Gần 3 tháng sau khi công bố 92.000 tài liệu mật về cuộc chiến Afghanistan, website WikiLeaks tiếp tục làm Washington đau đầu khi tung ra gần 400.000 tài liệu quân sự mật của Mỹ về cuộc chiến Iraq hôm 22-10.
Khoảng 10 tuần trước khi công bố số tài liệu mật nói trên, WikiLeaks đã cho một số tổ chức truyền thông tiếp cận với chúng. Theo hãng tin Reuters, các tổ chức truyền thông này nhìn chung kết luận rằng những tài liệu họ xem qua cho thấy lực lượng Mỹ đã nhắm mắt làm ngơ trước phần lớn hành vi tra tấn và ngược đãi tù nhân của lực lượng Iraq.
Báo The Guardian (Anh) viết: “Những tài liệu rò rỉ cho thấy nhà chức trách Mỹ không điều tra hàng trăm vụ ngược đãi, tra tấn, hãm hiếp và thậm chí giết người do cảnh sát và binh sĩ Iraq gây ra.
Những hành vi của họ dường như diễn ra có hệ thống và thường không bị trừng trị”. Ông Julian Assange, người sáng lập WikiLeaks, cho biết những tài liệu họ có được cho thấy bằng chứng về tội ác chiến tranh và cung cấp đủ dữ liệu cho khoảng 40 vụ kiện giết nhầm.
Một binh sĩ Mỹ (bìa phải) giúp một binh sĩ Iraq dẫn 2 người bị bắt
trong một đợt bố ráp ở Mosul năm 2008. Ảnh: AP
Một tiết lộ đáng chú ý khác là con số thương vong của cuộc chiến Iraq. Số tài liệu nói trên cho thấy quân đội Mỹ đã âm thầm thống kê số người Iraq thiệt mạng và bị thương trong chiến tranh dù ngoài mặt họ khẳng định không làm thế.
Theo thống kê, đã có 285.000 người là nạn nhân của cuộc chiến Iraq, trong đó ít nhất 109.000 người thiệt mạng kể từ khi Mỹ và đồng minh đưa quân xâm lược nước này vào tháng 3-2003 cho đến cuối năm 2009. Tài liệu nói thêm rằng 63% trong số những người thiệt mạng này là dân thường.
Sự xuất hiện của số tài liệu mật nói trên đe dọa làm sống lại những ký ức không hay về cuộc chiến này, trong đó có vụ ngược đãi tù nhân ở nhà tù Abu Ghraib. Vì thế, không có gì khó hiểu khi Lầu Năm góc ngay lập tức lên án vụ rò rỉ tài liệu mật lớn nhất trong lịch sử quân đội Mỹ. Các quan chức nước này cho rằng vụ rò rỉ có thể khiến lực lượng Mỹ ở Iraq và gần 300 người Iraq cộng tác với họ gặp nguy hiểm.
Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Nhân quyền Iraq Kamil al-Amin cho hãng tin AFP biết: “Số tài liệu trên không chứa bất kỳ nội dung gì ngạc nhiên vì chúng tôi đã đề cập nhiều điều được nói đến trong đó, như vụ Abu Ghraib và những vụ có liên quan đến lực lượng Mỹ”.
