Khoa học kỹ thuật và kinh tế thế giới đã có những bước tiến lớn, đạt được những thành tựu vĩ đại. Nhưng trên Trái đất vẫn còn rất nhiều người đói ăn, thiếu mặc và không có nhà ở. Thiên tai trở thành mối lo thường nhật.
Loài người đang đứng trước những thách thức lớn. Theo Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon, loài người đang sống trong kỷ nguyên không an toàn.
Tại cuộc họp của Ðại hội đồng LHQ ngày 11-1, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon nêu rõ những ưu tiên hàng đầu của ông trong năm 2010 là thúc đẩy phát triển bền vững và đạt được một hiệp định mang tính ràng buộc về biến đổi khí hậu. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon đã chính thức phát động "Năm quốc tế đa dạng sinh học" 2010, với thông điệp "Ða dạng sinh học là cuộc sống. Ða dạng sinh học là cuộc sống của chúng ta". Ông cho rằng, thất bại trong việc bảo vệ thiên nhiên đã ở mức báo động, vì thế tất cả các quốc gia và mọi người cần phải tham gia "liên minh bảo vệ cuộc sống trên Trái đất". Ông cho biết, Ðại hội đồng LHQ sẽ triệu tập hội nghị cấp cao đặc biệt về chủ đề này vào tháng 9-2010, trước Hội nghị cấp cao về đa dạng sinh học ở Na-gôi-a, Nhật Bản. Ông cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế đẩy nhanh các nỗ lực nhằm đạt được các Mục tiêu Thiên niên kỷ (MDGs) vào năm 2015, trong đó chú trọng vào việc đầu tư cho phát triển, tăng cường an ninh và cải thiện cuộc sống của người dân. Tổng Thư ký LHQ nêu rõ rằng, loài người đang sống trong một kỷ nguyên không an toàn. Mặc dù kinh tế nhiều nước đã phát triển mạnh, song hiện vẫn còn nhiều người phải sống trong cảnh nghèo khổ và xung đột vũ trang vẫn diễn ra tại nhiều nơi trên thế giới gây ra những thảm cảnh trong khi biến đổi khí hậu kéo lùi sự phát triển và đang đẩy hàng trăm triệu người vào cảnh nghèo đói và bệnh dịch chết người.
Chống biến đổi khí hậu
Tháng 12-2009, Hội nghị LHQ về chống biến đổi khí hậu tại Copenhagen đã đạt được thỏa thuận chính trị khung về việc thực hiện những biện pháp ngăn chặn biến đổi khí hậu và tiếp tục thảo luận về những giải pháp lâu dài khống chế mức gia tăng nhiệt độ Trái đất không quá 2oC so với thời kỳ tiền công nghiệp, cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính và cam kết dành 100 tỷ USD mỗi năm cho các nước đang phát triển để ứng phó với biến đổi khí hậu. Ông Ban Ki-moon cho rằng, cộng đồng quốc tế cần đạt được hiệp định có tính ràng buộc về vấn đề này trong năm nay.
Ba lĩnh vực ưu tiên trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu đã được LHQ xác định trên cơ sở tận dụng các nguồn lợi của các hệ sinh thái, từ các dải san hô đến các cánh rừng, kết hợp với công nghệ năng lượng mặt trời, địa nhiệt và gió, năng lượng tái sinh... nhằm thực hiện "nền kinh tế xanh". Chương trình Môi trường LHQ (UNEP) nhấn mạnh, các hệ sinh thái lành mạnh như các dải san hô, các vùng đất ướt, rừng đước và các khu vực đất phì nhiêu cho trồng trọt là những hệ sinh thái chủ chốt để thích nghi thành công với những biến đổi của thời tiết. UNEP kêu gọi các nước quản lý và bảo tồn các hệ sinh thái này như các vùng đệm. Các hệ sinh thái này cũng như các nguồn lợi mà chúng cung cấp cho nhân loại là tài sản kinh tế vô giá.
Lĩnh vực ưu tiên thứ hai liên quan Chương trình giảm khí thải do phá rừng và suy thoái rừng (REDD), một đề xuất và hợp tác giữa UNEP, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) và Chương trình phát triển LHQ (UNDP). Lượng khí thải này có thể chiếm tới 20% tổng lượng khí thải toàn cầu hiện nay. Ðã có chín nước trên thế giới sẵn sàng tham gia REDD với các biện pháp và các chế độ giám sát, kiểm chứng, bảo vệ để bảo đảm hiệu quả của chương trình không chỉ về kinh tế và thời tiết, mà còn cả trong cuộc sống của các cộng đồng dân cư. Theo LHQ, thí dụ, thực hiện REDD, mỗi năm Indonesia có thể thêm thu nhập tới một tỷ USD, nếu nạn phá rừng giảm đi 50%.
Lĩnh vực ưu tiên thứ ba là thực hiện công nghệ sạch. Nghiên cứu của UNEP cho biết, đầu tư vào các nguồn năng lượng thay thế ít thải CO2 và giảm lượng khí thải từ tiêu thụ năng lượng không hiệu quả cũng làm tăng hiệu quả của nền kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, UNEP nhấn mạnh mặc dù nhiều công nghệ giảm lượng khí thải CO2 có thể có hiệu quả thương mại, nhưng việc chuyển giao những công nghệ này tới các thị trường mới và sử dụng chúng trên toàn cầu vẫn là một thách thức lớn. Giám đốc chấp hành của UNEP Achim Steiner cho rằng, 2010 sẽ là năm kiểm nghiệm quyết tâm của cộng đồng quốc tế trong việc bảo tồn và phát triển tài nguyên thiên nhiên.
Chống đói nghèo và chậm phát triển
Các cơ quan cứu trợ lương thực của LHQ đã kêu gọi các nước đang phát triển tập trung phát triển nông thôn và nông nghiệp bền vững để chống đói nghèo. Báo cáo của Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết, biến đổi khí hậu đã làm tăng gấp bốn lần số vụ thiên tai trong một thập kỷ qua và dân số thế giới dự báo sẽ lên tới chín tỷ người vào năm 2050, trong đó 75% số người nghèo trên thế giới là nông dân ở các nước đang phát triển. FAO, WFP và nhiều cơ quan khác của LHQ tăng cường chuyển giao kỹ thuật sản xuất nông nghiệp năng suất cao cho các nước đang phát triển, nhất là những nước có dân số sống chủ yếu dựa vào sản xuất lương thực. Nhiên liệu sinh học được khuyến khích phát triển để góp phần giảm ô nhiễm môi trường.
Tổ chức Phát triển công nghiệp (UNIDO) của LHQ khẳng định, UNIDO tiếp tục là đồng minh mạnh mẽ của các nước chậm phát triển nhất, hỗ trợ các nỗ lực phát triển, tăng trưởng kinh tế và tạo nguồn của cải. Theo số liệu của UNIDO, 70% nguồn tài chính hỗ trợ tăng cường khả năng buôn bán của các nước chậm phát triển nhất là từ UNIDO và các đối tác hợp tác với UNIDO.
Mặc dù số người bị đói trên toàn cầu lần đầu vượt con số 1,2 tỷ người, tại châu Phi đang còn hơn 300 triệu người, chiếm một phần ba số dân lục địa này, vẫn phải đối mặt với nạn đói triền miên. Giá lương thực tiếp tục gia tăng ở các nước đang phát triển và nguy cơ nước biển dâng cao gây ngập lụt nhiều vùng sản xuất nông nghiệp. LHQ khẳng định thế giới không thể tái diễn cuộc khủng hoảng lương thực như năm 2007-2008 trong tương lai gần. FAO nêu điển hình 31 nước đang phát triển đã đảo ngược được xu thế tiêu cực, giảm số người nghèo, như Việt Nam, Brazil, Nigeria, Armenia...
LHQ nhấn mạnh, không thể có giải pháp thích hợp cho mọi nước nhưng kinh nghiệm của những nước thành công trong việc giảm đói nghèo cho thấy mặc dù cuộc chiến chống đói nghèo còn khó khăn và lâu dài nhưng không quá phức tạp nếu có ý chí. Mẫu số chung cho thành công là thực hiện hai chiến lược song song vừa đầu tư vào nông nghiệp, nhất là nông dân sở hữu nhỏ để tăng sản lượng lương thực trung hạn, vừa cung cấp mạng lưới an toàn để những người bị đói có thể tồn tại trong thời gian ngắn. LHQ cho rằng, cần hỗ trợ công cụ và công nghệ cao để giúp các nước nghèo bảo đảm an ninh lương thực trong khi mạng lưới an toàn lương thực cứu trợ khẩn cấp cho người nghèo tiếp tục hoạt động.
Các cơ quan cứu trợ nhân đạo của LHQ đã thúc đẩy các hoạt động cứu trợ nhân đạo ngay từ đầu năm mới 2010. Chương trình Lương thực thế giới (WFP) cho biết, năm 2009, tại 74 nước có hơn 108 triệu người là nạn nhân thiên tai, xung đột và các thảm họa khác đã được cứu trợ. WFP kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục đóng góp tài trợ cuộc chiến chống đói nghèo trong năm 2010. Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đã cung cấp các dịch vụ xã hội như nước sạch, hệ thống vệ sinh, y tế, lương thực, thực phẩm cho trẻ em đường phố ở Man-đi-vơ bị tác động bởi trận sóng thần năm năm trước đây. UNICEF cũng đã cùng các cơ quan cứu trợ khác của LHQ và các tổ chức quốc tế khác tham gia tích cực vào hoạt động cứu trợ 17 triệu trẻ em Nigeria mồ côi cha mẹ do xung đột. Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) cũng đã cung cấp các dịch vụ cơ bản, giáo dục và bảo vệ cho hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa vì xung đột và chiến tranh ở Eritoria, Ethiopia, Somalia, Sudan, Pakistan...
Chống chạy đua vũ trang
Về vấn đề giải trừ quân bị và chống chạy đua vũ trang toàn cầu, tại hội nghị bàn tròn với những người đứng đầu các tổ chức quốc tế về giải trừ quân bị hồi đầu tháng 1 vừa qua, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon cho rằng, cánh cửa cơ hội mới đã mở để thúc đẩy quá trình giải trừ vũ khí và không phổ biến hạt nhân. Ông cam kết tiếp tục nỗ lực cá nhân để tiến tới mục tiêu xây dựng một thế giới không có vũ khí hạt nhân. Những ưu tiên về giải trừ quân bị sẽ được bàn thảo tại kỳ họp tháng 1-2010 của Hội nghị về giải trừ quân bị diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ) và Hội nghị cấp cao về thế giới không vũ khí hạt nhân tại Paris (Pháp), Hội nghị an ninh ở Munchen (Ðức) và Hội nghị cấp cao về an ninh hạt nhân ở Washington (Mỹ) vào tháng 4 tới, tiếp sau là Hội nghị kiểm điểm thực hiện Hiệp ước không phổ biến hạt nhân (NPT) vào tháng 5-2010. Những người đứng đầu các cơ quan và tổ chức giải trừ quân bị nhấn mạnh nhu cầu đổi mới tiến trình đa phương hóa các nỗ lực chung nhằm đối phó với những thách thức đối với các quy chế giải trừ quân bị và không phổ biến hạt nhân cũng như các vũ khí giết người hàng loạt khác.
Tổng Thư ký LHQ cũng kêu gọi mở rộng cơ hội cho phụ nữ, tôn trọng nhân quyền và pháp trị, phòng và chống dịch bệnh, ngăn chặn xung đột cũng như nâng cao năng lực của hệ thống LHQ.
Ngân hàng Thế giới (WB) hôm 21/1 đã công bố Báo cáo về triển vọng kinh tế thế giới năm 2010, trong đó dự đoán một viễn cảnh mới đối với lĩnh vực tài chính và tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong vòng 10 năm tới.
Theo tin được biết, có thể bắt đầy từ cuối tháng 1 trào lưu cắt giảm nhân công của các doanh nghiệp Mỹ sẽ kết thúc. Tuy nhiên, bất chấp động thái này, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao sẽ khiến cho cục dữ trữ liên bang Mỹ-FED ít nhất là 6 tháng cuối năm 2010 tiếp tục duy trì lãi suất gần bằng 0% của mình.
Tại Hội nghị thường niên lần thứ 40 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tổ chức tại Davos - Thụy Sĩ, Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Dominique Strauss-Kahn đã đề nghị thành lập Quỹ Xanh trị giá 100 tỷ USD/năm, nhằm giúp các nước giảm bớt tác động của biến đổi khí hậu.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa ban hành một tuyên bố phủ nhận việc chịu chi phối của các hãng dược phẩm để thổi phồng tính hình của dịch cúm A/H1N1 và cho rằng lập luận thổi phồng là sai trái và vô trách nhiệm.
Thời gian và biện pháp rút kích cầu đang là chủ đề nóng tại hội nghị thường niên của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) 2010 diễn ra ở Davos, Thụy Sĩ, hai ngày cuối tuần. Những người tham dự hội nghị đã có cuộc tranh luận gay gắt về chủ đề này.
ASEAN có thể trở thành nguồn cung cấp nông sản sạch, Campuchia ưu tiên phát triển hệ thống thủy nông, Thái Lan lạc quan về triển vọng phát triển kinh tế… Đây là những biểu hiện mới nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế nói chung của các quốc gia trong khu vực thời kỳ sau khủng hoảng.
Ngày 4/2, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đã phát động chiến dịch quyên góp 1,2 tỷ USD để hỗ trợ những phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của thiên tai và khủng hoảng kinh tế toàn cầu ở 28 nước đang cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp.
Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ngày 26-1 công bố báo cáo “Triển vọng kinh tế thế giới” đánh giá kinh tế thế giới sẽ đạt mức tăng trưởng 3,9% trong năm nay và sang năm 2011 là 4,3%.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định, kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 3,9% trong năm nay, tăng 0,8% so với lần dự báo trước. Tuy nhiên, theo cơ quan này, Mỹ và các nước phát triển khó đạt mức tăng trưởng GDP đủ mạnh để giảm đáng kể tỷ lệ thất nghiệp.
Theo đó, Liên minh châu Âu (EU) sẽ không có kế hoạch cứu nguy nào dành cho Hy Lạp - nước đang phải đối mặt với mức thâm hụt ngân sách khổng lồ lên tới 12,7 % GDP.
Với 70 phiếu thuận và 30 phiếu chống, Thượng viện Mỹ ngày 28/1 đã bỏ phiếu phê chuẩn ông Ben Bernanke tiếp tục đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) thêm một nhiệm kỳ bốn năm (2010-2013).
“Duy trì tốc độ cải cách trong khu vực tài chính, bao gồm sự mạnh mẽ và thông minh hơn trong cung cấp dịch vụ tài chính và khung pháp lý là điều quan trọng hàng đầu với các nước châu Á. Chúng ta không thể quay lại việc kinh doanh như trước kia được nữa...”.
Thủ tướng Tây Ban Nha Jose Luis Rodriguez Zapatero - Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu EU cho biết, Liên minh châu Âu cần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, có như vậy mới có thể tránh cho nền kinh tế trở nên suy yếu hơn.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
Khoa học kỹ thuật và 
