Với 21 chỉ số quan trọng của một quốc gia, Trung Quốc đã vượt Mỹ đến hơn một nửa và dự kiến chỉ trong 1 thập kỷ tới sẽ chiến thắng hoàn toàn.
Mùa xuân năm 2011, Pew Global Attitudes Survey đã tiến hành khảo sát với hàng nghìn người trên khắp thế giới về quan điểm của họ rằng nước nào là nền kinh tế hàng đầu thế giới? Hơn một nửa số người Trung Quốc tham gia trong cuộc khảo sát trả lời Mỹ là số 1, con số gấp đôi so với người đưa ra câu trả lời Trung Quốc số 1.
Người Mỹ, trong khi đó, không có thái độ quả quyết đến như vậy; 43% người Mỹ tham gia trả lời cho rằng Trung Quốc đang đứng đầu, chỉ khảng 38% người Mỹ tin nước Mỹ vẫn đang ở vị trí cao nhất. Còn theo tính toán của Economist với 21 chỉ số quan trọng của một quốc gia, Trung Quốc đã vượt Mỹ đến hơn một nửa và dự kiến chỉ trong 1 thập kỷ tới sẽ chiến thắng hoàn toàn.
Nên đong đếm sức mạnh kinh tế bằng cách xem đến quy mô tổng thể chứ không phải chỉ số áp dụng với từng cá nhân. Xét trên một vài chỉ số, ví như tiêu thụ thép, sở hữu điện thoại di động và tiêu thụ bia, mốc quan trọng đã được thiết lập từ cách đây đến 1 thập kỷ.
Từ đó đến nay, Trung Quốc vượt Mỹ trên vài phương diện khác nữa. Năm 2011, xuất khẩu của Trung Quốc cao hơn 30% so với Mỹ. Trung Quốc hiện là nhà sản xuất lớn nhất thế giới, và vì vậy Trung Quốc tiêu thụ năng lượng cao hơn 10% so với Mỹ, thải ra khí thải cao hơn 40%. Mỗi năm, người Trung Quốc cũng mua xe ô tô mới nhiều hơn người dân tại bất kỳ nước nào khác.
Đất nước phát minh ra compa, thuốc súng và công nghệ in ấn cũng đang thách thức nước Mỹ trên phương diện phát minh – sáng chế. Theo ước tính, bằng sáng chế được cấp cho công dân Trung Quốc trong năm 2011 cao hơn so với Mỹ. Dù vậy, chất lượng các bằng sáng chế của Trung Quốc vẫn là một dấu hỏi nhưng chắc chắn chất lượng sẽ dần cải thiện.
Báo cáo về khả năng cạnh tranh của các nền kinh tế trên thế giới của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) xếp Trung Quốc đứng thứ 31/142 quốc gia về chất lượng giáo dục toán học và khoa học, cao hơn Mỹ ở vị trí thứ 51. Trung Quốc hiện đang nắm khoảng 2 nghìn tỷ USD tài sản nước ngoài trong khi đó Mỹ nợ ròng khoảng 2,5 nghìn tỷ USD.
Biểu đồ dưới đây cho thấy dự báo của Economist về việc khi nào Trung Quốc sẽ vượt Mỹ về nhiều phương diện. Số liệu thống kê chính thức cho thấy tiêu dùng của người Trung Quốc hiện chỉ tương đương khoảng 20% so với Mỹ (con số có thể đã thấp hơn thực tế bởi hệ thống thống kê không mấy hiện đại của Trung Quốc).
Xét trên tốc độ tăng trưởng của 5 năm qua, kinh tế Trung Quốc sẽ vẫn có quy mô nhỏ hơn Mỹ cho đến năm 2023. Doanh số bán lẻ tại Trung Quốc sẽ đuổi kịp Mỹ nhanh hơn và vượt Mỹ vào năm 2014. Trong cùng năm 2014, Trung Quốc cũng có thể sẽ trở thành nước nhập hàng hóa nhiều nhất thế giới, bước ngoặt so với năm 2000 khi nhập khẩu của Mỹ cao gấp 6 lần so với Trung Quốc.
Vậy Trung Quốc trong tương quan như thế nào với Mỹ, nếu tính theo sức mạnh kinh tế? IMF dự báo GDP của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2016 nếu tính theo ngang giá sức mua (PPP), có tính đến việc giá cả tại các nước nghèo thấp hơn. Tuy nhiên nước Mỹ sẽ chỉ thực sự thua nếu GDP của Trung Quốc vượt Mỹ tính theo giá trị USD và theo tỷ giá hối đoái do thị trường quyết định.
Năm 2011, GDP Mỹ gấp đôi so với Trung Quốc, trong khi đó con số này vào năm 2000 ở mức 8 lần. Để dự báo về việc khoảng cách sẽ bị thu hẹp khi nào, Economist tính đến tốc độ tăng trưởng GDP thực, lạm phát và tỷ giá đồng nhân dân tệ so với đồng USD.
Economist dự báo tăng trưởng GDP thực trong thập kỷ tới sẽ ở mức trung bình 7,75% tại Trung Quốc (thấp hơn so với con số 10,5% của thập kỷ qua); tại Mỹ GDP trong 10 năm tới sẽ tăng trưởng trung bình khoảng 2,5%. Lạm phát tại Trung Quốc và Mỹ cùng khoảng thời gian trên lần lượt ở mức 4% và 1,5%; đồng nhân dân tệ tăng giá 3%/năm. Nếu như vậy, Trung Quốc sẽ vượt Mỹ vào năm 2018. Mốc này sớm hơn so với tính toán trước đó của Economist bởi GDP Trung Quốc tính theo USD năm 2011 tăng cao hơn so với dự báo.
Ngay cả nếu kinh tế Trung Quốc đứng đầu thế giới vào năm 2018, người Mỹ vẫn giàu có hơn nhiều, GDP bình quân đầu người tại Mỹ gấp 4 lần Trung Quốc. Ông Rupert Hoogewerf, sáng lập ra báo cáo Hurun chuyên về người giàu nhất tại Trung Quốc, nhấn mạnh Trung Quốc hiện đã có nhiều tỷ phú đôla hơn Mỹ.
Khảo sát gần nhất của ông cho thấy Trung Quốc hiện có khoảng 270 tỷ phú đôla tuy nhiên theo ông con số thực phải lên đến gấp đôi bởi người Trung Quốc rất kín đáo về tài sản của họ. Forbes tính toán nước Mỹ có khoảng 400 tỷ phú đôla.
Nước Mỹ vẫn đứng đầu và cách biệt với Trung Quốc trên nhiều phương diện. Giá trị vốn hóa của thị trường chứng khoán Mỹ cao gấp 4 lần so với Trung Quốc, số công ty Mỹ trong danh sách 500 công ty hàng đầu thế giới theo thống kê của Fortune cao gấp đôi. Ngân sách dành cho quốc phòng của Mỹ cao gấp 5 lần Trung Quốc dù Trung Quốc đang ra sức chi tiêu cho quốc phòng. Ngay cả như vậy, Mỹ sẽ vẫn chiến thắng ít nhất đến năm 2025.
Việc trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới mang đến nhiều lợi ích. Nó giúp đảm bảo thế thượng phong về quân sự cũng như có tiếng nói lớn hơn trong các vấn đề quốc tế. Thông thường, nền kinh tế lớn nhất thế giới trở thành nước phát hành đồng tiền dự trữ chủ chốt, vì vậy cho đến nay Mỹ có thể vay tiền với chi phí thấp hơn nhiều so với nếu Mỹ không phải nước phát hành đồng tiền chủ chốt.
Tuy nhiên lãnh đạo hàng đầu của kinh tế Mỹ hẳn thật sai lầm nếu muốn ngăn sự đi lên của Trung Quốc. Sự đi lên của Trung Quốc có lợi cho toàn bộ kinh tế toàn cầu. Thà đứng ở vị trí thứ 2 trong một thế giới chuyển động nhanh còn hơn đứng đầu trong một thế giới trì trệ.
Nếu thế kỷ 19 là của Châu Âu, thế kỷ 20 là của Mỹ và Châu Âu thì thế kỷ 21 sẽ là của Châu Á. Một trật tự kinh tế đa cực sẽ xuất hiện, trong đó Bắc Đại Tây Dương sẽ giảm sút và Châu Á-Thái Bình Dương trỗi dậy mạnh mẽ.
Các chuyên gia dự báo, 2012 sẽ tiếp tục là năm tăng giá của vàng, của kim loại quý này. Vì thế, dù thế giới đang lo lắng về khủng hoảng và suy thoái nhưng dân đầu cơ lại đang hoan hỉ chờ thời vàng lên giá để đánh lớn.
Nếu như coi 2010 là năm thành công ngoài mong đợi của con tàu kinh tế thế giới với mức tăng trưởng GDP gần 5%, thì năm 2011 là năm thất bại. Sau 12 tháng, "con tàu kinh tế" đã không về đích khi hầu hết các định chế tài chính thế giới hạ dự báo tăng trưởng 2011 xuống còn khoảng 3%, thấp hơn so với mức 3,6% trước đó.
Một sự tăng trưởng nhanh về tín dụng , đa phần không thông qua kênh ngân hàng chính thống mà chủ yếu bằng con đường “ tín dụng đen” không ai kiểm soát nên không nằm dưới sự giám sát cũng như chẳng được bảo lãnh bởi chính phủ. Và giờ đây thì bong bóng đang nổ tung nên có đủ mọi lý do thực sự để lo ngại về một cuộc khủng hoảng kinh tế và tài chính.
Hai năm sau cuộc khủng hoảng nợ châu Âu nổ ra tại nước Hy Lạp nhỏ bé, điều không thể tưởng tượng đã xảy ra: các nhà đầu tư tháo chạy khỏi thị trường trái phiếu chính phủ của Italy - một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nếu tình trạng bán tống bán tháo này không được chấm dứt, Italy sẽ sụp đổ và kéo theo nó là sự sụp đổ của đồng tiền chung châu Âu.
Những thay đổi trong năm 2011 đã là lịch sử. Sau một năm xảy ra loạt sự kiện chấn động như Ảrập Thức tỉnh, khủng hoảng châu Âu, thảm hoạ hạt nhân Nhật Bản, tiêu diệt trùm khủng bố Bin Laden, và phản ứng bất ngờ của người dân Nga về cuộc bầu cử quốc hội... thì không thể không có những câu hỏi đặt ra dành cho năm mới 2012.
Việc quốc tế ban hành lệnh trừng phạt chống Iran có thể sẽ làm tăng giá dầu thô. Les Echos cho rằng, nếu lệnh trừng phạt được thực hiện, giá dầu thô sẽ tăng thêm từ 20-25 USD/thùng và đây có thể sẽ còn trở thành cơn ác mộng cho cả thế giới nếu Iran đóng cửa eo biển Hormuz để đối phó với lệnh cấm vận.
Đã bước qua năm 2011 nhưng châu Âu vẫn chìm trong khủng hoảng nợ, Trung Quốc và Mỹ tăng trưởng chậm chạp, nước Nhật chưa hoàn toàn phục hồi sau thảm họa động đất, sóng thần hồi đầu năm, lạm phát hoành hành ở khắp mọi nơi. Triển vọng kinh tế toàn cầu 2012 sẽ là rất bếp bênh.
Nếu coi truyền thông như một tấm áo khoác che thân, có vẻ như bộ cánh của "vương quốc ở giữa" đang quá kín kẽ lại không được tán thưởng nhiều như họ nghĩ.
Hội đồng Quan hệ đối ngoại - một tổ chức nghiên cứu độc lập có uy tín của Mỹ- mới đây đã đưa ra 5 xu hướng kinh tế cần chú ý trong năm 2012, dựa trên ý kiến của các nhà kinh tế lớn làm việc tại các tổ chức như Viện Brookings, Đại học New York, Viện kinh tế quốc tế Peterson.
Náo loạn tại châu Phi. Nghèo đói ở Tây Ban Nha. Bão ở Florida và Texas lại cần mưa. Toàn thế giới đang đau đớn với những linh hồn bất hạnh. Người Pháp ghét người Đức, người Đức ghét người Ba Lan. Người Ý ghét người Yugoslavs, người Nam Phi ghét người Hà Lan. Và tôi không thích ai nhiều lắm!
Rủi ro địa - chính trị được xem là loại rủi ro khó dự báo và khó quản lý nhất. Trong năm tới đây, các rủi ro này có thể xảy ra và ảnh hưởng đến cả thị trường phát triển và đang phát triển trên thế giới. Nomura vừa đưa ra báo cáo về triển vọng toàn cầu năm 2012. Dưới đây là 10 rủi ro địa - chính trị tiêu biểu và ảnh hưởng của chúng trong năm tới.
Khủng hoảng ở châu Âu, giá hàng hóa loạn nhịp, phong trào Chiếm phố Wall, Steve Jobs qua đời là những câu chuyện kinh tế hot nhất trong năm. Dưới đây là danh sách 15 câu chuyện kinh tế được quan tâm nhất trong năm 2011 do độc giả CNBC bình chọn.
2011 là năm khó khăn và đấy biến động đối với nền kinh tế toàn cầu. Thậm chí, những nhận định kém khả quan đã lo ngại một cuộc khủng hoảng mới sẽ xảy ra. Diễn đàn kinh tế Việt Nam điểm lại những vấn đề nổi bật của kinh tế thế giới trong năm qua.
Sau khi dự luật trần nợ mới của Mỹ được ký duyệt, xen lẫn tiếng thở phào vẫn có nhiều lo lắng, bởi lẽ: nếu nước Mỹ vỡ nợ tác động ngoại cỡ tới kinh tế toàn cầu do vị thế độc nhất của Mỹ trên thế giới, thì một thỏa thuận thay đổi hướng chính sách tài chính của nước này cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến kinh tế giới trong nhiều năm tới.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
