Châu Âu sẽ tìm được một chiếc phao cứu sinh mới trong cuộc khủng hoảng nợ? Nhóm các nền kinh tế mới nổi là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi (BRICs) vừa tuyên bố sẽ họp vào ngày 22-9 tại Washington (Mỹ) để thảo luận biện pháp hỗ trợ châu Âu.
Người dân Hi Lạp biểu tình ở Athens để phản đối chính sách thắt lưng buộc bụng của chính phủ theo thỏa thuận vay nợ - Ảnh: AFP.
Reuters dẫn lời một quan chức Bộ Tài chính Ấn Độ cho biết BRICs sẽ nhóm họp bên lề các cuộc gặp của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại Washington. Nhiều khả năng BRICs sẽ bàn về kế hoạch mua trái phiếu chính phủ của các nước thuộc khối đồng euro. Trước đó, Trung Quốc cũng cho biết sẵn sàng tăng cường đầu tư vào châu Âu.
Không có bữa trưa miễn phí
AFP dẫn lời nghị sĩ Ấn Độ N. K. Singh nhận định BRICs cần giúp châu Âu chống lại cuộc khủng hoảng nợ, chứ nếu không sẽ phải đối mặt với nguy cơ sụt giảm xuất khẩu do tỉ giá hối đoái biến động và với nguy cơ các nền kinh tế châu Âu sẽ áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại. Chuyên gia Agnes Benassy-Quere thuộc Trung tâm nghiên cứu kinh tế CEPII (Pháp) đánh giá các nước BRICs đang có dự trữ ngoại hối cực lớn và hoàn toàn có khả năng giải cứu châu Âu. Bốn nước BRICs là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc có tổng dự trữ ngoại hối vào khoảng 4.100 tỉ USD.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định sự hỗ trợ của BRICs cũng chỉ giúp châu Âu “ngăn cơn xuất huyết” và giảm sự biến động của thị trường một cách tạm thời, bởi sự giúp đỡ từ bên ngoài không giải quyết được vấn đề cơ bản là sự yếu kém về cấu trúc của khối đồng euro. “Các nền kinh tế đang phát triển có thể sẽ mua trái phiếu châu Âu, nhưng chắc chắn sẽ không mua nhiều nợ của các nước châu Âu đang gặp khó khăn - nhà phân tích Bhanu Baweja thuộc Ngân hàng UBS (Thụy Sĩ) dự báo - Bởi sự rủi ro là quá lớn, trong khi các nước này cũng có những vấn đề kinh tế riêng”.
Brazil, Trung Quốc và Ấn Độ đều đang đứng trước nguy cơ tăng trưởng sẽ giảm sút trong khi lạm phát tăng vọt. Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde cũng quan ngại BRICs sẽ chỉ mua trái phiếu của các nền kinh tế mạnh ở châu Âu như Đức hay Anh. Hơn nữa, sẽ không có chuyện một nước “cung cấp bữa trưa miễn phí” cho châu Âu. Báo Financial Times cho biết các quan chức Bắc Kinh đã đặt điều kiện là châu Âu phải công nhận Trung Quốc là một nền kinh tế thị trường.
Cứu Hi Lạp hay cứu ngân hàng?
Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cam kết “không bỏ rơi” Hi Lạp trong cơn khốn khó. Reuters cho biết sau cuộc họp hôm 14-9, “bộ đôi Merkozy” (ghép tên Merkel và Sarkozy trong các phòng giao dịch chứng khoán) đã lên tiếng trấn an: “Tương lai của Hi Lạp nằm trong khối đồng euro” khi mà số phận của “Hi Lạp - vỡ nợ? Hi Lạp rút khỏi khối đồng euro?” không ngừng làm chao đảo thị trường chứng khoán. Người phát ngôn Chính phủ Pháp tuyên bố “Paris quyết tâm làm tất cả để cứu Hi Lạp”.
Lời trấn an của Đức và Pháp xem ra chưa hoàn toàn thuyết phục các nhà phân tích tại New York. Báo New York Times bình luận trên thực tế “bộ đôi Merkozy” muốn giải cứu các ngân hàng quốc gia của mình, vốn đang ôm hàng đống trái phiếu chính phủ Hi Lạp và các nước EU khác đang lâm nguy như Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha. Hôm 14-9, Hãng tài chính Moody’s đã hạ định mức tín nhiệm của hai ngân hàng lớn nhất nước Pháp là Societe Generale và Credit Agricole do ôm quá nhiều nợ Hi Lạp. Ngân hàng thứ ba là BNP Paribas cũng có nguy cơ bị hạ định mức tín nhiệm.
Chủ tịch EU Jose Manuel Barroso cũng tìm cách trấn an thị trường khi tuyên bố sẽ kêu gọi 17 thành viên khối đồng euro cùng tung ra loại trái phiếu eurobond, một điều đang bị Đức phản đối. Qua đó, các nước khối đồng euro sẽ có khả năng đi vay tập thể và cùng đảm bảo các khoản vay. Các nước mắc nợ nhiều như Hi Lạp và Bồ Đào Nha sẽ có khả năng vay được tiền với lãi suất thấp hơn nhờ có các nước mạnh như Đức và Pháp hỗ trợ. Tuy nhiên, chính quyền Đức vẫn đang phản đối ý tưởng này. Là nền kinh tế lớn nhất châu Âu, Đức rất dễ bán trái phiếu với mức lãi suất thấp, do đó sẽ bị thiệt hại nếu châu Âu phát hành eurobond.
Theo Reuters, trước tuyên bố trấn an của Đức và Pháp, cùng thông tin về chương trình eurobond, thị trường chứng khoán toàn cầu đã gượng trở lại.
Khoảng 41% các công ty trong ngành du lịch và khách sạn và 38% của các doanh nghiệp bán lẻ mong đợi rằng Thế vận hội khiến nhu cầu tiêu dùng và dịch vụ gia tăng. Khoảng 1/4 các nhà bán lẻ có ý định tăng giá cổ phiếu, và 20% trong đó có kế hoạch kéo dài giờ mở cửa. Nước Anh có thể thu được khoảng hơn 2 tỷ bảng nhờ nhu cầu chi tiêu của du khách tới nước này vào Thế vận hội.
Báo cáo mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế vẽ nên một bức tranh kém sáng sủa về kinh tế thế giới. Cụm từ “hết thời gian” được nhắc lại nhiều lần cho thấy sự cần thiết của những biện pháp giải cứu ở quy mô toàn cầu.Giáo sư Paul Krugman, người từng đoạt giải Nobel kinh tế đã đổ lỗi cho chính sách thắt chặt tài chính tiền tệ cản trở đà phục hồi kinh tế thế giới.
10 năm sau khi Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc được gộp lại thành nhóm BRIC, những lợi thế trước đây về đầu tư vào những nền kinh tế này đang suy yếu dần. Cùng với đó, một nhóm các nền kinh tế mới nổi được đánh giá cao khác xuất hiện, với cái tên viết tắt là CIVETS.
Hôm 20/9, Mỹ đã gửi đơn khiếu nại lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tố cáo Trung Quốc vi phạm các quy định thương mại quốc tế khi áp thuế cao lên các sản phẩm thịt gà nhập từ Mỹ, gây thiệt hại tới ngành công nghiệp chế biến thịt gà của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Ngày 28/9, Ủy ban Chống Khủng bố của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tổ chức hội nghị kéo dài một ngày tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ) để đánh giá tình hình và đề ra giải pháp chống khủng bố trong thời kỳ tới.
Chủ tịch Cục dự trữ liên bang Mỹ, Ben Bernanke, cho rằng nước Mỹ có thể học cách thúc đẩy tăng trưởng dài hạn từ những thị trường mới nổi đang thành công.
Tại hội nghị mùa thu của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và ngân hàng thế giới (WB) diễn ra tại Mỹ, WB và IMF cam kết sẽ làm hết sức có thể để hỗ trợ các nước thành viên đạt được sự tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững, cân bằng và toàn diện.
Với 79 phiếu thuận và 16 phiếu chống, Thượng viện Mỹ ngày 4/10 đã bỏ phiếu ủng hộ tranh luận về một dự luật tiền tệ, tạo điều kiện cho chính phủ Mỹ bổ sung thêm thuế quan đối với hàng hoá nhập khẩu từ các nước bị coi là “thao túng tiền tệ nhằm hỗ trợ xuất khẩu”.
Bộ trưởng Tài chính Brazil Guido Mantega cho biết quan chức các nền kinh tế mới nổi BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) ngày 15-9 sẽ họp tại Washington (Mỹ) để thảo luận về việc liên kết hành động cứu nguy cho khu vực đồng euro (eurozone) đang gặp khủng hoảng nợ.
Theo kết quả thăm dò của Kitco, trong tổng số 25 người tham dự cuộc điều tra là các đại lý vàng, ngân hàng, doanh nhân và các nhà phân tích kỹ thuật, có tới 20 người tin rằng giá vàng trong tuần này sẽ tiếp tục tăng mạnh. Trong khi chỉ có 2 người dự đoán giá giảm và 3 người nói thị trường vàng sẽ đi ngang.
Vàng và bạc là hai loại hàng hóa cơ bản “ngọt ngào” nhất đối với các nhà đầu tư từ đầu năm 2011 tới nay. Trong khi đó, bông là mặt hàng khiến không ít nhà đầu tư điêu đứng.
Dù Tổng thống Mỹ Obama cũng như Thủ tướng Nga Putin đều đang rất phấn kích với thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa Exxon Mobil và Rosneft nhưng giới quan sát nhận định, cả hai phía đều không nên vội vã ăn mừng bởi còn nhiều thách thức đang chờ đợi.
Tháng 8 là thời gian khiến thần kinh của các nhà kinh tế cũng như kinh tế toàn thế giới phải căng mình chịu đựng. Nhưng tháng 9 và tháng 10 này cũng chưa có dấu hiệu nào khả quan hơn.
Hôm 23/8, bộ trưởng bộ ngoại giao các nước châu Á và Mỹ Latin đã nhóm họp tại Argentina để bàn cách thức đối phó tình trạng rối loạn đang diễn ra trên thị trường vàng và chứng khoán toàn cầu.
Hai đợt xả hàng liên tiếp của giới đầu tư đã đưa giá vàng quốc tế xuống 3,5% trong tuần qua. Đặc biệt, trong tuần, quỹ tín thác vàng lớn nhất thế giới, SPDR Gold Trust, đã bán ra 59,96 tấn vàng, đẩy lượng vàng đang nắm giữ xuống còn 1.230,8 tấn.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
