Cuộc khủng hoảng lương thực 2007-2008 chưa thực sự lặp lại, song giá lúa mì hiện tại tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần 40 năm qua có thể sẽ trở thành một “vòng xoáy” mạnh tác động lên giá bán lẻ các sản phẩm cây trồng khác trên toàn thế giới.
Lần đầu tiên trong ba thập kỷ, cuộc khủng hoảng lương thực 2007-2008 đã cho thấy mức chi phí hàng hóa nông nghiệp tăng kỷ lục cùng với bạo loạn tại các quốc gia từ Haiti đến Bangladesh. Cuộc khủng hoảng đã đẩy giá lúa mì tại Mỹ lên hơn 13USD/ bushel (1 bushel lúa mì bằng 27,2 kg) – mức giá cao nhất mọi thời đại. Hôm 05/8, giá lúa mì tại Chicago giao gần 8USD/bushel.
Thế giới đang ở thế khởi đầu thuận lợi hơn giai đoạn 2007-2008. Nông dân trên thế giới hiện đang có lượng dự trữ ngũ cốc lớn sau hai vụ mùa bội thu. Năm 2007-2008, dự trữ ngũ cốc trên thế giới cạn kiệt sau một loạt vụ mùa thất thu tại các quốc gia từ Canada tới Úc.
Mỹ là nước xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất thế giới, hiện tại, Mỹ có khoảng 30 triệu tấn lúa mì dự trữ, tăng từ 8 triệu tấn trong năm 2007-2008. Dự trữ gạo, ngô và các loại mặt hàng lương thực khác của Mỹ cũng đang hết sức dồi dào.
“Cổ phiếu lúa mì đang cao hơn mức giá lúa mì trong năm 2008,” thương nhân giàu nhất trên thế giới trong ngành công nghiệp, cũng đang cố gắng hạn chế tốc độ tăng của giá lúa mì.
Yếu tố liên quan gián tiếp tới khủng hoảng lương thực đó là giá dầu, hiện tại, giá dầu đang thấp hơn mức giá năm 2007-2008 khi giá dầu thô chuẩn West Texas Intermediate (còn gọi là giá dầu mác WTI) tăng đến gần 150USD/thùng. Giá dầu thấp khiến giá nguyên liệu sinh học cũng sẽ thấp hơn và chi phí phân bón cũng rẻ hơn. Nhờ vậy, nông dân dễ dàng mở rộng sản xuất hơn.
Cùng thời điểm đó, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lại đem lại tác dụng ngược tích cực đối với cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, bởi nó làm giảm nhu cầu hàng hóa thực phẩm, đặc biệt là các loại ngũ cốc sử dụng trong chăn nuôi.
Tổng Giám đốc Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên Hợp Quốc Jacques Diouf cho hay, tất cả những yếu tố trên có thể ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lương thực mới. Ông lưu ý rằng, dự trữ ngũ cốc toàn cầu đã đạt khoảng 528 triệu tấn, tăng từ mức thấp nhất trong vòng 30 năm là 427 tấn trong năm 2007-2008.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng, các lệnh cấm xuất khẩu, đầu cơ lương thực có thể sẽ đẩy thế giới vào cuộc khủng hoảng tương tự cuộc khủng hoảng lương thực 2007-2008. “Tôi không nghĩ chúng ta đang bước vào một cuộc khủng hoảng lương thực mới, song chắc chắn nguy cơ này là có thật,” ông Diouf nói thêm.
Các nhà hoạch định chính sách cho rằng, tình trạng thiếu lúa mì chuyển thành cuộc khủng hoảng lương thực sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào hai yếu tố thời tiết và các phản ứng của chính phủ.
Thời tiết trong 6 tháng tới sẽ là yếu tố quyết định, bởi nguồn cung cấp lương thực toàn cầu phụ thuộc vào các nước Australia và Argentina, các quốc gia có vụ thu hoạch vào tháng 12.
Chính phủ các nước có thể sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng bằng việc cấm xuất khẩu hoặc tích trữ lương thực. Nhiều nhà phân tích và hoạch định chính sách tin rằng, sự thiếu hụt nhỏ trong năm 2007-2008 đã chuyển thành khủng hoảng lương thực tồi tệ nhất trong vòng 30 năm là kết quả từ việc cấm xuất khẩu của các nước như Nga, Argentina, Ấn Độ, Việt Nam và các quốc gia khác.
Cho đến nay, các nhà hoạch định chính sách vẫn lo ngại rằng, bài học từ cuộc khủng hoảng lương thực 2007-2008 vẫn chưa có hiệu quả khi hôm 05/8, Nga đã ban lệnh cấm xuất khẩu khiến thị trường lương thực toàn cầu nóng lên.
Các thương nhân cảnh báo rằng, Ukraine và Kazakhstan có thể cũng sẽ theo Nga áp dụng lệnh cấm xuất khẩu lương thực.
Nếu yếu tố thời tiết kết hợp với lệnh cấm xuất khẩu của chính phủ các nước có thể khiến thế giới sẽ không thể tránh khỏi sự trở lại của cuộc khủng hoảng lương thực.
Hạn hán chưa từng thấy ở Nga và châu Âu, lũ lụt khủng khiếp ở Pakistan, Trung Quốc cùng với thiên tai tại các khu vực khác đang buộc nhân loại phải tập trung các nỗ lực để đối phó với những biến đổi dị thường của khí hậu.
Cùng với tất cả hiểm hoạ nói trên, Đông Nam Á hiện nay đang phải đối mặt với nguy cơ đụng đầu giữa Mỹ là chủ soái thế giới và Trung Quốc là bá chủ địa phương mà sức mạnh cả "cứng" lẫn "mềm" ngày càng gia tăng và sự tin tưởng vào giá trị riêng của mình chưa có dấu hiệu gì giảm sút, từ cả hai phía.
Những cuộc tập trận gần đây của Quân đội Trung Quốc (PLA) trên mặt đất và mặt biển phản ánh sự tức giận từ phía Bắc Kinh với những phản ứng của Washington sau khi Trung Quốc tuyên bố Biển Đông là “lợi ích cốt lõi”. Chính từ việc khẳng định Biển Đông là “lợi ích cốt lõi”, Trung Quốc đã tự đặt mình vào một vị trí nhạy cảm, tự mình khép chặt cuộc “thao diễn” chính trị và ngoại giao, tự đẩy mình tới rủi ro đối đầu quân sự với các quốc gia láng giềng và Mỹ.
Mỹ đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của mình tại châu Á, để nâng cao xuất khẩu và ngăn chặn Trung Quốc tăng cường vị trí chủ đạo ngày càng lớn mạnh tại khu vực này.
Đôi khi, Nhật Bản dường như dừng lại. Người Nhật đang vật lộn với nhiều vấn đề: xã hội già hóa, thảm họa tài chính, cạnh tranh yếu dần - những thứ mà phương Tây đang bắt đầu phải đối mặt.Giờ đây, các sai lầm tài chính trong nhiều thập niên đã dồn lên vai chính phủ Nhật Bản một gánh nặng nợ nần tương đương với gần 200% tổng sản lượng kinh tế.
Trong khi các nước phát triển như Mỹ, Nhật Bản và EU đang phải đương đầu với nguy cơ suy thoái và thiểu phát thì các nước đang phát triển châu Á và châu Mỹ Latin đang phải tìm cách hãm tốc độ tăng trưởng quá nóng của mình.
Đó là nhận định của các nhà khoa học khi nói về nạn cháy rừng khủng khiếp ở Nga, lũ lụt ở Pakistan, Ấn Độ và Trung Quốc. Các nhà khoa học đều khẳng định, những hậu quả của biến đổi khí hậu đang diễn ra chứ không còn dự báo trên những nghiên cứu nữa.
Xe đạp tuy chỉ là một phương tiện giao thông đơn giản song lại có nhiều tiện lợi hơn các phương tiện khác, bởi nó giúp giảm khí thải CO2 và giảm tình trạng tắc nghẽn giao thông.
Việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu vốn đã luôn là nguồn gốc của xung đột giữa các quốc gia. Do đó, thế giới cần phải tìm kiếm sự đồng thuận thương mại có lợi giữa các bên để tránh xung đột liên quan tới vấn đề này.
Sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu tiếp tục xuất hiện những “tạp âm”, ngành chế tạo của Trung Quốc phát triển chậm lại, còn tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ khiến người ta thất vọng.
Tăng trưởng GDP năm 2010 của Trung Quốc có thể đạt 10%. Thách thức của Trung Quốc hiện nay là làm cách nào để kiểm soát sự bùng nổ kinh tế. Trong khi hầu hết các nền kinh tế lớn trong giai đoạn đầu tăng trưởng phải đối mặt với các cuộc khủng hoảng, thì câu chuyện của Trung Quốc có vẻ không bình thường, điều này đã khiến nhiều người đoán già đoán non về "một vụ sụp đổ sắp xảy ra".
Thế giới đang “choáng ngợp” và hết lời ca tụng sự trỗi dậy đầy ấn tượng của nền kinh tế châu Á. Chính điều này đã làm nảy sinh nhiều ý kiến trái chiều về thực hư khă năng châu Á vươn lên “thống trị” nền kinh tế thế giới.
Cách phát triển kinh tế của Trung Quốc đã biến nước này thành một gã khổng lồ lệch, một cỗ máy xuất khẩu hùng mạnh với một vũ khí tài chính khổng lồ.Lượng ngoại tệ dự trữ khổng lồ đã tạo cho Trung Quốc sức mạnh có thể đánh sập các thị trường bằng trái phiếu kho bạc Mỹ và các khoản nợ bằng đồng euro. Dù biết là cách can thiệp đó sẽ đồng nghĩa với việc tự hủy hoại Trung Quốc, nhưng những người chỉ trích vẫn lo ngại rằng Trung Quốc hoàn toàn có thể bán rẻ nền kinh tế thế giới.
Một chuỗi các lỗi vi phạm từ việc hệ điều hành Windows bị treo đến việc ngắt báo động tùy tiện đã dẫn đến vụ nổ và chìm giàn khoan của BP hồi cuối tháng tư vừa qua.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.