Các nhà nghiên cứu đua nhau dự báo về khả năng khủng hoảng. Nhà đầu tư, cả tổ chức lẫn cá nhân ồ ạt bán cổ phiếu và tài sản rủi ro để chạy trốn sang các kênh an toàn. Nỗi lo sợ suy thoái đang rõ ràng hơn bao giờ hết.
Không ai mong đợi nhưng “suy thoái” có lẽ là từ được nhắc đến nhiều nhất trên thị trường tài chính thế giới trong khoảng một tuần qua. Mở đầu tuần với những khấp khởi hy vọng về một giải pháp cho cuộc khủng hoảng nợ tại châu Âu khi lãnh đạo 2 nước Pháp - Đức quyết định ngồi với nhau tại Paris để kiếm tìm một lối thoát chung cho khu vực, đồng thời, cùng mang lại tia sáng nào đó cho kinh tế toàn cầu.
Kinh tế thế giới đang cận kề nguy cơ suy thoái kép. Ảnh: AFP
Thế nhưng giới đầu tư lại một lần nữa thất vọng khi tất cả những gì đạt được vẫn chỉ dừng lại ở một tuyên bố chung - giống như một lời kêu gọi hơn là gói giải pháp. Dù có cho rằng kinh tế thế giới đã đủ “bội thực” với những gói kích cầu nhưng trong hoàn cảnh hiện nay, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng một khoản tài chính (đâu đó khoảng 600 tỷ USD) có thể giúp châu Âu, đặc biệt là những con nợ đang “khát nước” như Italy, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha… vượt qua giai đoạn khó khăn này. Nhưng cả Tổng thống Pháp Sarkozy và Thủ tướng Đức Merkel đều không đả động gì đến một gói kích cầu như thế.
Bên kia bờ Đại Tây Dương, đầu tàu kinh tế thế giới - Mỹ cũng không mang lại bất cứ một tín hiệu lạc quan nào, nếu không muốn nói là chỉ làm nản lòng hơn giới đầu tư với những thống kê chẳng lấy gì làm lạc quan.
Cơ quan thống kê Philadelphia cho biết chỉ số sản xuất tại khu vực Trung và miền Đông nước Mỹ giảm thảm hại xuống mức âm 30,7 điểm trong tháng 8, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2009. Doanh số bán nhà giảm 3,5% trong khi chỉ số giá tiêu dùng tăng 0,5%. Những con số này càng trở nên tệ hại hơn khi tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ thường xuyên ở mức trên 9% trong vòng nhiều tháng trở lại đây. Một cuộc điều tra gần đây cho thấy chỉ số niềm tin của người tiêu dùng tại nền kinh tế số một thế giới đã xuống thấp nhất trong vòng 31 năm qua.
Những kết quả này, cộng với việc Mỹ bị Standard & Poor’s hạ xếp hạng tín nhiệm trước đó đã khiến giới đầu tư ngày một mất lòng tin vào nền kinh tế số một thế giới. Đà bán tháo tiếp tục tại sàn chứng khoán New York khiến chỉ số Dow Jones (hiện đứng trên ngưỡng 10.800 điểm) mất đến gần 15% trong vòng một tháng trở lại đây. Vốn hóa của các công ty niêm yết, theo đó, tiếp tục bốc hơi hàng nghìn tỷ USD sau khi đã mất 4.000 tỷ trong tuần đầu tháng 8. Giá dầu - chỉ báo của hoạt động sản xuất - mới đây cũng vừa rút xuống dưới ngưỡng 80 USD một thùng.
Tin xấu liên tiếp bay đến khiến các giới phân tích đua nhau đưa ra dự báo về khả năng suy thoái kép - thuật ngữ tồi tệ mà người ta nhắc đến suốt 2 năm qua - trở thành sự thật. Theo Morgan Stanley và Bank of America Merrill Lynch khả năng này là 30%. Cụ thể hơn, 2 nền kinh tế là Mỹ và châu Âu “đang ở rất gần suy thoái”.
Các nước châu Á cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi xuất khẩu sụt giảm. Ảnh: AP
Nhận định tương tự cũng tỏ ra có cơ sở với hàng loạt nền kinh tế châu Á, dù những nước này chỉ chịu ảnh hưởng gián tiếp từ những diễn biến tại Tây bán cầu.
Vốn chưa thể phục hồi kể từ sáu thảm họa động đất - sóng thần, kinh tế Nhật tiếp tục gặp khó khăn khi các thị trường xuất khẩu truyền thống của nước này sụt giảm sức mua. Kim ngạch ngoại thương của Nhật hiện đã giảm tháng thứ 5 liên tiếp. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Trung Quốc khi Bộ trưởng Thương mại nước này - Trần Đức Minh thừa nhận xuất khẩu nước này chắc chắn sẽ chậm lại trong nửa cuối năm 2011. Deutsche Bank AG mới đây cũng hạ dự báo triển vọng kinh tế năm nay của Trung Quốc từ 9,1% xuống 8,9%. Tương tự là lời cảnh báo suy thoái đối với Hong Kong.
Tại Ấn Độ, GDP quý I/2011 ở mức nhất nhất trong 5 quý do sự suy yếu của hoạt động tiêu dùng và đầu tư. Tình hình tại Singapore thậm chí còn ảm đạm hơn khi tổng sản phẩm quốc nội sụt tới 6,5% trong quý II.
Xuất hiện trong buổi phỏng vấn với kênh CBS cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Barrack Obama đã lên tiếng trấn an dư luận khi cho rằng khả năng suy thoái kép của kinh tế Mỹ nói riêng và thế giới nói chung rất khó xảy ra. Tuy nhiên, tất cả những gì mà ông Obama cũng như lãnh đạo của các nền kinh tế lớn trên thế giới làm được cho đến lúc này mới chỉ dừng lại ở những tuyên bố đơn lẻ.
Một nỗ lực cụ thể, đồng lòng ở phạm vi quốc tế vẫn chưa được đề cập tới cùng với sự im lặng của IMF - tổ chức lẽ ra phải đóng vai trò đầu tàu trong việc tìm ra giải pháp cho vấn đề mang tình toàn cầu này.
Vẫn còn "ngấm đòn" từ gói kích thích chi tiêu mạnh mẽ năm 2008 và có thể không muốn triển khai một gói kích thích lớn khác, lần này, Trung Quốc khó có thể “cứu” kinh tế thế giới khỏi sa vào suy thoái.
Hai đợt xả hàng liên tiếp của giới đầu tư đã đưa giá vàng quốc tế xuống 3,5% trong tuần qua. Đặc biệt, trong tuần, quỹ tín thác vàng lớn nhất thế giới, SPDR Gold Trust, đã bán ra 59,96 tấn vàng, đẩy lượng vàng đang nắm giữ xuống còn 1.230,8 tấn.
Hôm 23/8, bộ trưởng bộ ngoại giao các nước châu Á và Mỹ Latin đã nhóm họp tại Argentina để bàn cách thức đối phó tình trạng rối loạn đang diễn ra trên thị trường vàng và chứng khoán toàn cầu.
Tháng 8 là thời gian khiến thần kinh của các nhà kinh tế cũng như kinh tế toàn thế giới phải căng mình chịu đựng. Nhưng tháng 9 và tháng 10 này cũng chưa có dấu hiệu nào khả quan hơn.
Dù Tổng thống Mỹ Obama cũng như Thủ tướng Nga Putin đều đang rất phấn kích với thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa Exxon Mobil và Rosneft nhưng giới quan sát nhận định, cả hai phía đều không nên vội vã ăn mừng bởi còn nhiều thách thức đang chờ đợi.
Vàng và bạc là hai loại hàng hóa cơ bản “ngọt ngào” nhất đối với các nhà đầu tư từ đầu năm 2011 tới nay. Trong khi đó, bông là mặt hàng khiến không ít nhà đầu tư điêu đứng.
Theo kết quả thăm dò của Kitco, trong tổng số 25 người tham dự cuộc điều tra là các đại lý vàng, ngân hàng, doanh nhân và các nhà phân tích kỹ thuật, có tới 20 người tin rằng giá vàng trong tuần này sẽ tiếp tục tăng mạnh. Trong khi chỉ có 2 người dự đoán giá giảm và 3 người nói thị trường vàng sẽ đi ngang.
Nhiều nhà kinh tế, hoạch định chính sách thế giới cùng các tổ chức như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới... đã bày tỏ mối lo ngại rằng thế giới đang bước vào một cuộc suy thoái toàn cầu sau cuộc suy thoái nghiêm trọng cách đây chưa đầy hai năm (2008 - 2009).
Trong tuần qua, ảnh hưởng từ nền kinh tế Hoa Kỳ bị hạ bậc tín nhiệm cũng như cuộc khủng hoảng nợ ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu tiếp tục xấu đi, đã khiến thị trường chứng khoán chao đảo và gây giảm lòng tin trong giới đầu tư.
Trung Quốc có thể ngày càng tiến sát gần Mỹ hơn trong việc tiếp cận các nguồn lực, những không có nghĩa là họ sẽ vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia mạnh nhất. "Họ đã bỏ qua nền quân sự hùng mạnh của Mỹ và quên đi các ưu thế của quyền lực mềm Mỹ", GS Joseph Nye, cha đẻ thuyết quyền lực mềm, phân tích.
Thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc, trong đó việc chỉ số công nghiệp Dow Jones mất 643,76 điểm hôm 8/8 đã làm nhiều người liên tưởng sự kiện S&P đánh tụt bậc xếp hạng tín dụng của Mỹ giống như việc Lehman Brothers phá sản và năm 2011 sẽ là sự lặp lại của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Kinh tế Mỹ phục hồi chậm, xếp hạng tín dụng bị hạ lần đầu tiên trong lịch sử cộng với nỗi ám ảnh về nợ công tại châu Âu đã phủ bóng đen lên thị trường tài chính toàn cầu ngay trong phiên giao dịch đầu tuần.
Mỹ và châu Âu hiện đang phải chịu những tổn thất lớn và thiệt hại nặng nề về kinh tế trong khi chính trị thì tê liệt. Có thể đây là lần đầu trong lịch sử, tương lai của nền kinh tế toàn cầu nằm trong tay các nước đang phát triển?
Vì sao một số nước không những không có tài nguyên thiên nhiên mà thậm chí còn trải qua hiểm họa lại có thể làm được những điều thần kì: đột nhiên trở thành giàu có, vượt lên trên các nước khác. Tác nhân của các kì tích kinh tế đó là gì? Các nước khác có thể học tập kinh nghiệm để đạt được tốc độ phát triển cao như thế hay không?
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
