Hơn nửa thế kỷ qua, thế giới đã chứng kiến nhiều thay đổi trên bản đồ kinh tế thế giới, đặc biệt là vị trí của những nền kinh tế lớn nhất, tiêu biểu là Nhật bản. Nhưng từ năm 2000, Trung Quốc lần lượt vượt qua các “người khổng lồ” là Pháp, Anh, Đức và trong năm 2010 có thể soán ngôi của Nhật Bản, trở thành nền kinh tế lớn của thế giới, chỉ sau Mỹ.
Thế giới từng chứng kiến sự phát triển thần kỳ của Nhật Bản trong những năm 1960-1970.
Đây có thể là một sự thay đổi quan trọng trong nửa đầu thế kỷ 21 trong đời sống kinh tế của nhân loại.
Một nghiên cứu của Hãng Kiểm toán Pricewaterhouse Coopers (PwC) vừa công bố, khẳng định rằng GDP của 7 nền kinh tế mới nổi lớn nhất, gọi tắt là E.7, vào năm 2020 sẽ vượt quá tổng GDP của các nước giàu nhất thế giới (G7) hiện nay. Theo đó, đến năm 2030, các nền kinh tế lớn nhất thế giới, theo thứ tự sẽ là Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Brazil, Nga, Đức, Mexico, Pháp và Anh.
Năm 2009, hai Hội nghị G.20 tại London (tháng 4) và Pittsburgh (tháng 9) đã cho thấy sự cần thiết phải cho phép 3 cường quốc kinh tế mới - Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil - tham gia các quyết định về chính sách kinh tế mang tầm vóc toàn cầu (mà Nga đã có mặt với tư cách là thành viên G.8).
Bản danh sách E.7 của PwC đã bổ sung vào nhóm BRIC (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc) các nước mới nổi lớn là Mexico, Indonesia và Thổ Nhĩ Kỳ. Sự phát triển năng động của Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ đã diễn ra theo cùng cách thức và đồng thời với nhiều nước khác. Tuy nhiên, đó chỉ là những nền kinh tế quy mô nhỏ, người ta chỉ chú ý tới “3 nước lớn nhất".
Thực chất, khái niệm "nước mới nổi" không phù hợp với bất cứ định nghĩa kinh tế chính xác nào. Danh sách các nước này thay đổi tuỳ theo từng tác giả đánh giá.
Vào thập kỷ 1980, sự phát triển của 4 con rồng châu Á (Hàn Quốc, Đài Loan, Hongkong và Singapore) đã cho phép họ gia nhập thẳng hàng ngũ "các nền kinh tế công nghiệp mới" - NICs, vì thu nhập bình quân đã ngang bằng các nước giàu.
Trong trường hợp Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil hiện nay, quy mô dân số khiến cho tình trạng của họ, mặc dù được cải thiện, vẫn chưa thể so với các nước giàu. Trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Indonesia và Marốc... cũng tương tự.
Phần lớn các nhà kinh tế nhất trí rằng các nước được hưởng nguồn thu nhập cao nhờ xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên (dầu khí, khoáng sản) chỉ được gia nhập nhóm nước này (nước mới nổi) nếu như thu nhập từ việc bán tài nguyên được sử dụng để đa dạng hoá cỗ máy sản xuất và thoát khỏi bị lệ thuộc vào xuất khẩu "sơ cấp". Bởi vì "nổi lên" là một quá trình lâu dài, chỉ được kiểm chứng đúng hay không nhờ vào việc xem xét các đặc tính về cơ cấu của nền kinh tế có tạo ra được hiệu quả bền vững và liên tục hay không, chứ không phải là sự nhảy vọt nhất thời.
Do đó, các nước vùng Vịnh và Nga không được xếp vào danh sách nêu trên do hưởng lợi chủ yếu từ sự tăng giá các nguồn tài nguyên.
Hơn nửa thế kỷ qua, thế giới đã chứng kiến nhiều lần thay đổi trong bản đồ kinh tế thế giới, đặc biệt là vị trí của những nền kinh tế lớn nhất.
Sự phát triển thần kỳ của Nhật Bản trong những năm 1960-1970 đã đưa nước này vượt qua hàng chục nước, nhảy lên vị trí thứ 2 trong số các nền kinh tế khổng lồ nhất và giữ vị trí này trong suốt 40 năm qua.
Nhưng gần đây nhất, kể từ năm 2000, Trung Quốc lần lượt vượt qua các người khổng lổ là Pháp, Anh, Đức và trong năm 2010 này có thể soán ngôi vị của Nhật Bản, trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Mỹ.
Đây có thể là một sự thay đổi quan trọng trong nửa đầu thế kỷ 21, vì sự vươn lên của Ấn Độ, tuy cũng rất mạnh, song chưa thể vượt qua Trung Quốc trong nửa đầu thế kỷ này./.
Ngày 8-3, Bộ Tài chính Mỹ thông báo cho phép các công ty kỹ thuật cao của nước này được xuất khẩu các dịch vụ Internet và phần mềm truyền thông xã hội sang Iran, Cuba và Sudan nhằm giúp người dân 3 nước này tiếp xúc với “thế giới bên ngoài”. Trong một tuyên bố, Thứ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Neal Wolin nói rằng “đây là hành động nhằm để đảm bảo rằng người dân ở các nước này có thể thực hiện các quyền căn bản của họ là được tự do ngôn luận và tự do thông tin…”.
Trong khi Trung Quốc “đá” một cách bài bản trong từng đường đi nước bước thì Mỹ vẫn sống cùng giấc mơ Afghanistan, cây viết kì cựu của tờ NYTimes Thomas L. Friedman nhận xét.
Nếu sự trao quyền kinh tế cho phụ nữ là một trong những thay đổi lớn nhất của 50 năm qua thì giải quyết những hệ quả xã hội của nó sẽ là một trong những thách thức lớn lao của 50 năm tới.
Phụ nữ có vai trò ngày càng quan trọng trong mọi lĩnh vực. Với lực lượng lao động chiếm hơn 40% dân số, phụ nữ có vị trí hết sức to lớn trong cuộc chiến xóa đói, giảm nghèo. LHQ nêu rõ, bình đẳng giới và cải thiện địa vị của phụ nữ là những nhân tố quan trọng để phát triển bền vững. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon nhấn mạnh, đầu tư cho phụ nữ là một trong những biện pháp hiệu quả giúp phục hồi kinh tế thế giới.
Trong một diễn biến mới, ngày 3-3, Mỹ và Liên minh Châu Âu (EU) cùng đưa ra tuyên bố đòi áp dụng biện pháp trừng phạt mới với Iran nếu những hoạt động ngoại giao quốc tế nhằm thuyết phục quốc gia Hồi giáo này ngừng chương trình phát triển hạt nhân. Tuy nhiên, động thái này có vẻ vẫn không làm thay đổi được lập trường của Têhêran.
Hơn 2 tháng đầu năm 2010, các chỉ số kinh tế Mỹ cho thấy nền kinh tế lớn nhất thế giới đã ra khỏi cơn suy thoái. Trong đó, chỉ số tín dụng người tiêu dùng tăng 2,4% từ tháng 12-2009 lên mức 2.456 tỷ USD trong tháng 1-2010.
Mất 60 năm để vượt qua Nhật, trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, nhưng theo hãng tin BBC, Trung Quốc có thể chỉ mất 20 năm để giành vị trí số một từ tay người Mỹ.
Gia nhập EU năm 2001 là cơ hội lớn để Hy Lạp tiếp cận với thị trường vốn quốc tế. Tuy nhiên, đây lại là nguyên nhân khiến quốc gia này lâm vào cảnh “chúa chổm”. Cuộc khủng hoảng nợ chưa có lối thoát ở Hy Lạp không chỉ khiến tình hình ở khu vực 16 nước đồng euro "căng như dây đàn" mà còn làm gia tăng mối lo của giới đầu tư thế giới về sự bùng nổ khủng hoảng nợ toàn cầu.
Dù Luật Lao động quy định phải trả lương cho nam nữ bằng nhau nếu cùng làm việc như nhau, song mức lương của phụ nữ Châu Á - Thái Bình Dương vẫn thấp hơn nam giới rất nhiều và mức chênh lệch về thu nhập giữa nam nữ là từ 54 đến 90%.
Nhiều nước sở hữu nguồn tài nguyên dầu lửa dồi dào đang đòi tăng tỷ lệ chia lợi nhuận với các công ty khai thác dầu nước ngoài tới khai thác các mỏ “vàng đen” của họ. Vì những đòi hỏi này, việc làm ăn của các tập đoàn dầu lửa hàng đầu thế giới rất có thể sẽ trở nên khó khăn hơn.
Sau nhiều chuyện bi hài, lời khuyên cuối cùng mà tạp chí Forbes dành cho các doanh nghiệp là kiên quyết nói không với nạn tham nhũng tại thị trường đông dân nhất thế giới.
Trong số những bê bối tình dục được nói tới nhiều nhất trong 2009 một loạt nhân vật nổi tiếng, từ vận động viên, đạo diễn tới tổng thống Mỹ, thủ tướng Italia đã xuất hiện.
Vừa qua, vị tổng thống thứ 42 của Mỹ đã gặp mặt hàng trăm nhà lãnh đạo các cơ quan ban ngành, các doanh nghiệp trong diễn đàn Clinton Global Initiative ở New York, thảo luận về các vấn đề thế giới và cùng nhau tìm ra giải pháp. Tạp chí Foreign Policy đã có cơ hội trao đổi riêng với ông về tình hình thế giới năm 2010.
Dựa trên bảng sắp xếp 15 sự kiện được thế giới quan tâm nhất trong vòng 10 năm qua của Global Language Monitor - một tập đoàn phân tích ngôn ngữ của Mỹ, chúng tôi cung cấp thêm thông tin xung quanh những sự kiện này nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn rõ nét hơn về một số vấn đề nổi bật của thế giới trong thập niên qua.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
