Theo các số liệu mới nhất, các nhà máy trên khắp thế giới từ Mỹ đến châu Âu đang sản xuất với tốc độ kỷ lục khiến nền kinh tế thế giới phục hồi nhanh hơn mọi dự báo chỉ cách đây vài tháng.
Nhiều cơ quan phân tích kinh tế thế giới đã đưa ra các dự báo lạc quan về thời kỳ tăng tốc của tiến trình phục hồi của nền kinh tế thế giới.
Tại Mỹ, Viện Quản lý nguồn cung (ISM) cho biết sản lượng của các nhà máy tăng 8 tháng liên tiếp và đã đạt tới nhịp độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 7/2004 với số đơn đặt hàng tăng 60% trong tháng 3/2010.
Công nghiệp chế tạo chiếm 22% nền kinh tế Mỹ. Các công ty Mỹ sở hữu nguồn vốn dồi dào hơn 1.000 tỷ USD sẽ tiếp tục đẩy sản lượng của các nhà máy tăng liên tục trong nhiều tháng nữa, tạo thêm 45.000 việc làm kể từ đầu năm 2010 và mở ra những xu hướng mới cho công nghiệp chế tạo. Chỉ số sức mua tăng từ 56,5 tháng 1 lên 59,6 tháng 3, vượt quá mọi dự báo của các nhà kinh tế.
Theo số liệu của Tập đoàn Tài chính Mỹ JPMorgan Chase, tăng trưởng của công nghiệp chế tạo toàn cầu tăng mạnh kể từ tháng 3/2010, đặc biệt nhanh ở Mỹ, Ấn Độ và Trung Quốc. Sản lượng công nghiệp của các nhà máy ở Anh tăng với tốc độ nhanh nhất trong 16 năm qua và ở các nước thuộc khu vực đồng Euro tăng nhanh nhất trong 5 năm qua, đặc biệt ở Đức, Pháp, Hà Lan, Áo và Italita. Số đơn đặt hàng xuất khẩu trên toàn cầu tăng cao nhất kể từ tháng 1/1998.
Công nghiệp ô tô thế giới cũng phục hồi nhanh với tất cả các hãng chế tạo ô tô lớn trên thế giới đều tăng doanh thu kể từ tháng 3/2010 so với cùng kỳ năm trước, từ mức thấp nhất 21% của hãng General Motors của Mỹ đến mức cao nhất là 43% của hãng Nissan Motor của Nhật Bản. Hãng Ford Motor của Mỹ cũng tăng doanh thu 40% .
Hãng tin tài chính Bloomberg của Mỹ nhận định những thành quả trong công nghiệp toàn cầu này sẽ báo trước sự phát triển tăng vọt trong buôn bán toàn cầu.
Bộ phận phân tích thông tin kinh tế (EIU) thuộc tạp chí The Economist của Anh, ngày 20/4, cho rằng khu vực châu Á đã tăng trưởng tương đối mạnh trong năm 2009 và tốc độ tăng trưởng trong năm 2010 sẽ cao hơn do kinh tế toàn cầu phục hồi, tác dụng của chính sách kích thích và do cơ sở so sánh thấp.
Sự phục hồi kinh tế của khu vực này trong năm 2010 sẽ rất mạnh mẽ. Triển vọng đó đang được khẳng định từ các số liệu của quý I với việc Singapore tăng trưởng 13,1%, Trung Quốc tăng trưởng 11,9%. IEU dự báo tăng trưởng trung bình cả năm của châu Á sẽ là 7,1%.
Tuy nhiên, điều này cũng không có nghĩa sự phục hồi sẽ dễ dàng. Các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt với thách thức lớn, đó là làm thế nào để đảm bảo được sự phát triển mạnh và bền vững trong điều kiện nhu cầu toàn cầu vẫn yếu và giá cả hàng hoá tiêu dùng tăng lên. Điều kiện hiện nay khác hoàn toàn với tình hình sau các cuộc suy thoái 1998 và 2001 khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh hỗ trợ cho sự phục hồi của khu vực.
Thách thức ngay trước mắt là việc xác định thời điểm thu hồi các chính sách kích thích tiền tệ và tài chính đã thức hiện trong năm qua.
Đa số các nước đã bắt đầu quá trình thắt chặt tiền tệ. Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Singapore và Việt Nam gần đây đã tăng lãi suất, tăng tỷ lệ dự trữ hay các yêu cầu khác. Tiến trình thắt chặt tiền tệ sẽ còn kéo dài trong một vài tháng và quý tới khi sự phục hồi tiếp tục và áp lực lạm phát tăng lên.
Tuy nhiên, các cơ quan dự báo kinh tế thế giới cũng cảnh báo những nhân tố hiểm hoạ tiềm ẩn đối với nền kinh tế toàn cầu như lạm phát, thị trường bất động sản tiếp tục suy yếu, thất nghiệp và các quan hệ căng thẳng trong buôn bán.
Giá dầu tăng 75% trong năm 2009 đã bắt đầu gây lo ngại đối với các nhà hoạch định chính sách kinh tế quốc gia và quốc tế. Một cuộc suy thoái kép của Mỹ có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng của châu Á. Các vấn đề tài chính của các nước phát triển, đặc biệt là châu Âu, vẫn là mối lo ngại lớn.
Dù lạm phát vẫn ở mức thấp ở nhiều nước, nhưng việc giá cả hàng hoá, lương thực tăng cũng dẫn đến nguy cơ lạm phát tăng mạnh và có thể làm các ngân hàng trung ương thắt chặt chính sách tiền tệ quá nhanh, ảnh hưởng đến quá trình phục hồi./.
Tầm ảnh hưởng của Nga - Trung tại Trung Á từng khiến các nước phương Tây lo lắng suốt hai thập kỷ qua. Tuy nhiên, mối liên kết ấy đang rạn nứt, để ngỏ cơ hội cho Mỹ.
Đứng trước sự tác động của khủng hoảng tài chính thế giới, và nhận thức được thách thức toàn cầu đã lộ rõ sự thay đổi cục diện thế giới, các cường quốc lần lượt “cải cách”, tăng cường lên kế hoạch chiến lược an ninh quốc gia, chớp “cơ hội”, giành thế “chủ động” trong trò chơi quyền lực mới, từ đó chiếm ưu thế về chiến lược trong “thời hậu khủng hoảng tài chính”.
Trong hai ngày 12, 13-4 vừa qua, tại Washington (Mỹ) đã diễn ra Hội nghị cấp cao về an toàn hạt nhân, với sự tham dự của lãnh đạo 47 quốc gia cùng đại diện LHQ, Liên hiệp châu Âu (EU) và Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
“Quan hệ tay ba” giữa Mỹ - Nga - Ấn Độ còn khá nhiều mẫu thuẫn phức tạp. Trước kia, Ấn Độ luôn là đồng minh của Mỹ, nhưng hiện quốc gia này lại đang bất mãn với Mỹ. Do đó mà Ấn Độ đã quay sang bắt tay với Nga.
Muhammed Yunus, nhà kinh tế học kiêm chủ ngân hàng Grameen, đã đi tiên phong trong việc phát triển loại hình tín dụng vi mô cho người nghèo vay tại Bangladesh và nhờ đó ông đã được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 2006. Vào năm 2005, ý tưởng cho vay trên được đánh giá như một ý tưởng cực kỳ xuất sắc tại Liên Hiệp Quốc.
Với vị thế ngày càng quan trọng đối với kinh tế toàn cầu, Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc đang nỗ lực để có tiếng nói lớn hơn. Các nhà kinh tế học gọi đó là các nước BRIC - có tiềm năng trở thành những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Trong những năm gần đây, các nước BRIC đóng góp hơn 50% vào tốc độ tăng trưởng GDP thế giới, hơn nữa GDP của 4 nước cũng chiếm gần 15% GDP toàn cầu.
Trong quá khứ, các doanh nghiệp ở những quốc gia mới nổi có xu hướng học theo hệ thống quản lý mới đã được áp dụng từ trước để củng cố hoạt động kinh doanh của mình.
Bắt đầu phun trào từ ngày 15/4, núi lửa Eyjafjallajokull tại Iceland đã gây ra cuộc “khủng hoảng hàng không” chưa từng có trong lịch sử nhân loại.
Thảm trạng tài chính hiện tại ở Hy Lạp không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định giá trị của EUR mà rất có thể còn kéo theo một số thành viên EU khác lâm vào tình cảnh tương tự. Trong EU vì thế đã có mối lo ngại ngày càng tăng và càng có cơ sở về bóng ma của cái gọi là "hiệu ứng đomino" mà Hy Lạp là viên đá đầu tiên có thể đổ.
Trong công trình nghiên cứu mang tên "BRIC cùng nhau mơ ước" công bố năm 2003, O'Neil nhà kinh tế hàng đầu của Goldman Sachs, dự đoán: Nửa thế kỷ tới, 4 nước Brazil, Nga, Ấn Độ,Trung Quốc có thể vượt các nước Anh, Pháp, Ý, Đức và họ sẽ cùng Mỹ, Nhật Bản trở thành 6 nền kinh tế mạnh mới của thế giới.
Hai nước Trung - Mỹ dường như đã dịu giọng với nhau sau hàng loạt sự kiện đẩy quan hệ hai bên đến bờ vực khủng hoảng. Ngày 30-3, Trung Quốc lên tiếng hoan nghênh thái độ của Tổng thống Mỹ Barack Obama trong buổi trình quốc thư của tân đại sứ Trung Quốc khi ông Obama đánh giá cao mối quan hệ hai bên và cam kết nỗ lực thúc đẩy mối bang giao này mạnh mẽ hơn nữa.
Mười lăm năm sau ngày 4 nước Việt Nam, Lào, Thái Lan và Campuchia ký Hiệp định Hợp tác phát triển bền vững lưu vực sông Mê Công (5-4-1995), Hội nghị Cấp cao Ủy hội sông Mê Công quốc tế lần đầu tiên diễn ra tại khu nghỉ mát Hủa Hin của Thái Lan ngày 5-4 vừa kết thúc tốt đẹp với Tuyên bố chung có chủ đề "Đáp ứng nhu cầu, bảo đảm cân bằng: Hướng tới phát triển bền vững lưu vực sông Mê Công" của lãnh đạo các quốc gia thành viên.
Dự báo nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ thế giới năm 2010 sẽ lên tới 86,6 triệu thùng/ngày. So với năm 2009, mức tăng này lớn hơn tới 1,6 triệu thùng/ngày, tương đương 1,8%. Trong khi đó, lo ngại về nguy cơ những vụ khủng bố tiếp theo ở Nga, đang đe dọa gây gián đoạn một nguồn cung quan trọng đối với thị trường dầu mỏ thế giới, đã làm giá mặt hàng này tăng mạnh. Việc ổn định giá dầu mỏ thế giới đang cần có lời giải.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
