Tại Diễn đàn Tiền tệ do tờ The Economist tổ chức tại Paris (Pháp) cuối tuần qua, các chuyên gia kinh tế thế giới lại cảnh báo nguy cơ nổ ra cuộc chiến tiền tệ toàn cầu, tác động xấu tới đồng nội tệ của các nước mới nổi nếu sự phục hồi của nhóm quốc gia phát triển không được đẩy nhanh.
Khái niệm "chiến tranh tiền tệ" được nhắc đến lần đầu tiên trong bài phát biểu của Bộ trưởng Bộ Tài chính Brazil, ông Guido Mantega, tại Sao Paulo hôm 27/9/2010. "Thực sự chúng ta đang rơi vào cuộc chiến tranh tiền tệ thế giới, nơi mà các bên tham chiến đua nhau làm yếu đồng tiền của mình. Điều này đe dọa chúng tôi, bởi nó tước đi năng lực cạnh tranh của chúng tôi", ông nói.
Về nguyên tắc, đồng tiền yếu sẽ giúp hàng hóa xuất khẩu của nước đó rẻ hơn và cạnh tranh hơn so với các đối thủ khác. Nhưng khi mà tất cả các nước đều chọn giải pháp này, sẽ tạo xung đột trong các diễn đàn kinh tế quốc tế và các bên khó lòng giải quyết được những vấn đề chung.
Vào thời điểm đó, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã ra tay can thiệp vào tỷ giá hối đoán. Trung Quốc, một cường quốc về xuất khẩu cũng không từ bỏ kế hoạch tiếp tục làm yếu đồng nhân dân tệ, bất chấp áp lực từ Mỹ. Trong khi đó, các quan chức cấp cao từ Singapore cho tới Colombia cũng bóng gió nói về nguy cơ khi mà đồng tiền của họ vẫn duy trì phong độ như hiện nay.
Tuy nhiên, "cuộc chiến tiền tệ" mà ông Mantega nói tới đã bị lãng quên, hoặc bị hạn chế nói tới, khi đầu năm nay, chính phủ các nước tập trung vào việc giải quyết bài toán lạm phát. Hàng loạt nền kinh tế mới nổi trên thế giới đang lần lượt tiếp bước nhau tăng lãi suất, từ bỏ những chính sách nhằm ngăn chặn các loại tiền tệ của họ tăng giá để hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu.
Không phải do họ đã giảm bớt tầm quan trọng của khả năng cạnh tranh trong xuất khẩu mà bởi họ cần phải chống lại mối nguy hiểm mà cả thế giới đang lo lắng. Đó chính là lạm phát. Với tình trạng giá cả hàng hóa gia tăng, đặc biệt là lương thực và dầu mỏ, các quan chức quyết định cho phép đồng tiền quốc gia tăng giá để giảm áp lực lạm phát. Không chỉ các quốc gia mới nổi tăng lãi suất, hàng loạt các nước phát triển cũng thực hiện hành động này, điển hình là Liên minh châu Âu.
Những tưởng "cuộc chiến tiền tệ" đã trở thành bóng ma của quá khứ, song tại Diễn đàn Tiền tệ cuối tuần qua, các chuyên gia kinh tế thế giới nhận định nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh tiền tệ là rất cao nếu cộng đồng quốc tế không nhanh chóng đưa ra những giải pháp cải tổ hệ thống tiền tệ quốc tế để ngăn chặn tình trạng một số nước thực hiện các biện pháp thao túng tiền tệ.
Các nền kinh tế mới nổi hiện phải chật vật đối phó với dòng tiền nóng đang tăng lên và ồ ạt đổ vào, do triển vọng tăng trưởng nóng và tỷ lệ lãi suất cao của các nền kinh tế này, khiến xuất khẩu của các nền kinh tế mới nổi bị tổn thương. Chính sách bành trướng tiền tệ của Mỹ không dựa trên các biện pháp tiêu chuẩn đã làm giảm giá đồng USD tới 20% chỉ trong hai năm qua.
Một số nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh hiện nay như Thổ Nhĩ Kỳ, Chile, Colombia, Nga, Trung Quốc và Brazil đang đối mặt với một thực tế tiến thoái lưỡng nan: định giá cao đồng nội tệ để kiềm chế sự phát triển quá nóng của nền kinh tế nhưng nếu làm thế sẽ lại hạn chế khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.
Tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Brazil, ông Guido Mantega, khẳng định các nền kinh tế phát triển trì trệ đang gây khó khăn cho thế giới. Ông kêu gọi Nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới (G20) nỗ lực cải tổ hệ thống tiền tệ quốc tế hiện hành và xác lập một khung mới để ngăn biến động tiền tệ. Trước đó, hôm 5/7, ông Mantega cũng đã cảnh báo chiến tranh tiền tệ toàn cầu “chắc chắn chưa kết thúc” khi vẫn còn đó “nhiều cuộc chiến giữa các nước” như Mỹ và Trung Quốc.
G20 đang nỗ lực xây dựng bộ luật ứng xử tiền tệ để ngăn chặn các nước đang phải đối mặt với dòng vốn nóng hành động đơn phương áp đặt những biện pháp kiểm soát vốn, đồng thời hướng các nước này hành động phối hợp hơn để không gây hậu quả bất lợi cho các nước khác. Tuy nhiên, theo bình luận của tờ Financial Times, nhóm này vẫn còn cách rất xa mục tiêu đạt được những nguyên tắc mới trong quản lý tiền tệ toàn cầu.
Kinh tế thế giới lại trải qua thêm một tuần với nhiều bài toán chưa tìm được lời giải. Hai mối họa lớn nhất lúc này là trần nợ của Mỹ và nợ công châu Âu vẫn hiện hữu, song song với những cảnh báo về nguy cơ chiến tranh tiền tệ.
Hãng tin Reuters dẫn lời các chuyên gia nói việc giá dầu tiếp tục ở mức cao khiến khả năng phát hiện dầu hỏa ở Biển Đông thêm phần hấp dẫn cho các quốc gia đang tranh chấp chủ quyền.
Đó là nhận định của Giáo sư Natalya Volchkova Trường Kinh tế Nga tên tờ Msk.kp.ru. Trả lời câu hỏi vì sao Mỹ ôm khoản nợ 14.000 tỷ USD, bà Volchkova cho biết: Mỹ chỉ có lỗi một phần trong chuyện này.
Niềm tin của người tiêu dùng toàn cầu trong quý 2 năm nay đã giảm xuống mức thấp nhất trong một năm rưỡi do ảnh hưởng của viễn cảnh kinh tế bất ổn, khủng hoảng nợ ở châu Âu và lạm phát leo thang, kết quả một cuộc điều tra đã chỉ ra.
Vì sao một số nước không những không có tài nguyên thiên nhiên mà thậm chí còn trải qua hiểm họa lại có thể làm được những điều thần kì: đột nhiên trở thành giàu có, vượt lên trên các nước khác. Tác nhân của các kì tích kinh tế đó là gì? Các nước khác có thể học tập kinh nghiệm để đạt được tốc độ phát triển cao như thế hay không?
Mỹ và châu Âu hiện đang phải chịu những tổn thất lớn và thiệt hại nặng nề về kinh tế trong khi chính trị thì tê liệt. Có thể đây là lần đầu trong lịch sử, tương lai của nền kinh tế toàn cầu nằm trong tay các nước đang phát triển?
Kinh tế Mỹ phục hồi chậm, xếp hạng tín dụng bị hạ lần đầu tiên trong lịch sử cộng với nỗi ám ảnh về nợ công tại châu Âu đã phủ bóng đen lên thị trường tài chính toàn cầu ngay trong phiên giao dịch đầu tuần.
Thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc, trong đó việc chỉ số công nghiệp Dow Jones mất 643,76 điểm hôm 8/8 đã làm nhiều người liên tưởng sự kiện S&P đánh tụt bậc xếp hạng tín dụng của Mỹ giống như việc Lehman Brothers phá sản và năm 2011 sẽ là sự lặp lại của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Tại các thị trường mới nối, mức tăng trưởng ghi nhận thấp nhất trong vòng hai năm qua, nhưng đã xuất hiện những tín hiệu khả quan về kiểm soát lạm phát hứa hẹn cuối năm sẽ ổn định hơn.
Việc giá nhà gần đây đi xuống ở một số địa phương Trung Quốc đã bắt đầu làm lung lay niềm tin vào “sức khỏe” của nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới này, đồng thời mở ra một cuộc tranh luận rằng liệu Trung Quốc có sử dụng quá tay các đòn bẩy tài chính, tờ Wall Street Journal cho biết.
Việc Bộ trưởng Bộ Tài chính Pháp trở thành Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đã thay đổi lịch sử của tổ chức này kể từ khi thành lập năm 1944 tới nay. Bà Christine Lagarde là người phụ nữ đầu tiên được bầu làm lãnh đạo IMF.
Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 5/7 ra phán quyết khẳng định việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu một số nguyên vật liệu thô, gồm bauxite, là không phù hợp quy định quốc tế.
Theo phương pháp so sánh thời gian chu kỳ hồi phục và tái suy thoái giữa cuộc khủng hoảng 2008-2009 với thời kỳ Đại suy thoái 1929-1932, chúng ta có thể tính toán sơ bộ rằng chu kỳ phục hồi của nền kinh tế Mỹ sau cuộc khủng hoảng 2008-2009 sẽ kéo dài 28 tháng, tức đến tháng 10/2011 hay trong quý 4/2011, chu kỳ này sẽ chấm dứt và nền kinh tế Mỹ có thể bắt đầu chu kỳ suy thoái kép (double dip).
Nợ công châu Âu, kinh tế Trung Quốc có khả năng "hạ cánh cứng", kinh tế suy yếu cùng và tranh cãi nợ trần chưa dứt ở Mỹ là những nguyên nhân chính khiến các định chế tài chính quốc tế thời gian qua bi quan về triển vọng kinh tế thế giới.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.