tiếp tục phát triển để duy trì một trong những vị trí hàng đầu như những năm qua.
