Bắt đầu phun trào từ ngày 15/4, núi lửa Eyjafjallajokull tại Iceland đã gây ra cuộc “khủng hoảng hàng không” chưa từng có trong lịch sử nhân loại.
Hành khách chờ đợi tại sân bay Charles-de-Gaulle (Pháp) do nhiều chuyến bay bị hủy bỏ . Ảnh: AFP
Trong những ngày qua, những hạt tro bụi do núi lửa Eyjafjallajokull phun trào đã khiến một loạt doanh nhân, khách du lịch, nghệ sĩ và cả các vị nguyên thủ quốc gia bỗng dưng … không thể du hành được nữa. Không còn có việc thức dậy ở Istanbul, ăn trưa ở Paris và qua đêm ở Manhattan. Nhiều người phải trở lại với các phương tiện giao thông cổ điển như xe lửa, xe hơi, tàu thủy trong những chuyến đi kéo ngày nhiều ngày thay vì vài tiếng đồng hồ.
Tuy nhiên, theo thông tin mới nhất, đến ngày 19/4, núi lửa Eyjafjallajokull tại Iceland hầu như đã ngừng phun trào. Đây quả là một thông tin được chờ đợi nhất trong những ngày qua.
Trong 6 ngày “hoạt động”, tro bụi của núi lửa Eyjafjallajokull bao phủ bầu trời châu Âu. Các đám bụi khoáng chất đã trải dài từ vòng Bắc Cực ở phía Bắc cho tới vùng ven biển Địa Trung Hải của Pháp ở phía Nam; từ Tây Ban Nha cho tới bên trong lãnh thổ nước Nga. Các vùng không phận vẫn đóng cửa toàn bộ hoặc từng phần ở hơn 20 quốc gia.
Với 313 sân bay bị tê liệt, cuộc khủng hoảng hàng không hiện nay đã làm hơn 6,8 triệu hành khách bị ảnh hưởng và các sân bay châu Âu đã mất gần 200 triệu Euro/ngày.
Theo Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế, hậu quả về mặt kinh tế đối với các công ty hàng không còn nặng hơn cả … vụ khủng bố ngày 11/9. Cao ủy châu Âu phụ trách về giao thông, Siim Kallas, cũng đưa ra nhận định “những thiệt hại của sự kiện chưa từng có này có thể vượt quá tác động của sự kiện 11/9”.
Lufthansa, tập đoàn hàng không lớn nhất châu Âu cho biết họ mất 25 triệu Euro/ ngày kể từ khi xảy ra lệnh cấm bay và lên tiếng chỉ trích các nhà chức trách đã áp dụng lệnh cấm bay chỉ dựa trên các dữ liệu mà không dựa vào kết quả của các chuyến bay thử nghiệm an toàn. Hãng Hàng không Emirates của Dubai cho biết họ mất 10 triệu USD/ngày do hủy bay và phải cung cấp chỗ ở và thực phẩm cho khoảng 6.000 người bị kẹt lại sân bay. Các sân bay của Nga đã buộc phải hủy bỏ 448 chuyến bay và hoãn 80 chuyến bay khác từ lãnh thổ Nga, khiến 38.700 hành khách lỡ chuyến.
Các công ty, hãng hàng không, nhà xuất khẩu và du lịch của Hàn Quốc đã chịu thiệt hại lớn do các chuyến bay bị ngừng ... Chẳng hạn, mỗi ngày sản phẩm bán dẫn Hynix thiệt hại 2 tỷ won (20 triệu USD) trong khi ngành Bán dẫn dự kiến thiệt hại khoảng 5 tỷ won.
Liên minh châu Âu ngày 19/4 cho biết sẵn sàng cho phép các nước thành viên tiến hành những trợ giúp đặc biệt đối với các hãng hàng không đang phải hứng chịu tổn thất do khói bụi gây ra.
Không chỉ ngành Hàng không bị thiệt hại, cuộc “khủng hoảng tro bụi núi lửa” còn ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác của đời sống xã hội.
Các kho chứa hàng đông lạnh tại sân bay Nairobi (Kenya) và ở các nông trại nay đã chất đầy và một lượng lớn hoa và trái cây tươi cho thị trường châu Âu đang có nguy cơ bị hỏng.
Cuộc khủng hoảng này cũng đã khiến cho cuộc đua xe máy quốc tế Nhật Bản MotoGP, dự kiến diễn ra vào ngày 1/5 tới, bị hoãn.
Các công ty du lịch Pháp thì đang kêu gọi sự trợ giúp của Chính phủ để đưa khách đang kẹt lại ở nước ngoài về nước. Nhiều công ty du lịch đã lo sợ bị phá sản. Bên cạnh đó là một loạt các hệ quả dây chuyền khác, như nhiều nhân viên đi phép không trở về làm việc được khiến một số công ty nhỏ không thể hoạt động. Tại nước Anh, thực phẩm tươi như rau quả bắt đầu khan hiếm.
Trong quá khứ, các doanh nghiệp ở những quốc gia mới nổi có xu hướng học theo hệ thống quản lý mới đã được áp dụng từ trước để củng cố hoạt động kinh doanh của mình.
Theo các số liệu mới nhất, các nhà máy trên khắp thế giới từ Mỹ đến châu Âu đang sản xuất với tốc độ kỷ lục khiến nền kinh tế thế giới phục hồi nhanh hơn mọi dự báo chỉ cách đây vài tháng.
Tầm ảnh hưởng của Nga - Trung tại Trung Á từng khiến các nước phương Tây lo lắng suốt hai thập kỷ qua. Tuy nhiên, mối liên kết ấy đang rạn nứt, để ngỏ cơ hội cho Mỹ.
Đứng trước sự tác động của khủng hoảng tài chính thế giới, và nhận thức được thách thức toàn cầu đã lộ rõ sự thay đổi cục diện thế giới, các cường quốc lần lượt “cải cách”, tăng cường lên kế hoạch chiến lược an ninh quốc gia, chớp “cơ hội”, giành thế “chủ động” trong trò chơi quyền lực mới, từ đó chiếm ưu thế về chiến lược trong “thời hậu khủng hoảng tài chính”.
Trong hai ngày 12, 13-4 vừa qua, tại Washington (Mỹ) đã diễn ra Hội nghị cấp cao về an toàn hạt nhân, với sự tham dự của lãnh đạo 47 quốc gia cùng đại diện LHQ, Liên hiệp châu Âu (EU) và Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
“Quan hệ tay ba” giữa Mỹ - Nga - Ấn Độ còn khá nhiều mẫu thuẫn phức tạp. Trước kia, Ấn Độ luôn là đồng minh của Mỹ, nhưng hiện quốc gia này lại đang bất mãn với Mỹ. Do đó mà Ấn Độ đã quay sang bắt tay với Nga.
Thảm trạng tài chính hiện tại ở Hy Lạp không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định giá trị của EUR mà rất có thể còn kéo theo một số thành viên EU khác lâm vào tình cảnh tương tự. Trong EU vì thế đã có mối lo ngại ngày càng tăng và càng có cơ sở về bóng ma của cái gọi là "hiệu ứng đomino" mà Hy Lạp là viên đá đầu tiên có thể đổ.
Trong công trình nghiên cứu mang tên "BRIC cùng nhau mơ ước" công bố năm 2003, O'Neil nhà kinh tế hàng đầu của Goldman Sachs, dự đoán: Nửa thế kỷ tới, 4 nước Brazil, Nga, Ấn Độ,Trung Quốc có thể vượt các nước Anh, Pháp, Ý, Đức và họ sẽ cùng Mỹ, Nhật Bản trở thành 6 nền kinh tế mạnh mới của thế giới.
Hai nước Trung - Mỹ dường như đã dịu giọng với nhau sau hàng loạt sự kiện đẩy quan hệ hai bên đến bờ vực khủng hoảng. Ngày 30-3, Trung Quốc lên tiếng hoan nghênh thái độ của Tổng thống Mỹ Barack Obama trong buổi trình quốc thư của tân đại sứ Trung Quốc khi ông Obama đánh giá cao mối quan hệ hai bên và cam kết nỗ lực thúc đẩy mối bang giao này mạnh mẽ hơn nữa.
Mười lăm năm sau ngày 4 nước Việt Nam, Lào, Thái Lan và Campuchia ký Hiệp định Hợp tác phát triển bền vững lưu vực sông Mê Công (5-4-1995), Hội nghị Cấp cao Ủy hội sông Mê Công quốc tế lần đầu tiên diễn ra tại khu nghỉ mát Hủa Hin của Thái Lan ngày 5-4 vừa kết thúc tốt đẹp với Tuyên bố chung có chủ đề "Đáp ứng nhu cầu, bảo đảm cân bằng: Hướng tới phát triển bền vững lưu vực sông Mê Công" của lãnh đạo các quốc gia thành viên.
Dự báo nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ thế giới năm 2010 sẽ lên tới 86,6 triệu thùng/ngày. So với năm 2009, mức tăng này lớn hơn tới 1,6 triệu thùng/ngày, tương đương 1,8%. Trong khi đó, lo ngại về nguy cơ những vụ khủng bố tiếp theo ở Nga, đang đe dọa gây gián đoạn một nguồn cung quan trọng đối với thị trường dầu mỏ thế giới, đã làm giá mặt hàng này tăng mạnh. Việc ổn định giá dầu mỏ thế giới đang cần có lời giải.
Châu Âu thống nhất cứu trợ Hy Lạp, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo mức tăng trưởng kinh tế, Goldman Sachs bị kiện… là những tin tức kinh tế đáng chú ý trong tuần từ 11-17/4.
Ngày 14/4, phát biểu trước Hội nghị mùa Xuân của Ngân hàng Thế giới (WB), Chủ tịch WB Robert Zoellick kêu gọi cộng đồng quốc tế cần tìm một đường lối mới để thể hiện và đáp ứng lợi ích của các nước đang phát triển trong bối cảnh mới.
Quan hệ giữa Trung Quốc và Argentina từ trước tới nay vốn rất thuận buồm xuôi gió. Trong chiến lược của Trung Quốc chinh phục thị trường Mỹ Latin, Argentina đóng vai trò rất quan trọng. Nhưng mối quan hệ tốt đẹp đó đã trở nên trắc trở sau khi Argentina áp dụng các biện pháp chống bán phá giá đối với hàng dệt may và giày dép của Trung Quốc.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
