Sau hơn 13 năm tranh cãi giữa các chuyên gia và giữa các nước trong Liên hiệp châu Âu (EU), đầu tháng 3 vừa qua EU chính thức cho phép trồng đại trà giống khoai tây biến đổi gen amflora do Công ty BASF Plant-Science lai tạo để dùng trong công nghiệp và làm thức ăn cho gia súc. BASF Plant-Science là một công ty nghiên cứu khoa học về cây trồng của tập đoàn BASF, CHLB Ðức.
John Dalli, Chủ tịch Ủy ban Y tế của EU, cho rằng EU đã kiểm soát kỹ lưỡng các hậu quả tai hại có thể xảy ra cho người và môi trường của giống khoai tây biến đổi gen amflora vì vậy không thế tiếp tục cấm trồng rộng rãi giống khoai này trên đất nông nghiệp. Ông Dalli cũng đề nghị trong tương lai các nước EU nên tự quyết định việc cho phép hay cấm trồng giống cây biến đổi gen trên đất nước mình. Vào tháng 4-2009, Bộ trưởng Nông nghiệp Ðức Ilse Aigner đã cho phép trồng giống khoai này tại Ðức. Và với quyết định mới của EU, BASF có thể sản xuất giống khoai tây amflora và trồng không chỉ riêng ở Ðức mà trên toàn EU.
Công dụng của giống khoai tây biến đổi gen
Khoai tây là cây lương thực rất quan trọng của Ðức và nhiều nước châu Âu khác. Do tính trạng đặc biệt của hợp chất amylopektin, thành phần chính trong tinh bột của khoai tây, nên khoai tây không chỉ được dùng làm thức ăn cho người và động vật mà còn được dùng làm nguyên liệu trong công nghiệp sản xuất chất keo, giấy... Ngoài amylopektin, khoai tây còn chứa một hợp chất tương tự là amylose với số lượng khoảng bằng một phần tư so với amylopektin. Tuy cùng là thành phần chính của tinh bột, nhưng hai hợp chất này có hai tính trạng khác nhau.
Trong khi amylopektin dính chặt vào nhau như keo thì amylose lại lỏng lẻo, có trạng thái giống như xu xoa hay thạch trắng. Vì vậy, trước khi dùng làm nguyên liệu chế biến trong công nghệ sản xuất giấy hay keo dán người ta phải tách amylose ra khỏi amylopektin. Ðây là một quá trình rất phức tạp, tốn nhiều nước và năng lượng. Mặc dù gần đây các nhà khoa học đã đơn giản hóa việc phân hai loại tinh bột nói trên bằng phương pháp hóa học, nhưng biện pháp này vẫn còn khá tốn kém.
Từ nhiều năm qua Công ty Plant-Science của tập đoàn BASF đi theo con đường khác: tìm cách tạo ra một giống khoai tây biến đổi gen chỉ tổng hợp amylopektin và như vậy sẽ tiết kiệm được quá trình phân ly hai hợp chất nói trên. Vào năm 1996 các nhà di truyền học của BASF với phương pháp antisense (*) đã thành công trong việc tạo ra giống khoai tây mới chỉ cho tinh bột amylopektin và đặt tên chúng là amflora.
Tuy nhiên, trong khi tạo ra giống khoai tây amflora bằng phương pháp công nghệ sinh học, các chuyên gia của BASF đã ghép thêm một gen kháng sinh nptII vào khoai tây để làm dấu phân biệt. Ðây là yếu tố mà nhiều nước vẫn lo ngại về hậu quả gây hại có thể xảy ra. Sau nhiều năm trồng kiểm tra, Ủy ban Y tế EU vẫn chưa đưa ra quyết định cho phép trồng đại trà giống khoai tây mới này.
Năm 2007, EU giao giống mới này cho EMEA (European Medicines Agency), một tổ chức của EU ở London có nhiệm vụ đánh giá và kiểm soát quá trình phổ biến các loại dược phẩm tiêu dùng trên thị trường EU, nghiên cứu các rủi ro có thể xảy ra. Sau khi kiểm tra, EMEA xác nhận gen kháng sinh nptII khó có thể “xâm nhập” vào vi khuẩn và không gây hại cho sức khỏe con người.
Mặc dù vậy một số nước EU vẫn đòi có thêm thí nghiệm chứng thực nữa. Năm 2009 kết quả thực nghiệm cho thấy, khả năng gây hại của amflore cho người, vật nuôi và môi trường cực nhỏ. Cơ quan an toàn thực phẩm của EU (EFSA) cũng xác nhận, giống khoai tây biến đổi gen amflora không gây nguy hiểm và đồng ý cho trồng đại trà.
Các phản ứng về amflora
Trong khi đại diện của tập đoàn BASF vui mừng trước quyết định của EU và cho rằng, amflora sẽ mang đến cho nông dân và công nghiệp làm giấy một giá trị gần 100 triệu euro hàng năm và sẽ làm tăng khả năng cạnh tranh của các công ty sản xuất giấy, keo dán... của châu Âu thì nhiều tổ chức bảo vệ môi trường và đảng Xanh của Ðức phản đối quyết định này. Ulrike Höfken, đại diện của đảng Xanh, Ðức cho rằng, đây là “một bản quyền làm dơ bẩn thức ăn” và theo Hubert Weiger, Chủ tịch Tổ chức Môi trường và Bảo vệ thiên nhiên CHLB Ðức, gen kháng sinh trong giống khoai tây biến đổi gen có thể truyền sang vi khuẩn ruột-dạ dày và có thể gây hại cho sức khỏe con người.
Ngay sau khi Ủy ban Y tế của EU công bố quyết định trên thì Tổ chức Green Peace (Hòa bình xanh) đã tổ chức một cuộc biểu tình tại Brandenburger Tor, Berlin để phản đối. Green Peace cho rằng, hiện nay thị trường đã có giống khoai tây amylopektin tương ứng, được lai tạo bằng phương pháp cổ điển, do nhóm chuyên gia Emsland thực hiện, không chứa gen kháng sinh thì tại sao EU lại cho phép trồng khoai tây biến đổi gen là loại cây có thể gây hại cho sức khỏe con người?
Việc trồng khoai tây biến đổi gen hay các loại cây trồng biến đổi gen nói chung, tuy đạt được mục đích của công ty tạo ra, nhưng chúng đều có một khuyết điểm là khó xác định 100% về rủi ro gây hại của các gen kháng sinh cần thiết trong quá trình ghép tạo. Chừng nào các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra phương pháp khác để tạo giống biến đổi gen mà không cần gen kháng sinh thì dù muốn hay không, vẫn còn đó những rủi ro cho con người và môi trường, dù nhỏ.
_________________________________
(*) Antisense là phương pháp công nghệ sinh học để ngăn cản hoạt động của gen. Bình thường thông tin của một gen (ADN) nằm trong nhân tế bào được phân tử mARN, một bản sao chép của AND, mang từ nhân đến ribosome, nhà máy chế tạo protein trong tế bào chất. Tại đây ribosome dựa vào thông tin này tổng hợp protein tương ứng. Ðể ngăn cản quá trình này, các nhà khoa học sử dụng chiến lược làm “lạc hướng” thông tin của mARN bằng cách đưa vào tế bào này một loại gen bổ sung ngược chiều (antisense), aARN, lấp đúng vào mARN như một chìa khóa đặt đúng vào ổ khóa. Qua đó mARN không thể đưa tin cho ribosome để tổng hợp protein tương ứng.
(Theo Trang Quan Sen (CHLB Đức) // Thời báo kinh tế Sài Gòn)
Ngày 25/3, Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu nhóm họp tại Brussels (Bỉ) để thảo luận các vấn đề quan trọng của khối, trong đó nổi lên hai vấn đề đó là cuộc khủng hoảng nợ của Hy Lạp và kế hoạch phát triển dài hạn.
Tân Hoa xã đưa tin từ Bỉ cho biết, phát biểu ý kiến tại cuộc họp của Nghị viện châu Âu ở Brusell (Bỉ) ngày 17-3, Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Dominique Strauss-Kahn đã kêu gọi các nền kinh tế lớn trên thế giới hãy đoàn kết hơn nữa trong cuộc chiến chống lại khủng hoảng kinh tế.
Ngày 23/3, Phó Giám đốc điều hành thứ nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) John Lipsky cho rằng các nền kinh tế phát triển có mức thâm hụt ngân sách lớn cần bắt đầu chuẩn bị dư luận công chúng để khởi động các chương trình "thắt lưng buộc bụng," cắt giảm chi tiêu vào năm 2011.
Sau nhiều ngày đàm phán, cuối cùng các nước Liên minh châu Âu cũng đạt được thỏa thuận nhằm tìm cách khôi phục nền kinh tế trì trệ và thoát khỏi cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua.
Người nghèo phải là trọng tâm của chính sách đô thị hóa” - đó là khẩu hiệu do Liên Hợp Quốc đưa ra khi bế mạc Diễn đàn Đô thị thế giới nhằm kêu gọi các quốc gia đặt lại trọng tâm kế hoạch phát triển đô thị, cải thiện nơi ở của người nghèo.
Mới đây, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã lên tiếng cảnh báo rằng thế giới các nước giàu nên tránh cắt giảm các chi tiêu do thâm hụt ngân sách và giảm các chính sách tiền tệ cơ bản so với một năm khác.
Tổng giám đốc Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Pascal Lamy, cuối tuần qua dự báo thương mại toàn cầu sẽ tăng 9,5% năm nay, sau khi sụt giảm 12,2% vào năm ngoái.
Tốc độ phục hồi kinh tế thế giới diễn ra khả quan hơn so với dự đoán là yếu tố tích cực cho phép Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2010 lên 4%.
HQ đang nỗ lực tìm kiếm chiến lược phát triển nhanh để đáp ứng nhu cầu ngày càng cấp thiết nhằm thực hiện "nền kinh tế xanh", sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng ít chất thải gây hiệu ứng nhà kính trong phát triển kinh tế nhằm bảo vệ môi trường. Ðây cũng là sự lựa chọn tốt nhất cho sự phát triển bền vững của các quốc gia.
Liên minh châu Âu (EU) đã khởi động vòng đàm phán mới về hiệp định tự do thương mại với các nước châu Á do không muốn đứng ngoài sự phát triển nhanh chóng của khu vực này.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây kêu gọi chính phủ các nước nỗ lực hơn nữa trong việc cấm hút thuốc lá để bảo vệ nhân viên các nhà hàng, quán ăn, bar… khỏi bị ngộ độc thuốc lá.
Hội nghị Chương trình môi trường Liên hiệp quốc (UNEP) và Diễn đàn môi trường cấp bộ trưởng toàn cầu, diễn ra tại Bali (Indonesia) trong ba ngày từ ngày 24/2, đã cảnh báo các thảm hoạ môi trường ngày càng tồi tệ hơn.
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) và Ủy ban Tổ chức Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân toàn diện (CTBTO) đã ký hiệp định tăng cường hợp tác cảnh báo sóng thần, nghiên cứu quá trình diễn ra trên các đại dương và thúc đẩy phát triển bền vững.
LHQ cảnh báo, thế giới đang đứng trước nguy cơ khan hiếm nghiêm trọng nước do bùng nổ dân số, các thành phố mở rộng, quá trình công nghiệp hóa và sự biến đổi khí hậu. Giải quyết những khó khăn về nước mà thế giới đang đối mặt là vấn đề nóng hổi và cấp bách.
Nhân Ngày quốc tế về tiếng mẹ đẻ (IMLD 21/2), Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá (UNESCO) của LHQ đã tổ chức trên toàn cầu nhiều hoạt động nhằm tôn vinh tiếng mẹ đẻ trong chương trình giáo dục song ngữ hoặc đa ngôn ngữ.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
