Lòng tham của các đại gia ngân hàng đầu tư Phố Wall đã đẩy nước Mỹ và thế giới vào cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua. Để xả nỗi tức giận, dân chúng Mỹ và cả ông Obama đang muốn trừng phạt giới ngân hàng.
Phát biểu trước Quốc Hội Mỹ về tình hình Liên bang (người ta vẫn hay dịch nhầm là thông điệp liên bang), Tổng thống Obama nhấn mạnh, ông không thích cứu các ngân hàng lớn, mà đấy chẳng qua là việc chẳng đặng đừng. Khi nhậm chức vào đầu năm ngoái, nước Mỹ vẫn trong cơn khủng hoảng, ông Obama không muốn cứu các ngân hàng, nhưng ông hiểu cái giá phải trả nếu không cứu các ngân hàng. Đó là sự đổ vỡ của toàn bộ nền kinh tế Mỹ và kéo theo cả nền kinh tế thế giới. Chính vì thế ông ký thực hiện một chính sách thai nghén từ thời của người tiền nhiềm - biện pháp cả gói gần 800 tỷ đô la Mỹ để cứu nền kinh tế Mỹ.
Đến nay nước Mỹ đã thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng, các ngân hàng cũng đã trả được gần hết nợ vay chính phủ qua gói cứu trợ. Đây cũng là lúc để Obama thể hiện tình cảm thật của mình đối với các ngân hàng lớn. Trong vòng một tuần ông đưa ra hai chính sách chống lại các ngân hàng lớn mà ông cho là thủ phạm của khủng hoảng tài chính kinh tế vừa qua. Ngày 14/1, phát biểu tại Nhà Trắng ông đưa ra một loại thuế nếu được thông qua sẽ áp dụng từ mùa Hè năm nay đối với các đại gia trong lĩnh vực tài chính có giá trị tài sản trên 50 tỷ đô la. Theo đó, họ phải trả “phí trách nhiệm gây ra khủng hoảng tài chính” trong vòng ít nhất là 10 năm. Người ta tính rằng khoảng 10 ngân hàng lớn sẽ phải nộp khoảng 60% tổng số “phí” này.
Theo tính toán thì gói cứu trợ 800 tỷ đô la sẽ bị “thất thoát” khoảng 117 tỷ (vào tháng 8/2009 thất thoát này được tính đến gần gấp ba là 341 tỷ đô la) và chính phủ tìm cách “tróc” các ngân hàng để bù vào chỗ thất thoát này. Kể ra quyết định này cũng không phải là không công bằng bởi “vì ai nên nông nỗi này?!” Hơn nữa, quyết định này lại được lòng dân, vì trước đó như để “trêu ngươi” công luận Mỹ, các ngân hàng vừa thoát khỏi vỡ nợ đã bỏ hàng trăm triệu đô la để thưởng cho các cấp lãnh đạo to nhỏ của ngân hàng. Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Obama cho rằng: “Một khi ngân hàng có thể thưởng cho nhau cả trăm triệu đô la thì hoàn toàn có thể đóng một lệ phí nho nhỏ cho sự bất cẩn của mình trong quá khứ”.
Ngược lại, các ngân hàng cũng không phải không có lý khi “phản pháo” lại rằng, việc thưởng cho các lãnh đạo của ngân hàng là biện pháp khuyến khích bình thường trong một nền kinh tế thị trường. Có như thế họ mới “giữ được người”. Nói đến sự vô lý của các khoản tiền thưởng thì cũng vô cùng khi so sánh tiền thưởng trong ngành ngân hàng với thu nhập của các ngôi sao điện ảnh, âm nhạc hay thể thao. Tại sao một bàn thắng vào phút thứ 90 lại được thưởng nhiều tiền đến thế?! Tóm lại, những người ủng hộ cho việc thưởng cho rằng hãy để cho cơ chế thị trường quyết định. Cái gì thị trường chấp nhận thì để cho nó tồn tại.
Hơn nữa, các ngân hàng không phải không có lý khi cho rằng họ đã trả hết nợ vay từ chương trình cứu trợ cả gói. Thất thoát trên 100 tỷ đô la của chương trình là do các công ty ô tô như Chrysler (đã phá sản) và General Motor, hay công ty Bảo hiểm AIG gây ra. Nếu công bằng, theo họ, phải bắt các công ty kia trả nợ.
Chưa vừa lòng với loại phí mới đánh vào các ngân hàng lớn, một tuần sau, ngày 21/1, Tổng thống Obama đề nghị một quy định mới mà theo đó, các ngân hàng thương mại sẽ không được tham gia các hoạt động đầu tư làm giàu. Lệnh cấm này thực tế đã động đến bản chất của cuộc khủng hoảng tài chính vừa qua. Chính việc các ngân hàng thương mại từ năm 1999 được phép kinh doanh đầu tư đã dẫn đến các hành động bất cẩn, làm giàu bằng cách buôn bán các trái phiếu cầm cố bất động sản. Khi các trái phiếu này mất giá, tài sản của các ngân hàng cũng vơi theo, chẳng khác gì ngân hàng lấy tiền của người gửi tiết kiệm đi đánh bạc, thua lỗ, dẫn đến phá sản. Nhà nước phải nhảy vào cứu để ngân hàng tiếp tục tồn tại, gây dựng lại cơ nghiệp, để còn trả nợ cho những người gửi tiền ngân hàng. Cứu xong rồi thì tất nhiên câu hỏi đặt ra là có cho phép mấy tay đại gia này tiếp tục “đánh bạc” nữa hay không? Ông Obama đã thực hiện một quyết định mà nhiều người ở vị trí ông cũng sẽ phải làm là cấm cánh đại gia “đánh bạc” để tránh hậu họa sau này.
1/10 dân số ở độ tuổi lao động của Mỹ đang thất nghiệp.
Ông Obama quyết tâm thì các đại gia cũng quyết tâm giữ lại phần bánh của mình. Họ sẽ gửi đạo quân thuyết khách đến các trung tâm quyền lực để vận động chống lại quyết định của Tổng thống. Nhất là khi Tổng thống không còn mạnh như trước - Đảng Dân chủ của ông Obama mất đi đa số áp đảo 2/3 tại Thượng viện. Nhìn trước khó khăn đó, ông Obama đã răn các đại gia “hãy hợp tác chứ đừng chống lại chính phủ”, đừng có gửi đạo quân lobby đi chống lại Tổng thống làm gì, và rằng “nếu thích chiến thì tôi sẵn sàng”. Câu nói này làm người ta nhớ đến câu răn đe nổi tiếng của Tổng thống Bush sau sự kiện 11/9: “Theo chúng tôi hay chống lại chúng tôi”. Thật hiếm khi nào nghe thấy ông Obama - người vẫn nổi tiếng là ôn hòa, lại có lời nói đầy “tính chiến đấu” theo kiểu ông Bush như thế. Mọi sự vật tồn tại đều có lý do của nó. Người ta tự hỏi, tại sao Tổng thống Obama lại quyết tâm đến thế? Sau một năm cầm quyền, uy tín của Tổng thống Obama, và đặc biệt là uy tín của Đảng Dân chủ, đã đi xuống. Thất bại của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Thống đốc bang Virginia và New Jersey hồi tháng 11/2009 là tiếng chuông đầu báo hiệu sự thất vọng của cử tri đối với Đảng Dân chủ, hay ít nhất họ cũng thấy cần phải có một cơ chế để hạn chế quyền lực của Đảng Dân chủ. Nhưng phải đến thất bại gần đây nhất của Đảng Dân chủ trong cuộc chạy đua ghế Thượng nghị sĩ bang Massachusetts, Tổng thống Obama và Đảng Dân chủ có lẽ mới hiểu đây là hồi còi báo động cho mình. Có quá nhiều lý do để người ta thấy ý nghĩa to lớn của thất bại này: Thất bại trong một cuộc chạy đua ban đầu tưởng như phần thắng chắc trong tay; thất bại tại một bang vốn đến nửa thế kỷ nay là căn cứ địa vững chắc của Đảng; và hơn nữa thất bại này làm nghiêng cán cân quyền lực tại Thượng viện, làm cho Đảng Dân chủ mất đi lợi thế đa số 2/3 có thể thông qua bất cứ dự luật gì mình muốn. Đấy là hồi chuông cảnh tỉnh và Tổng thống Obama phải hành động để lấy lại uy tín của mình và của Đảng, đặc biệt là năm nay là năm bầu cử Quốc hội của Mỹ. Toàn bộ Hạ viện và 1/3 Thượng viện sẽ bầu lại. Liệu Đảng Dân chủ sẽ còn giữ được đa số tại cả hai viện của Quốc hội. Nếu không có biện pháp mạnh lấy lòng cử tri thì tương lai mất đa số là không phải xa vời.
Tổng thống Obama sẽ không chỉ có một biện pháp để đối phó với tình hình. Công ăn việc làm cho người Mỹ sẽ là cuộc chiến đấu khó khăn hơn nhiều khi 1/10 dân số ở độ tuổi lao động đang thất nghiệp. Làm sao tạo công ăn việc làm cho cả chục triệu người thất nghiệp trong khi nền kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu chưa hoàn toàn thoát ra khỏi khủng hoảng là câu hỏi không dễ có câu trả lời. Thâm hụt ngân sách của Mỹ cũng đang ở mức kỷ lục với cả ngàn tỷ đô la. Trong lúc chưa tìm được lời giải cho những bài toán đó, tốt nhất là lôi một tên tội đồ ra để trừng trị. Ông Obama đã đúng khi cho rằng, có lẽ cả Dân chủ lẫn Cộng hòa đều không thích gì các đại gia ngân hàng, kẻ đã làm cho nước Mỹ điêu đứng. Thế mới hiểu quyết tâm của ông trong cuộc chiến chống các đại gia này. Tuy nhiên, cuộc chiến này cũng không phải là quá đơn giản. Các đại gia cũng không phải thiếu “võ”. Từ nay đến tháng Sáu, người ta sẽ còn được chứng kiến các hiệp sau của trận đấu này.
(Theo Thạch Anh // Báo Doanh nhân // Washington DC)
Dựa trên bảng sắp xếp 15 sự kiện được thế giới quan tâm nhất trong vòng 10 năm qua của Global Language Monitor - một tập đoàn phân tích ngôn ngữ của Mỹ, chúng tôi cung cấp thêm thông tin xung quanh những sự kiện này nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn rõ nét hơn về một số vấn đề nổi bật của thế giới trong thập niên qua.
Vừa qua, vị tổng thống thứ 42 của Mỹ đã gặp mặt hàng trăm nhà lãnh đạo các cơ quan ban ngành, các doanh nghiệp trong diễn đàn Clinton Global Initiative ở New York, thảo luận về các vấn đề thế giới và cùng nhau tìm ra giải pháp. Tạp chí Foreign Policy đã có cơ hội trao đổi riêng với ông về tình hình thế giới năm 2010.
Trong số những bê bối tình dục được nói tới nhiều nhất trong 2009 một loạt nhân vật nổi tiếng, từ vận động viên, đạo diễn tới tổng thống Mỹ, thủ tướng Italia đã xuất hiện.
Sau nhiều chuyện bi hài, lời khuyên cuối cùng mà tạp chí Forbes dành cho các doanh nghiệp là kiên quyết nói không với nạn tham nhũng tại thị trường đông dân nhất thế giới.
Nhiều nước sở hữu nguồn tài nguyên dầu lửa dồi dào đang đòi tăng tỷ lệ chia lợi nhuận với các công ty khai thác dầu nước ngoài tới khai thác các mỏ “vàng đen” của họ. Vì những đòi hỏi này, việc làm ăn của các tập đoàn dầu lửa hàng đầu thế giới rất có thể sẽ trở nên khó khăn hơn.
Dù Luật Lao động quy định phải trả lương cho nam nữ bằng nhau nếu cùng làm việc như nhau, song mức lương của phụ nữ Châu Á - Thái Bình Dương vẫn thấp hơn nam giới rất nhiều và mức chênh lệch về thu nhập giữa nam nữ là từ 54 đến 90%.
Gia nhập EU năm 2001 là cơ hội lớn để Hy Lạp tiếp cận với thị trường vốn quốc tế. Tuy nhiên, đây lại là nguyên nhân khiến quốc gia này lâm vào cảnh “chúa chổm”. Cuộc khủng hoảng nợ chưa có lối thoát ở Hy Lạp không chỉ khiến tình hình ở khu vực 16 nước đồng euro "căng như dây đàn" mà còn làm gia tăng mối lo của giới đầu tư thế giới về sự bùng nổ khủng hoảng nợ toàn cầu.
Sau cái chết đột ngột của một doanh nhân trẻ do hút mỡ bụng, bác sĩ Lý Vỹ Linh, con gái ông Lý Quang Diệu, đã có một bài báo phản ánh những bất cập trong lĩnh vực giải phẫu thẩm mỹ ở Singapore.
Cuộc xung đột tài nguyên tiếp theo có thể chính là cuộc ganh đua khoáng sản và các nguyên tố đất hiếm cần thiết để phục vụ cho nền kinh tế xanh, khi Trung Quốc, nước cung cấp phần lớn các khoáng sản này, đang cân nhắc hạn chế xuất khẩu.
Trung Quốc đang chuyển mình sang kỷ nguyên mới với những mối lo tiềm ẩn. Kinh tế tăng trưởng nóng nhưng thiếu bền vững làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo, phân hóa sâu hơn giai tầng xã hội, giảm mạnh độ tuổi phạm tuổi; Sự trì trệ của thể chế đã bộc lộ nhiều nhược điểm gây bất an trong xã hội như: tư pháp bất công, công bằng xã hội giảm mạnh, nạn tham nhũng ngày càng lan tràn.
Những biến động của thế giới trước khi bước vào thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21 làm nhiều người bất ngờ. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu từ năm 2008 đã tạo ra cục diện quốc tế mới. Thế giới của thế kỷ 21 đang định hình lại. Một kỷ nguyên mới đang bắt đầu…
Các số liệu kinh tế công bố hôm thứ hai đã thể hiện sự trỗi dậy ấn tượng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương từ cơn suy thoái toàn cầu năm rồi. Ngoại trừ Nhật, khu vực châu Á đã tiến mạnh kể từ giữa năm 2009, khi các biện pháp kích cầu bắt đầu.
Cuối tháng 1-2010, Nga và NATO phê chuẩn khung hiệp ước hợp tác quân sự, bước đi quan trọng hướng tới khôi phục đầy đủ quan hệ song phương. Tuy nhiên, những ngày gần đây, lại rộ lên những nghi ngại chung quanh các vấn đề chủ chốt từng gây mất lòng tin trong quan hệ giữa Nga với NATO và Mỹ: NATO xúc tiến mở rộng liên minh, đi kèm triển khai chiến lược an ninh mới; Mỹ tiếp tục kế hoạch phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu.
Những đợt biến động giá nhiên liệu liên tục cộng với tình hình suy thoái khiến ngành hàng không thế giới đã lỗ đến 50 tỉ USD trong 10 năm qua, riêng trong năm 2009 là 11 tỉ USD. Vì lẽ đó, các liên minh hàng không hiện nay không chỉ chia sẻ mã đặt chỗ mà còn có những bước liên kết gắn bó hơn để hình thành những khối liên kết mới.
Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton ngày 1-3 bắt đầu chuyến thăm 6 nước Mỹ Latinh gồm Uruguay, Argentina, Chile, Brazil, Costa Rica và Guatemala. Chuyến thăm của bà được xem là nhằm hiện thực hóa chính sách của Tổng thống Barack Obama là cải thiện quan hệ giữa Mỹ với các nước trong khu vực.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
