Do tốc độ tăng trưởng cao, nhiều nền kinh tế mới nổi đang đối mặt với vấn nạn ô nhiễm không khí nặng nề - Ảnh: CNBC.
Các nền kinh tế mới nổi trên khắp thế giới thường được nhắc tới nhiều về tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, nhưng những mặt trái của sự phát triển nhanh chóng đó thì ít người biết đến.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây đã công bố một báo cáo về chất lượng không khí ở các quốc gia trên toàn cầu, nhờ đó chúng ta có thể thấy được tình trạng ô nhiễm như thế nào ở các nền kinh tế mới nổi đang tăng trưởng như vũ bão.
Nghiên cứu của WHO được thực hiện thông qua việc lấy mẫu không khí của gần 1.100 thành phố ở 91 quốc gia trên thế giới. Theo ước tính của WHO, mỗi năm có hơn 2 triệu người tử vong vì hít phải bụi PM10.
Theo các nhà nghiên cứu, PM10 là hạt bụi có kích thước nhỏ hơn 10mm là những chất dễ bị hít thở sâu vào cơ thể, thường phát sinh trực tiếp từ các nhà máy điện và khí thải tự động.
Loại bụi này có thể xâm nhập vào phổi gây ra các loại bệnh như ung thư, hen suyễn, nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính. Và chúng cũng có thể đi vào máu gây ra các bệnh về tim.
Ngưỡng chuẩn của WHO về không khí là mật độ bụi PM10 trung bình hàng năm đạt 20 micrograme trong mỗi m3 (ug/m3). 10 quốc gia có mức độ ô nhiễm không khí nặng nhất thế giới dưới đây có mức PM10 cao hơn chuẩn của WHO từ 6 tới 14 lần.
10. Kuwait
Mức độ ô nhiễm: 123 ug/m3
Kuwait là một trong bốn quốc gia sở hữu nhiều dầu lửa ở khu vực Trung Đông. Đây cũng là nước xuất khẩu dầu lớn thứ 4 trong số các thành viên Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Ngành công nghiệp dầu khí đóng góp tới 1 nửa giá trị GDP của Kuwait.
Ô nhiễm không khí ở Kuwait chủ yếu xuất phát từ các cơ sở lọc dầu và nhà máy công nghiệp của nước này. Theo điều tra toàn cầu năm 2010 của hãng tư vấn Gallup, 57% người dân Kuwait không thấy hài lòng với chất lượng không khí ở nơi họ sinh sống. Nhiều cư dân địa phương đã mắc phải các chứng bệnh về hô hấp như hen suyễn, ung thư, bệnh về da.
9. Nigeria
Mức độ ô nhiễm: 124 ug/m3
Với hơn 155 triệu người, Nigeria là một trong những quốc gia đông dân nhất ở châu Phi và đứng thứ 8 thế giới về dân số. Tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế nhanh chóng đã khiến nhiều thành phố ở nước này đang phải đánh vật với nan đề quản lý rác thải và mức độ ô nhiễm cao.
Lagos là thành phố thương mại lớn nhất tại Nigeria. Những mảng khói đen luôn thường trực tại thành phố này. Hơn 12 triệu cư dân của thành phố lớn nhất Nigeria đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí trầm trọng.
8. Iran
Mức độ ô nhiễm: 124 ug/m3
Iran là "nhà" của Ahvaz, thành phố khó thở nhất thế giới, với mức độ ô nhiễm không khí cao gấp 3 lần mức trung bình của cả nước. Ahvaz nổi tiếng với những giếng dầu, là một thành phố công nghiệp nặng với khoảng 1,3 triệu dân. Thành phố này có hàm lượng bụi 372 microgram/m3, cao gấp gần 20 lần mức cho phép của WHO.
Là quốc gia có trữ lượng dầu lớn thứ 3 thế giới và trữ lượng khí đốt nhiều thứ hai thế giới, việc sản xuất và điều chế xăng chất lượng thấp đã khiến bầu không khí của Iran bị ô nhiễm nghiêm trọng. Tháng 12 năm ngoái, thủ đô Tehran đã ngập chìm trong khói mù khiến Chính phủ Iran phải cho phép người dân nghỉ vài ngày.
7. Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)
Mức độ ô nhiễm: 132 ug/m3
UAE là quốc gia xuất khẩu dầu lớn thứ 4 trên thế giới và là một trong những nền kinh tế năng động nhất ở khu vực Trung Đông. Quốc gia này đã giữ được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong hơn 30 năm qua, song bù lại các ngành công nghiệp dầu khí và vận tải đã khiến bầu không khí ở UAE ô nhiễm nặng.
Dubai, thành phố đông dân nhất UAE, nằm trong số những đô thị đang phải đối mặt với vấn nạn ô nhiễm khí thải từ các phương tiện giao thông thuộc vào hàng bậc nhất thế giới. Đầu năm nay, chính quyền thành phố cho biết, 42% nguồn khí ô nhiễm ở Dubai là do các phương tiện giao thông thải ra.
6. Ai Cập
Mức độ ô nhiễm: 138 ug/m3
Ai Cập là một trong bốn quốc gia châu Phi lọt vào bản danh sách này. Nguồn gây ô nhiễm chính cho bầu không khí của Ai Cập là các nhà máy công nghiệp. Ngoài ra, khí thải từ các phương tiện giao thông cũng là nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều thành phố lớn của Ai Cập, như thủ đô Cairo bị ô nhiễm không khí nặng nề.
Theo một tính toán, khoảng 95% số xe máy ở Ai Cập dùng động cơ 2 kỳ, nên lượng hydrocarbon thải ra rất lớn. Chỉ tính riêng tại Cairo, khoảng 300.000 chiếc xe máy đã thả ra 150.000 tấn không khí ô nhiễm mỗi năm. Tuy nhiên, một quan chức ở Cairo từng cho rằng, những nông dân ở vùng châu thổ sông Nile thường đốt vỏ trấu, rơm sau mỗi mùa thu hoạch, nên đã gây ra những đám mây đen chứa hơi cay phủ kín thành phố này.
5. Saudi Arabia
Mức độ ô nhiễm: 143 ug/m3
Trong nhiều thập niên qua, ngành công nghiệp dầu khí ở Saudi Arabia đã tăng trưởng bùng nổ và theo đó mức độ ô nhiễm không khí ở nước này cũng tăng vọt. Ngoài những lượng khí thải từ các nhà máy dầu, điện..., quốc gia này còn phải hứng chịu sự ô nhiễm từ khí thải của các phương tiện giao thông.
Chính phủ Saudi Arabia đã rất nỗ lực làm sạch bầu không khí quốc gia. Đầu tháng này, tổ chức Alstom của Pháp công bố một hợp đồng trị giá hàng triệu USD để cung cấp máy móc làm giảm khí thải carbon từ các nhà máy điện ở thành phố Ras Tanura, phía đông của Saudi Arabia.
4. Senegal
Mức độ ô nhiễm: 145 ug/m3
Vấn nạn ô nhiễm không khí ở quốc gia Tây Phi này chủ yếu tới từ các mỏ khai khoáng, phương tiện giao thông và viêc đốt cháy nhiên liệu cho nhu cầu năng lượng nội địa.
Tại thủ đô Dakar, xe cộ là nguồn gây ô nhiễm chính. Hiện có hơn 100.000 xe cộ lưu thông trên đường phố mỗi ngày, trong đó 84.000 xe cũ. Hơn 40% đều là xe chạy bằng dầu diesel thải khói độc vào không khí, hơn thế còn có cấu tạo cổ chứa nhiều bùn đất. Do giá xăng cao, người dân đã mua xe cũ hoặc biến đổi chúng chỉ chạy dầu diesel khiến độ ô nhiễm càng nặng hơn.
3. Pakistan
Mức độ ô nhiễm: 198 ug/m3
Ô nhiễm không khí ở Pakistan cao gấp gần 10 lần so với mức được xem là nguy hiểm của WHO. Sự thiếu hụt các biện pháp quy mô lớn trong việc cắt giảm lượng khí thải carbon đã khiến bầu trời ở nhiều thành phố của Pakistan như Karachi, Lahore, Islamabad thường có những đám khói dày che phủ.
Chỉ tính riêng tại Lahore, hàm lượng bụi trong không khí đã lên tới là 200 microgram/m3. Đây là thành phố lớn thứ 2 ở Pakistan và là trung tâm kinh tế của nước này. Nơi đây nổi tiếng với hệ thống giao thông cả công cộng và tư nhân chạy suốt 24giờ trong ngày và 7 ngày trong tuần. Chính lưu lượng giao thông lớn là một phần nguyên nhân gây nên ô nhiễm môi trường.
2. Botswana
Mức độ ô nhiễm: 216 ug/m3
Mặc dù dân số chỉ có 2 triệu người, nhưng Botswana lại là quốc gia ô nhiễm thứ hai trên thế giới. Botswana từng là một trong những nước nghèo nhất châu Phi vào thời điểm nước này giành độc lập từ tay Anh năm 1966, nhưng hiện tại đây là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Khai thác kim cương là ngành chính của quốc gia này.
Botswana hiện đã nằm trong danh sách các quốc gia thu nhập trung bình với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm vào khoảng 9%, theo số liệu của Ngân hàng Thế giới. Thu nhập từ khai thác mỏ chiểm khoảng 40% nguồn thu của Chính phủ Botswana.
1. Mông Cổ
Mức độ ô nhiễm: 279 ug/m3
Mông Cổ là nước ô nhiễm nhất thế giới và cũng là "quê hương" của một trong những thành phố ô nhiễm hàng đầu, Ulaanbaatar. Thành phố này có 1,2 triệu dân, chiếm khoảng 45% tổng dân số của Mông Cổ. Trong những tháng lạnh nhất trong năm, từ tháng 12 năm này đến tháng 2 năm sau, bầu trời thành phố thường bị một đám khói màu nâu xám bao phủ.
Nguồn gây ô nhiễm chính ở Mông Cổ là các lò đốt than truyền thống dùng để sưởi và đun nấu, phương tiện giao thông và xe hơi cũ. Sưởi ấm là nhu cầu cấp thiết của người dân nước này trong những ngày tiết trời lạnh giá. Người Mông Cổ dùng tất cả mọi thứ từ than, gỗ cho tới những đồ bỏ đi để đốt lò.
Gần đây, vấn đề nợ công đã nổi lên thành một điểm nóng của nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu. Chuyện nợ nần chồng chất của những nền kinh tế hàng đầu thế giới như Mỹ và châu Âu đã không ít phen khiến thị trường toàn cầu “vã mồ hôi”.
Liên minh Tình báo kinh tế (EIU) cùng Liên minh Phần mềm doanh nghiệp (BSA) vừa công bố bảng xếp hạng chỉ số cạnh tranh công nghệ thông tin (IT) năm 2011. Trong đó, Việt Nam tiếp tục tăng thêm 3 bậc lên hạng 53.
Kinh tế toàn cầu có thể sắp rơi vào suy thoái như nhận định của các chuyên gia kinh tế, xuất phát từ nhiều lý do như nợ công châu Âu, tăng trưởng trì trệ ở Mỹ, sản xuất suy giảm tại Trung Quốc... nhưng vẫn có rất nhiều nước giàu.
Nền kinh tế toàn cầu lại đang phát đi những tín hiệu về sự giảm tốc tăng trưởng, kéo tỷ lệ thất nghiệp tại một loạt quốc gia phát triển lên ngưỡng hai con số, tạo ra một cuộc khủng hoảng việc làm.
Trước tình hình kinh tế thế giới bấp bênh và các thị trường hàng hóa biến động dữ dội, các nhà đầu tư trên toàn cầu đã chuyển hướng dòng tiền sang vàng, coi kim loại này như là một "vịnh tránh bão" an toàn.
Trong khi Khu vực đồng tiền chung châu Âu và Mỹ đang vật lộn giải quyết bài toán tăng trưởng kinh tế, thì một số quốc gia ở châu Á và châu Phi nhanh chóng vượt lên dẫn trước về tốc độ tăng trưởng.
Bất chấp mức giảm lên tới 20% trong cuộc khủng hoảng tài chính, thương mại toàn cầu vẫn tăng trưởng trung bình 6,1% mỗi năm trong giai đoạn từ 2010 tới 2030 và 4,4% từ 2030 tới 2050.
Mỗi năm, trên thế giới có rất nhiều trẻ em dưới 15 tuổi trở thành sinh viên đại học. Dư luận xã hội ngay lập tức gán cho những sinh viên nhí này nhãn hiệu “thần đồng”. Không ít bi kịch đã bắt đầu từ đây...
Tháng 8 trong lịch sử thế giới thường bị coi là thời điểm xảy ra nhiều sự kiện kém may mắn cả về kinh tế lẫn chính trị. Chẳng hạn, vào ngày 17/8/1998, khủng hoảng tài chính ở Nga đã bùng nổ, khiến quốc gia này mất gần một thập niên mới hồi phục trở lại.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chịu tác động mạnh bởi những vấn đề của hệ thống tài chính thế giới, những cụm từ "an toàn" và "ngân hàng" luôn được giới đầu tư lưu tâm. Cơn chấn động trên hệ thống ngân hàng khắp thế giới đã khiến người ta phải đặt câu hỏi: "Ngân hàng nào là an toàn nhất?".
Giá vàng quốc tế đang biến động trên vùng 1.800 USD/ounce, nâng mức tăng từ đầu năm tới nay lên 26%, bởi những yếu tố chưa rõ ràng trên thị trường chứng khoán cũng như những bất ổn của nền kinh tế toàn cầu.
Hôm 24/8, tạp chí chuyên xếp hạng Forbes đã công bố danh sách hàng năm 100 người phụ nữ quyền lực nhất thế giới. Đương kim Thủ tướng Đức Angela Merkel đứng đầu danh sách này, bởi những đóng góp của bà trong Liên minh châu Âu.
Những điểm tương đồng giữa chiếc máy bay tàng hình mới được Trung Quốc công bố với một loại máy bay thử nghiệm của Nga đã làm dấy lên những nghi ngờ rằng, Moscow có thể đã âm thầm giúp đỡ Bắc Kinh phát triển thế hệ máy bay mới.
Hàng năm, hãng tư vấn Mercer đều đưa ra một danh sách các thành phố đắt đỏ nhất thế giới nhằm giúp các công ty đa quốc gia xác định chi phí hỗ trợ cho nhân viên nhập cư.
Tạp chí Forbes của Mỹ vừa công bố danh sách 10 nền kinh tế yếu kém nhất trên thế giới. Bảng xếp hạng này đã lọc ra từ số liệu thống kê bình quân 3 năm gần đây của 177 nước trên thế giới, bao gồm tốc độ tăng trưởng GDP, lạm phát, GDP trên đầu người, thâm hụt thương mại.... Ngoài ra còn có được đánh giá bởi các yếu tố như tham nhũng, điều hành kinh tế kém hiệu quả, chỉ số phát triển con người thấp.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
