Sức hấp dẫn của các nền kinh tế mới nổi

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn ở các thị trường đang nổi cùng với triển vọng mờ mịt của các nước công nghiệp phát triển đang khiến cho các nước BRIC trở nên hấp dẫn hơn và đây cũng là một sự cần thiết chiến lược.

Sự nổi lên về kinh tế của các nước BRIC (Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc) cũng như các thị trường mới nổi khác có tốc độ tăng trưởng nhanh trong vài năm qua đã dẫn đến một sự chuyển dịch trọng tâm kinh tế thế giới từ các nước giàu sang các nước đang phát triển. Các nước đang phát triển ngày càng chiếm một tỷ trọng lớn hơn trong GDP toàn cầu và xu hướng này sẽ còn kéo dài trong nhiều năm tới. Tiến trình này phản ánh các yếu tố như cấu trúc dân số thuận lợi, tình hình tài chính công tốt hơn ở các nước đang trỗi dậy.

Cuộc khủng hoảng tài chính-kinh tế vừa qua càng tăng tốc quá trình chuyển dịch nói trên vì nhu cầu tiêu dùng ở các nước phương Tây không còn thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu mạnh mẽ như trước đây. Mặc dù khủng hoảng cũng làm giảm khả năng tăng trưởng, nhưng các nước đang phát triển, trừ khu vực Đông Âu, không phải chịu những thiệt hại nghiêm trọng về cấu trúc kinh tế. Trong khi đó, các nước giàu đang phải đối mặt với giai đoạn cân đối lại thu chi đầy khó khăn. Các vấn đề tài chính nghiêm trọng đang buộc họ tiết kiệm chi tiêu và làm giảm đà tăng trưởng GDP trong nhiều năm tới.

Đà phục hồi kinh tế toàn cầu đã che đậy một số vấn đề. Tình hình tài chính của các hộ gia đình Mỹ vẫn rất yếu. Nợ của các hộ gia đình tăng mạnh trong thời kỳ bong bóng tín dụng và bây giờ mới chỉ là sự bắt đầu cho quá trình giảm nợ lâu dài.  Điều này đòi hỏi phải có một sự điều chỉnh lớn và các hộ gia đình Mỹ sẽ khó có thể tiếp tục đảm nhận được vai trò truyền thống là “đầu máy tiêu dùng của thế giới”.

Trong bối cảnh đó, bất kể kinh tế thế giới có rơi vào suy thoái kép hay không, có một điều chắc chắn là tăng trưởng kinh tế của các nước phương Tây sẽ chậm lại trong nhiều năm tới. Các nền kinh tế đang nổi sẽ đảm nhận vai trò trung tâm hơn trong nền kinh tế toàn cầu và hứa hẹn trở thành nguồn mang lại lợi nhuận quan trọng cho nhiều công ty đa quốc gia. Theo dự báo, đến năm 2014, tính theo sức mua, kinh tế Mỹ sẽ chỉ còn chiếm tỷ trọng 22% GDP toàn cầu, so với mức 31% của năm 2000. Trong khi đó, tỷ trọng toàn cầu của  kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ sẽ leo lên đến 17% so với mức 5% trước đây.

Xu hướng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu cũng cho thấy sự chuyển dịch từ các các nước phát triển sang các nước đang phát triển. Số liệu gần đây cho thấy các nước đang phát triển đang nhanh chóng đuổi kịp các nước phát triển trong việc trở thành điểm đến của FDI. Trong báo cáo đầu tư thế giới năm 2010, Cơ quan Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD) cho biết trong năm 2009, FDI đổ vào các nước đang phát triển và các nền kinh tế đang chuyển đổi là 548 tỷ USD, so với 566 tỷ USD đổ vào các nước phát triển.

Trên thực tế, quyền lực và trọng tâm kinh tế thế giới đang chuyển dần sang các nước đang phát triển

(tamnhin)