Cuộc xung đột tài nguyên tiếp theo có thể chính là cuộc ganh đua khoáng sản và các nguyên tố đất hiếm cần thiết để phục vụ cho nền kinh tế xanh, khi Trung Quốc, nước cung cấp phần lớn các khoáng sản này, đang cân nhắc hạn chế xuất khẩu.
Neođim (Ảnh: Wikimedia)
Nhiều người hy vọng rằng sự bùng nổ "xanh" sẽ chuyển nền kinh tế nặng CO2 hiện tại của thế giới sang nền kinh tế ít phụ thuộc hơn vào nhiên liệu hóa thạch và bền vững hơn. Các chuyên gia đã mường tượng ra những tấm pin năng lượng mặt trời và các turbine gió sẽ sản sinh nguồn điện "sạch" để sưởi ấm và chạy các ô tô điện trên đường phố...
Vấn đề đối với những công nghệ này là rằng chúng phụ thuộc vào các khoáng sản và nguyên tố đất hiếm (REE), được một số ít nước sản xuất, trong đó có Trung Quốc.
Thị trường nguyên tố đất hiếm - cần thiết để chế tạo ô tô điện, turbine gió, pin mặt trời và các sản phẩm công nghiệp quốc phòng như tên lửa và hệ thống radar - đã lớn gấp 3 lần về quy mô trong một thập kỷ qua. Các chuyên gia cho rằng, thị trường này sẽ còn phát triển mạnh hơn nữa, từ sản lượng khoảng 125.000 tấn mỗi ngày hiện tại lên 200.000 tấn/ngày vào năm 2014.
Tuy nhiên, có vẻ Trung Quốc đang có ý đồ riêng với vai trò của mình trong thị trường này. Chiếm hơn một nửa lượng dự trữ toàn cầu, Trung Quốc cung cấp khoảng 95% REE của thế giới.
Một điều có thể khiến các chuyên gia lo ngại: Một mỏ duy nhất tại Mông Cổ chiếm 80% sản lượng của Trung Quốc, vì thế, một trận động đất hay trận lụt tại khu vực này hoàn toàn có thể làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Và cũng không ít các nhà bình luận phương Tây đã bày tỏ quan ngại rằng Trung Quốc sẽ lợi dụng vấn đề này với ý đồ chính trị. Mới đây, Bắc Kinh đã ám chỉ rằng nước này có kế hoạch cắt giảm xuất khẩu các khoáng sản nhằm "để dành" nguồn cung cho sử dụng trong nước.
Trung Quốc đang phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp công nghệ xanh và các tấm pin mặt trời và turbine gió vốn đã cạnh tranh được với các sản phẩm từ châu Âu và Mỹ, vì thế họ càng cần các nguyên tố đất hiếm hơn.
Khôn ngoan khi đặt mình vào vị thế như là một OPEC về các nguyên tố đất hiếm, Trung Quốc đang "ép" các khách hàng nước ngoài, siết chặt xuất khẩu hơn khi tăng thuế, và hạ quota xuất khẩu và đặt ra giới hạn sản xuất. Nhu cầu nguyên tố đất hiếm trên thế giới được dự báo sẽ tăng khoảng 10% mỗi năm, tuy nhiên nguồn cung vẫn gần như giữ nguyên trong vài năm qua. Hầu hết lượng cung hàng năm của Trung Quốc đang chỉ phục vụ nhu cầu trong nước khi người tiêu dùng mua nhiều ô tô và các thiết bị điện hơn. Jack Lifton, nhà phân tích và tư vấn chuyên về những gì ông tự gọi là "kim loại công nghệ" cho rằng, "vào khoảng năm 2011 hay 2012, nhu cầu trong nước của Trung Quốc sẽ vượt qua khả năng sản xuất trong nước".
Thực trạng khó khăn này cũng tương tự đối với trường hợp Lithi, nguyên tố cơ sở để sản xuất các tấm pin ô tô điện. Theo Viện Nghiên cứu Hyundai, 80% trữ lượng Lithi của thế giới đã nằm dưới mặt đất của 3 quốc gia trên thế giới.
Gal Luft, giám đốc điều hành Trung tâm Phân tích an ninh toàn cầu của Washington, nói, các chính trị gia tại Mỹ và châu Âu cần phải đa dạng hóa khoáng sản nhập khẩu và bảo đảm tái chế và dự trữ được Lithi và các nguyên tố đất hiếm.
Ông cho hãng tin United Press International biết trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại hôm 22/2: "Nếu không được lưu tâm, điều này có thể dẫn tới các vấn đề an ninh năng lượng nghiêm trọng".
Hầu hết lượng Lithi được khai thác ở Chile, Argentina, Trung Quốc và chỉ được một số ít các công ty bán. Bolivia, dưới sự lãnh đạo của tổng thống chống Mỹ, Evo Morales, mới đây đã phát hiện rằng một trong những mỏ muối chưa được khai thác ở nước này có chứa trữ lượng khổng lồ Lithi và lập tức sử dụng điều này để thu hút đầu tư lớn từ nước ngoài. Hàn Quốc mua một phần mỏ này, và Trung Quốc, Pháp và Nhật Bản cũng đang cố gắng giành lấy một phần miếng bánh.
Mỹ từng tự sản xuất Lithi và các nguyên tố đất hiếm, nhưng hầu hết các mỏ tại nước này đã đóng cửa vì các mỏ tại Mỹ Latinh và Trung Quốc hoạt động rẻ hơn nhiều.
Luft nói, Washington cần có những khuyến khích để các mỏ này có thể tiếp tục được khai thác.
"Khi bạn quan tâm tới an ninh năng lượng, rõ ràng rằng bạn phải chấp nhận một chi phí để trở nên độc lập hơn về tài nguyên".
Một nguyên tố cần thiết để công nghệ xanh bùng nổ là neođim, mà cứ mỗi turbine gió cỡ lớn lại "chứa" trong mình khoảng 1-2 tấn neođim.
Sản lượng toàn cầu ở mức khoảng 17.000 tấn/năm, và nhiều ngành công nghiệp khác cũng sử dụng neođim - vì thế, rõ ràng, nhu cầu nguyên tố này sẽ lớn hơn trong tương lai.
"Đó là vấn đề quan trọng và bức thiết, và các chính trị gia cần phải hành động nhanh chóng. Bởi vì sẽ cần 10 năm để các dự án có thể đưa nguyên liệu này lên khỏi mặt đất và đi tới thị trường", ông nói.
(Theo Đình Ngân (Theo UPI, Tree Hugger)// VietNamNet)
Sau cái chết đột ngột của một doanh nhân trẻ do hút mỡ bụng, bác sĩ Lý Vỹ Linh, con gái ông Lý Quang Diệu, đã có một bài báo phản ánh những bất cập trong lĩnh vực giải phẫu thẩm mỹ ở Singapore.
Lòng tham của các đại gia ngân hàng đầu tư Phố Wall đã đẩy nước Mỹ và thế giới vào cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua. Để xả nỗi tức giận, dân chúng Mỹ và cả ông Obama đang muốn trừng phạt giới ngân hàng.
Dựa trên bảng sắp xếp 15 sự kiện được thế giới quan tâm nhất trong vòng 10 năm qua của Global Language Monitor - một tập đoàn phân tích ngôn ngữ của Mỹ, chúng tôi cung cấp thêm thông tin xung quanh những sự kiện này nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn rõ nét hơn về một số vấn đề nổi bật của thế giới trong thập niên qua.
Vừa qua, vị tổng thống thứ 42 của Mỹ đã gặp mặt hàng trăm nhà lãnh đạo các cơ quan ban ngành, các doanh nghiệp trong diễn đàn Clinton Global Initiative ở New York, thảo luận về các vấn đề thế giới và cùng nhau tìm ra giải pháp. Tạp chí Foreign Policy đã có cơ hội trao đổi riêng với ông về tình hình thế giới năm 2010.
Trong số những bê bối tình dục được nói tới nhiều nhất trong 2009 một loạt nhân vật nổi tiếng, từ vận động viên, đạo diễn tới tổng thống Mỹ, thủ tướng Italia đã xuất hiện.
Sau nhiều chuyện bi hài, lời khuyên cuối cùng mà tạp chí Forbes dành cho các doanh nghiệp là kiên quyết nói không với nạn tham nhũng tại thị trường đông dân nhất thế giới.
Nhiều nước sở hữu nguồn tài nguyên dầu lửa dồi dào đang đòi tăng tỷ lệ chia lợi nhuận với các công ty khai thác dầu nước ngoài tới khai thác các mỏ “vàng đen” của họ. Vì những đòi hỏi này, việc làm ăn của các tập đoàn dầu lửa hàng đầu thế giới rất có thể sẽ trở nên khó khăn hơn.
Trung Quốc đang chuyển mình sang kỷ nguyên mới với những mối lo tiềm ẩn. Kinh tế tăng trưởng nóng nhưng thiếu bền vững làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo, phân hóa sâu hơn giai tầng xã hội, giảm mạnh độ tuổi phạm tuổi; Sự trì trệ của thể chế đã bộc lộ nhiều nhược điểm gây bất an trong xã hội như: tư pháp bất công, công bằng xã hội giảm mạnh, nạn tham nhũng ngày càng lan tràn.
Những biến động của thế giới trước khi bước vào thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21 làm nhiều người bất ngờ. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu từ năm 2008 đã tạo ra cục diện quốc tế mới. Thế giới của thế kỷ 21 đang định hình lại. Một kỷ nguyên mới đang bắt đầu…
Các số liệu kinh tế công bố hôm thứ hai đã thể hiện sự trỗi dậy ấn tượng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương từ cơn suy thoái toàn cầu năm rồi. Ngoại trừ Nhật, khu vực châu Á đã tiến mạnh kể từ giữa năm 2009, khi các biện pháp kích cầu bắt đầu.
Cuối tháng 1-2010, Nga và NATO phê chuẩn khung hiệp ước hợp tác quân sự, bước đi quan trọng hướng tới khôi phục đầy đủ quan hệ song phương. Tuy nhiên, những ngày gần đây, lại rộ lên những nghi ngại chung quanh các vấn đề chủ chốt từng gây mất lòng tin trong quan hệ giữa Nga với NATO và Mỹ: NATO xúc tiến mở rộng liên minh, đi kèm triển khai chiến lược an ninh mới; Mỹ tiếp tục kế hoạch phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu.
Những đợt biến động giá nhiên liệu liên tục cộng với tình hình suy thoái khiến ngành hàng không thế giới đã lỗ đến 50 tỉ USD trong 10 năm qua, riêng trong năm 2009 là 11 tỉ USD. Vì lẽ đó, các liên minh hàng không hiện nay không chỉ chia sẻ mã đặt chỗ mà còn có những bước liên kết gắn bó hơn để hình thành những khối liên kết mới.
Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton ngày 1-3 bắt đầu chuyến thăm 6 nước Mỹ Latinh gồm Uruguay, Argentina, Chile, Brazil, Costa Rica và Guatemala. Chuyến thăm của bà được xem là nhằm hiện thực hóa chính sách của Tổng thống Barack Obama là cải thiện quan hệ giữa Mỹ với các nước trong khu vực.
Một loạt nỗ lực ngoại giao con thoi đang được tăng cường nhằm thuyết phục CHDCND Triều Tiên trở lại bàn đàm phán sáu bên (bao gồm hai miền Triều Tiên, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Nhật Bản). Bắc Kinh, chủ nhà của cuộc đàm phán sáu bên, khẳng định tương lai của cuộc đàm phán "hoàn toàn phụ thuộc sự sẵn sàng hợp tác của Oa-sinh-tơn và Bình Nhưỡng".
Trong một thông điệp thẳng thắn gửi tới các đồng minh ngày 23-2, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates tuyên bố “Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng do các thành viên châu Âu trong nhiều năm qua không đầu tư cho quốc phòng và cũng không muốn phát triển sức mạnh quân sự”.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
