Sự chuyển đổi quyền lực kinh tế từ phương Tây sang phương Đông đang được thực hiện với tốc độ nhanh và thế giới các quốc gia giàu có sẽ sớm mất ưu thế của mình.
Có dự báo cho rằng trong hơn một thập kỷ nữa Trung Quốc sẽ vượt Mỹ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới
Hai thế kỷ trước, với cuộc cách mạng máy hơi nước làm thay đổi thế giới, mà khởi đầu từ Châu Âu rồi lan sang nước Mỹ, phương Tây đã đi trước phương Đông nhằm tạo ra của cải, sự giàu có. Nhờ vào những ưu điểm của sự công nghiệp hóa sớm đó, các nước phương Tây và Nhật Bản đã dẫn đầu thế giới về công nghệ và mức sống cao.
Sự khác biệt đó đã kéo dài hơn 200 năm và giờ đây máy hơi nước đã được đưa vào viện bảo tàng còn các công nghệ mới, hiện đại đang được chuyển từ phương Tây ra nước ngoài nhằm tận dụng ưu điểm giá cả nhân công thấp. Và đây chính là sự thay đổi mang tính lịch sử có tác động mạnh đến hệ thống trật tự toàn cầu. Một cuộc cách mạng về nâng cao chất lượng mức sống đang diễn ra tại các nước nghèo hơn vì họ đang đạt tốc độ tăng trưởng nhanh và thu hút được nhiều công nghệ mới hiện đại - bí quyết đã từng làm cho phương Tây giàu lên nhanh chóng. Trung Quốc và Ấn Độ là những quốc gia có quy mô nền kinh tế lớn nhất, tăng trưởng nhanh nhất và tốc độ bắt kịp mạnh mẽ. Ngoài ra, các nền kinh tế mới nổi khác tại Châu Mỹ Latinh, Châu Á và Châu Phi cũng có bước tiến nhanh. Mỹ đã phải tăng giới hạn nợ công nhằm tránh phá sản vì các khó khăn từ khủng hoảng tài chính 2008. Các nền kinh tế mới nổi, đã tránh được các cạm bẫy tài chính, đã chi tiêu nhiều hơn trong thời gian qua để kiểm tra tính bền vững của những sự bùng nổ kinh tế trong nước.
Dự báo của Quỹ Tiền tệ quốc tế-IMF cho rằng, các nền kinh tế mới nổi sẽ tăng trưởng ở mức 4% cao hơn các nền kinh tế phát triển trong năm 2011 và năm tiếp theo. Nếu dự báo đó của IMF là chính xác, vào năm 2013 các nền kinh tế mới nổi sẽ sản xuất ra hơn một nửa tổng giá trị sản phẩm hàng hóa làm ra của thế giới. Một dấu hiệu của sự chuyển dịch quyền lực kinh tế là việc các nhà đầu tư dự báo về những khó khăn trong kinh doanh tại các nước đang phát triển nhưng lại tự tin rằng khủng hoảng sẽ không xảy đến với những nền kinh tế mới nổi. Nhiều người đang coi thế giới giàu có là những nước già nua, nợ nần, kém sáng tạo so với các nền kinh tế mới nổi trẻ trung, tiết kiệm và đầy sức sống. Sự sa lầy của Mỹ đã trở thành thảm họa kinh tế và làm chùn chân tất cả thế giới quốc gia phát triển, thậm chí rơi vào khủng hoảng. Nhiều luồng vốn lớn đã chảy qua các ngân hàng phương Tây có quy định quản lý kém để tuồn vào tay những người đầu cơ bất động sản. Khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp, Bồ Đào Nha... chứng tỏ các nền kinh tế này đã vay để chi tiêu quá mức cho phép.
Những người sinh ra, lớn lên tại Mỹ và Tây Âu đã quen với ý nghĩ rằng phương Tây thống trị thế giới nhưng thực ra trong quá khứ vào năm 1700, nền kinh tế lớn nhất thế giới là Ấn Độ (và dẫn đầu về sản xuất bông) với dân số là 165 triệu người, tiếp sau là Trung Quốc với 138 triệu người. Nước Anh với 8,6 triệu người sản xuất ra chưa đến 3% tổng sản phẩm làm ra của thế giới. Thậm chí đến năm 1802 khi cách mạng công nghiệp nổ ra rại Anh thì hai nước khổng lồ Châu Á vẫn chiếm tới một nửa tổng GDP thế giới. Nhờ vào máy móc, cuối cùng một quốc gia nhỏ bé vẫn có thể trở thành một quyền lực kinh tế khổng lồ. Tới năm 1870, thu nhập trung bình ở Anh cao gấp 6 lần ở Ấn Độ hay Trung Quốc nhưng tới sau thế chiến thứ nhất, Mỹ đã chiếm lĩnh vị trí cường quốc kinh tế số một thế giới và duy trì suốt thế kỷ thứ 20 cho đến nay.
Hiện tại, đứng đầu thế giới về kinh tế vẫn là Mỹ nhưng vị trí này đang bị đe dọa trước Trung Quốc đang trỗi dậy. Có dự báo cho rằng trong hơn một thập kỷ nữa Trung Quốc sẽ vượt Mỹ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tất nhiên, tiêu chuẩn và mức sống trung bình ở Trung Quốc vào lúc này mới bằng 1/6 ở Mỹ và ở Ấn Độ bằng 1/14 ở Mỹ nhưng khoảng cách đó đang ngày càng được thu hẹp. Chính vì thế, nếu các nền kinh tế mới nổi tiếp tục giữ tốc độ phát triển nhanh hơn Mỹ khoảng 3% một năm thì tổng sản phẩm làm ra của họ vào năm 2030 sẽ chiếm 2/3 toàn thế giới. Vào lúc này, bốn nền kinh tế mới nổi lớn nhất Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia và Brazil đã chiếm tới 2/5 GDP toàn thế giới.
Lịch sử đã cho thấy không một quốc gia nào, một nhóm quốc gia nào có thể duy trì vị trí đứng đầu về kinh tế mãi mãi. Vì thê, nếu các nền kinh tế mới nổi và Trung Quốc giữ được phong độ của mình thì một ngày không xa họ sẽ là những nền kinh tế lãnh đạo toàn thế giới.
Nhà nước thì luôn có xu hướng tập trung quyền lực, còn thể chế pháp quyền và giải trình và chịu trách nhiệm chính trị thì lại đặt ra những hạn chế theo phương thức, đó là, cho dù chính quyền có mạnh đến đâu chăng nữa thì nó vẫn phải được kiềm tỏa bởi pháp luật và chịu trách nhiệm giải trình trước nhân dân.
Khi Đông Á đang nỗ lực đối phó những thách thức an ninh biển đang gia tăng ở khu vực Tây Thái Bình Dương – bao gồm thay đổi cán cân quyền lực, căng thẳng tranh chấp trên biển và bất đồng cơ bản về cách giải thích Luật Biển – có ba câu chuyện mới sẽ góp phần xác định lại cấu trúc địa chính trị khu vực.
Thị trường thế toàn cầu đang rất hoang mang. Tất cả mọi người đều biết rằng giờ đây ba trụ cột của kinh tế thế giới không còn giữ vững được vị thế của mình. Châu Âu, Trung Quốc, Mỹ, nền kinh tế nào tồi tệ nhất?
Con đường kinh tế của quốc gia nào, Trung Quốc hay Ấn Độ, chủ nghĩa tư bản nhà nước hay doanh nghiệp tư nhân - sẽ bền vững? Xã hội nào sẽ tồn tại tốt hơn? Quốc gia nào có ý thức mạnh mẽ hơn về số phận của mình? Cả thế giới đều muốn biết câu trả lời.
Trong báo cáo “Tình hình năng lượng thế giới năm 2011” vừa công bố, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) nhận định, trong vài thập kỷ tới, Nga sẽ là "nền tảng của hệ thống năng lượng toàn cầu."
Thủ tướng Đức Angela Merkel vừa đưa ra nhận định rằng những khó khăn tài chính trong khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) có thể là cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất của châu Âu kể từ sau cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai.
“Cơn bão” tài chính bắt nguồn từ khu vực châu Âu đang gieo rắc ảnh hưởng tiêu cực lên kinh tế thế giới. Những tín hiệu về một cuộc suy thoái toàn cầu mới đang hiện ra rõ nét.
Các nhà hoạch định chính sách Đông Nam Á đang nhìn về phía bắc tới lục địa châu Á và về phía đông xuyên Thái Bình Dương để thấy hai "tài sản lớn", khác biệt và bổ sung cho khu vực của họ: Đó là nền kinh tế khổng lồ Trung Quốc và sức mạnh quân sự vô dịch của Mỹ.
Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde vừa cảnh báo, cuộc khủng hoảng nợ châu Âu có nguy cơ đẩy nền kinh tế toàn cầu vào một “thập kỷ mất mát”, hãng tin CNBC cho hay.
Trong lịch sử thế giới, sự phát triển của nhà nước Trung Quốc có một tầm quan trọng đặc biệt. Ở Phương Tây, người ta quen mô tả sự phát triển của các thể chế theo những chuẩn mực dựa trên thực tiễn Châu Âu, trong khi đó lại quên một sự thật: Trung Quốc là nơi đầu tiên mà nhà nước đã được hình thành, tức là khoảng 1700 – 1800 năm sớm hơn Châu Âu.
Chính việc tạo ra một phiên bản mới của đế chế Nga, cùng với sự củng cố ảnh hưởng của Mỹ ở vùng ngoại biên đế chế này, sẽ gây ra nhiều thù địch giữa Moscow và Washington. Tình huống này sẽ tạo ra một bối cảnh cho một cuộc chiến tranh Lạnh phiên bản mới, dù nó sẽ không kéo dài như trước.
Các cuộc tấn công khủng bố năm 2001, sau đó là các cuộc chiến tranh tại Afghanistan và Iraq, cuộc đại suy thoái năm 2008, phong trào Mùa xuân Arập và cuộc khủng hoảng nợ châu Âu, tất cả đều đang làm Mỹ lạc hướng khỏi việc giúp tạo ra một cấu trúc bền vững cho hòa bình để phù hợp với châu Á trỗi dậy ngày nay.
Trong khi Mỹ và EU đang phải đối mặt với tình trạng tốc độ tăng trưởng chậm chạp thì nhiều DN đã chuyển hướng sang các thị trường mới nổi để mở rộng kinh doanh nhằm thu được nhiều lợi nhuận hơn. Dưới đây là danh sách 10 quốc gia khiến các DN gặp khó khăn nhất trong việc kinh doanh.
Chỉ có thể là thủ tướng Hy Lạp George Papandreou. Kể cũng thật hài hước khi mãi đến lúc này vị thủ tướng này mới quan tâm đến nhân dân. Tư thế thay đổi đến chóng mặt của ông làm dư luận thật sự hoài nghi rằng điều mà ông gọi là "mệnh lệnh của nhân dân" có phải chính là mệnh lệnh đối với số phận chính trị của ông?
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
