Công thức bí mật, xu hướng thay đổi chính sách kinh tế của Trung Quốc

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Công thức bí mật của kinh tế Trung Quốc
(Theo Vneconomy)

"Thị trường địa ốc của Trung Quốc hiện đã ổn định" - Ảnh: ChinaDigital.

Tăng trưởng GDP năm 2010 của Trung Quốc có thể đạt 10%. Trong khi một số quốc gia vẫn đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng kinh tế hoặc các hệ quả của nó, thì một lần nữa, thách thức của Trung Quốc lại là làm cách nào để kiểm soát sự bùng nổ kinh tế.

Trong bài “Công thức bí mật của kinh tế Trung Quốc” đăng trên trang Project Syndicate, giáo sư kinh tế trường Đại học Bắc Kinh - ông Fan Gang cho rằng, nhờ chính sách quyết đoán "đánh phủ đầu" bong bóng nhà đất, thị trường địa ốc của nước này hiện đã ổn định, và những điều chỉnh hơn nữa sẽ sớm được đưa ra.

Đây là một tin tốt đối với Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới, nhưng lại làm thất vọng những ai cho rằng, Chính phủ Trung Quốc sẽ cho phép bong bóng này ngày càng phình to hơn nữa, thậm chí cuối cùng dẫn tới sự đổ vỡ.

Liệu những chính sách điều chỉnh địa ốc này có ảnh hưởng đến sự tăng trưởng tổng thể của nền kinh tế hay không, thì còn phụ thuộc vào định nghĩa "việc ảnh hưởng" này như thế nào.

Giá tài sản thấp hơn có thể làm chậm tăng trưởng vốn đầu tư và GDP, nhưng nếu việc giảm tốc độ này từ 11 - 9%, Trung Quốc vừa có thể tránh được tình trạng kinh tế quá nóng, mà còn vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng cao bền vững.

Quả thực, đối với Trung Quốc, tỷ lệ tăng trưởng vốn đầu tư hàng năm ở mức 37% hiện nay là rất tiêu cực. Mức tăng trưởng lý tưởng nên thấp hơn, giảm xuống 27% trong năm nay.

Trung Quốc đã duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong suốt 30 năm qua mà không hề có bất kỳ biến động hay gián đoạn lớn nào. Ngoại trừ sự suy thoái giai đoạn 1989 - 1990, tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm giai đoạn này đạt 9,45%, trong đó đỉnh điểm là 14,2% hồi năm 1994 và 2007, thấp nhất là 7,6% năm 1999.

Trong khi hầu hết các nền kinh tế lớn trong giai đoạn đầu tăng trưởng phải đối mặt với các cuộc khủng hoảng, thì câu chuyện của Trung Quốc có vẻ không bình thường, điều này đã khiến nhiều người đoán già đoán non về "một vụ sụp đổ sắp xảy ra".

Tất cả những dự đoán như vậy đều sai lầm, nhưng nếu câu chuyện này càng kéo dài, thì sẽ càng có nhiều người dự báo một kết cục xấu.

Tuy nhiên, giáo sư Fan Gang cho rằng, không có điều gì bất thường về mô hình tăng trưởng không sứt mẻ của Trung Quốc, ngoài sự can thiệp kinh tế vĩ mô hiệu quả ở những thời kỳ bùng nổ.

Nguyên nhân chính của việc phát triển quá nóng đầu thập niên 1990, là việc các chính quyền địa phương vay mượn quá mức. Tỷ lệ lạm phát tăng tới 21% trong năm 1994, cao nhất trong vòng 30 năm qua, và khoản nợ cấp địa phương chiếm tới 40% tổng tín dụng của khu vực ngân hàng nhà nước vào giữa những năm 1990.

Nguồn gốc gây bất ổn này đã được hạn chế bởi những chính sách thắt chặt tín dụng của chính quyền địa phương kể từ những năm 1990.

Tỷ lệ lạm phát tương đối cao vào đầu những năm 1990 là hồi chuông cảnh báo đối với các nhà hoạch định chính sách của chính phủ trung ương về các nguy cơ kinh tế vĩ mô do sự tăng trưởng quá nhanh gây ra.

Sự đổ vỡ bong bóng của nền kinh tế Nhật Bản vào đầu những năm 1990 và các nền kinh tế Đông Nam Á cuối thập kỷ 1990 đã cho thấy một bài học về việc chấm dứt những tin tưởng rằng bong bóng không bao giờ đổ vỡ.

Kể từ đó, quan điểm chính sách của Chính phủ Trung Quốc là kiềm chế nền kinh tế mỗi khi có xu hướng phát triển quá nóng. Các biện pháp nghiêm ngặt được thực thi vào đầu những năm 1990 để giảm việc cung cấp tiền và ngăn chặn sự đầu tư quá mức, nhờ vậy đã chặn đứng vấn nạn lạm phát phi mã.

Trong chu kỳ gần đây, các nhà chức trách Trung Quốc đã bắt đầu hạ nhiệt nền kinh tế vào đầu năm 2004, khi mà Trung Quốc vừa mới trỗi dậy sau cơn suy thoái do ảnh hưởng của đại dịch SARS hồi năm 2003.

Cuối năm 2007, khi tăng trưởng GDP lên 13%, Trung Quốc đã thực hiện các chính sách chống bong bóng nghiêm ngặt hơn trong các ngành công nghiệp (ví dụ ngành sắt thép) và thị trường tài sản (như bất động sản).

Các học thuyết kinh tế cho rằng, tất cả các cuộc khủng hoảng xảy ra do các bong bóng đổ vỡ hoặc phát triển quá nóng, vì vậy nếu ngăn chặn được bong bóng, thì có thể ngăn ngừa được khủng hoảng.

Điều quan trọng nhất đối với việc giải quyết vấn đề này, không phải là thực hiện chính sách kích thích kinh tế sau khi sự sụp đổ đã xảy ra, mà là chủ động trong thời kỳ kinh tế bùng nổ và ngăn chặn bong bóng ngay từ lúc còn trứng nước.

Theo giáo sư Fan Gang, hiện chưa chắc chắn liệu tất cả những nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc có phải là những sinh viên xuất sắc về kinh tế hiện đại hay không.

Nhưng có vẻ như những gì mà họ đang thực hiện tốt hơn những đồng sự ở một số quốc gia khác - quá tập trung vào việc “bãi bỏ quy định”, nhưng lại quá ít dồn sức vào việc hạ nhiệt những dấu hiệu thường xuất hiện mỗi khi kinh tế bùng nổ và bong bóng hình thành.
---------------------------------------------------------------------------

Trung Quốc sẽ thay đổi chính sách kinh tế như thế nào?
(vitinfo)

 

Kinh tế Trung Quốc thường tăng trưởng quá nóng so với mục tiêu đề ra, bởi các chính quyền địa phương của Trung Quốc quá nhiệt tình trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế so với kế hoạch mà chính quyền trung ương đề ra.

Trung Quốc đã bắt đầu đề ra kế hoạch năm năm lần thứ 12 (2011-2015). Trước đây, trọng tâm của các kế hoạch bốn năm là thiết lập các mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, tuy nhiên, trên thực tế, tăng trưởng thường vượt xa hơn so với mục tiêu đề ra.

Trong tình hình như vậy, điều quan trọng hơn đối với Trung Quốc là duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô, thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu tăng trưởng đề ra nhằm tránh những bất ổn cho nền kinh tế.

Những biến động kinh tế vĩ mô của Trung Quốc chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố nội bộ, ngoại trừ những tác động bên ngoài như cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.

Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng nhờ đầu tư và các khoản vay ngân hàng gia tăng nhanh chóng, đang tiếp tục trở nên quá nóng với lạm phát và bong bóng tài sản. Việc chính phủ Trung Quốc tiến hành kiểm soát vĩ mô và các biện pháp thắt chặt chi tiêu nhằm làm dịu nền kinh tế sẽ khiến nền kinh tế nước này sụt giảm, dẫn đến thất nghiệp và căng thẳng xã hội. Để giảm những áp lực này, chính phủ Trung Quốc cần công bố một kế hoạch kích thích mới.

Theo đó, việc ngăn chặn nền kinh tế quá nóng của chính phủ Trung Quốc là thách thức lớn nhất của các nhà hoạch định chính sách quốc gia. Để đạt được ổn định kinh tế vĩ mô, 4 hạn chế trong hệ thống chính sách kinh tế Trung Quốc cần được điều chỉnh đó là:

Thứ nhất, Trung Quốc cần thay đổi hệ thống thẩm định hiệu quả cũng như động lực theo đuổi mục tiêu tăng trưởng GDP của chính quyền địa phương. Nền kinh tế Trung Quốc trở nên quá nóng phần lớn do đầu tư quá mức của các chính quyền địa phương. Khi chính quyền địa phương nới lỏng cung tiền, xung đột đầu tư địa phương có thể gia tăng. Do vậy, để đạt được ổn định kinh tế vĩ mô, Trung Quốc cần thay đổi cơ chế khuyến khích chính quyền địa phương. Theo đó, chính phủ Trung Quốc không nên đánh giá hiệu quả của chính quyền địa phương trên cơ sở tăng trưởng GDP nhanh chóng với chi phí phúc lợi xã hội và môi trường. Việc vi phạm luật bảo vệ môi trường và phúc lợi xã hội sẽ bị trừng phạt. Điều này sẽ giúp chính quyền địa phương thay đổi chức năng từ tham gia trực tiếp vào hoạt động kinh tế đến cung cấp các dịch vụ công.

Thứ hai, ngân hàng trung ương Trung Quốc cần độc lập hơn trong việc soạn thảo chính sách tiền tệ. Trung Quốc tụt hậu so với nhiều nước khi áp dụng chính sách thắt chặt tiền tệ một cách độc lập (cũng như việc tăng lãi suất). Bởi vậy, những gì mà chính phủ Trung Quốc cần làm là đặt mục tiêu tăng trưởng tiền tệ và ủy quyền cho ngân hàng trung ương xử lý bằng các công cụ tài chính cụ thể.

Thứ ba, chính phủ Trung Quốc cần giảm số lượng các nghị định tài chính trong quy định kinh tế vĩ mô, đồng thời, thúc đẩy kinh tế, bao gồm lãi suất và tỷ giá. Mặc dù Trung Quốc đã và đang thực hiện cải cách kinh tế theo hướng thị trường trong 3 thập kỷ, song việc tăng tín dụng vẫn phụ thuộc vào việc kiểm soát hạn ngạch và đầu tư dự án. Lãi suất và tỷ giá hối đoái linh hoạt là công cụ kiểm soát vĩ mô hữu ích trên thị trường kỳ hạn chứ không nằm trong “danh mục yêu thích” của các nhà hoạch định chính sách kinh tế Trung Quốc.

Thứ tư, Trung Quốc cần nỗ lực tăng cường hệ thống an sinh xã hội nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của việc điều chỉnh chính sách kinh tế vĩ mô. Một trong những lý do quan trọng cho việc công bố gói kích thích kinh tế đầy tham vọng của Trung Quốc ngay trong lúc tăng trưởng GDP của nước này đang cao hơn các quốc gia khác rất nhiều đó là, Trung Quốc đang lo sợ tỷ lệ thất nghiệp tăng cao sẽ dẫn tới bất ổn xã hội. Nguyên nhân của mối lo ngại này là Trung Quốc đang thiếu hệ thống an sinh xã hội hợp lý.
 
Trung Quốc cần tăng cường cải cách theo sự đồng thuận xã hội trên cơ sở phân phối thu nhập, tăng lương hưu, trợ cấp hưu trí trên nhiều lĩnh vực, đồng thời, chính phủ Trung Quốc nên sử dụng cổ tức từ các doanh nghiệp nhà nước để hỗ trợ bảo hiểm thất nghiệp, sức khỏe, tiền gửi và giảm thuế thu nhập cá nhân.
----------------------------------------------------------------------------------------

Trung Quốc xây dựng “con đường tơ lụa” mới
(vitinfo)

Hơn nghìn năm qua, các thương nhân Trung Quốc và Trung Á đã vượt qua những dãy núi cheo leo để mang nghệ tây, thảm dệt cũng như các hàng hóa khác tới Kashgar, thị trấn ốc đảo phía đông sa mạc Taklamakan (sa mạc tại Trung Á) và là trung tâm thương mại dọc theo Con đường Tơ lụa cổ đại nối liền Trung Quốc với châu Âu.

Tuy nhiên, các tuyến đường đã bị phai mờ trong lịch sử trước sự phát triển của thương mại hàng hải vào thế kỷ thứ 15. Kể từ đó, ốc đảo Kashgar cùng Con đường Tơ lụa đã dừng lại và hình thành khu vực Tân Cương của người dân tộc Uygur. Khu vực này đã bị lãng quên, trong khi kinh tế tại các khu vực khác của Trung Quốc không ngừng phát triển.

Kế hoạch tăng trưởng kinh tế khu vực Tân Cương của chính phủ Trung Quốc tạo cơ hội phát triển lớn cho ốc đảo Kashgar.

Trung Quốc đang dự kiến khôi phục khu vực tây nam Tân Cương, gần biên giới Pakistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan và Afghanistan, nơi ốc đảo Kashgar có vị trí như một trung tâm vận chuyển và kinh doanh.

“Sự thịnh vượng của Con đường Tơ lụa sẽ được khôi phục dần,” nhà kinh tế Wang Ning thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội khu vực tự trị Tân Cương cho biết. Theo ông, trong một thời gian dài, cơ sở hạ tầng và giao thông đã cản trở sự phát triển của khu vực này.

Để mở cửa đầu tư, Trung Quốc cũng đã khởi động dịch vụ giữa Tân Cương và những  thành phố lớn, cũng như những khu vực có nền kinh tế phát triển của Trung Quốc nhờ các chuyến bay nội địa.

Theo Cục Hàng không Trung Quốc, đến năm 2015, Tân Cương sẽ có 6 sân bay mới. Trung Quốc cũng đang đàm phán với các đối tác nước ngoài để khởi động các đường bay mới nối liền Urumqi, trung tâm của Tân Cương với Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Dubai (Ấn Độ), Samarkand (Uzbekistan), Yekaterinburg (Nga), và Tbilisi (Gruzia).

Bên cạnh đó, Bộ Đường sắt Trung Quốc dự kiến, mạng lưới đường sắt cũng sẽ tăng từ 3.599 km tới 12.000 km tới năm 2020 với khoản đầu tư 310 tỷ NDT. Mạng lưới đường sắt sẽ nối Tân Cương với Pakistan, Uzbekistan và Kyrgyzstan. Chính phủ Trung Quốc sẽ chi khoảng 120 tỷ cho tới 140 tỷ NDT để tu bổ 7.155km đường cao tốc.

Sự phát triển của Tân Cương sẽ tăng cường giao lưu chính trị, kinh tế, văn hóa giữa Trung Quốc với các quốc gia Trung Á, đồng thời, đóng góp vào sự thịnh vượng và ổn định khu vực.

Ý tưởng xây dựng thành phố Kashgar thành một “Thâm Quyến phía tây” của Trung Quốc đã bị khá nhiều người chê cười.

Thâm Quyến là “đặc khu kinh tế” của Trung Quốc kể từ năm 1980 và đã phát triển thành một trong những trung tâm công nghiệp, tài chính và công nghệ của Trung Quốc trong ba thập kỷ qua. Còn Kashgar vẫn là thị trấn “bụi phủ” trên sa mạc miền Tây Trung Quốc.

Gần đây, chính phủ Trung Quốc cũng đã quan tâm các chính sách đặc biệt và linh hoạt để xây dựng Kashgar thành động cơ tăng trưởng của Tân Cương và trở thành cảng quan trọng ở phía Tây Trung Quốc. Kashgar, theo dự kiến, sẽ trở thành trung tâm sản xuất dệt may, công nghiệp dầu thô, chế biến nông sản, hậu cần và du lịch của Trung Quốc.

Tinkinhte.com tổng hợp