Sáng qua, 31-10, chính quyền Mỹ, Anh, Pháp và Đức đã ra lệnh cấm tất cả các chuyến bay vận chuyển hàng từYemen mà không có chủ đi kèm hạ cánh xuống các sân bay củamình.
Trước đó, một cảnh báo khủng bố toàn cầu đã được phát đi sau khi hai bưu kiện chứa máy in giấu chất nổ cực mạnh PETN trong hộp mực bị phát hiện trên một chiếc máy bay vận tải của hãng UPS tại một sân bay miền Trung nước Anh và trong một văn phòng công ty chuyển phát nhanh FedEx nằm trong khuôn viên sân bay quốc tế Dubai đêm 28 rạng sáng 29-10. Công này thuộc vềẢ Rập Saudi. Đêm 28-10, chính cơ quan an ninh nước này đã cảnh báoMI6 (cơ quan phản gián Anh) và tình báo Dubai về những kiện hàng khả nghi này.
Hai kiện hàng nói trênđược gửi đến hai giáo đường Do Thái ở thành phố Chicago, Mỹ, từ Yemen. Chúng được gửi khi nào và từ đâu là những câu hỏi đang được cơ quan an ninh Mỹ và các nước liên quanđiều tra.
Máy in có hộp mực chứa chất nổ được gửi chung với sách, báo để ngụy trang. Ảnh: Reuters
Thời điểm hết sức nhạy cảm
Được báo cáo liên tục chi tiết diễn biến vụ việc, lập tức Tổng thống Barack Obama ra lệnh "đóng băng" và kiểm tra ngaymáy bay của hai hãng UPS và FedEx đang đậu ở các sân bay bang Philadelphia và New Jersey. Một chiếc máy bay chở khách của hãng Emirates được máy bay chiến đấu Canada rồi F-15 của Mỹ "hộ tống" phải đáp khẩn cấp xuống sân bay quốc tế JF Kennedy, New York. Kiểm tra khoang hành lý cũng phát hiện một kiện hàng gửi từ Yemen.
Trong một động thái khá hiếm hoi, đích thân Tổng thống Barack Obama thông báo tin sốt dẻo nói trên ngay trong chiều 29-10. Theo ông, Al-Qaeda ở Yemen đứng đằng sau âm mưu tấn công khủng bố "tổ quốc chúng ta, công dân chúng ta, bạn bè và đồng minh của chúng ta".
Trong bối cảnh quốc tế căng thẳng với lời đe dọa của Osama Bin Laden giết người Pháp hồi đầu tuần rồi,cảnh báo nguy cơ khủng bố ở châu Âu hồi đầu tháng, có thể hiểu nỗi lo lắng của ông Obama và nước Mỹ.
Nhất là cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ sắp bắt đầu từ ngày mai, 2-11 và trong lịch trình cổ động tranh cử của các ứng cử viên Dân chủ, ông Obama đến Chicago hôm 30-10. Nếu hai "kiện bom" điều khiển từ xa nói trênlọt qua các cửa an ninh đến Chicago và phát nổ ngay trong hôm đó thì hậu quảsẽ khó mà tưởng tượng.
Một vụ nổ lớn và đẫm máu trong lúc này sẽ tác động mạnh đến chính trường nước Mỹ, làm cử tri hoang mang sợ hãi. Nó cũng làm cho người ta nghi ngờ chiến lược "trừng trị” khủng bố ở Afghanistan.
Mặc dù kiện bom được phát hiện đầu tiên ở Anh nhưng Thủ tướng Anh David Cameron không phải là người đầu tiên phát ngôn về vụ việc. Lúc xảy ra vụ việc, ông đang họp hội nghị cấp cao của Liên hiệp châu Âu (EU) và chỉ có mặt tại London để nghe báo cáo chi tiết đêm 29-10. Tuy nhiên, đêm 30-10, ông đãđưa một nhận định đáng chú ý: quân khủng bố muốn làm nổ tung máy bay trên không.
Giải thích chuyện đó, Andy Oppenheimer, một chuyên gia về chất nổ Anh, cho biết địa chỉ giáo đường Do Thái ghi trên kiện hàng có thể là động tác giả. Cái chính là đem chất nổ lên máy bay để kích nổ gâyra một tai nạn khủng khiếp. "Bởi không ai dại gì gửi một kiện hàngnhư vậy trên một chuyến bay xuyên đại dương trong khi có thể gửi nó từ bên trong nước Mỹ”- ông Oppenheimer nhấn mạnh..
Văn phòng FedEx ở Sanaa đã bị đóng cửa và canh gác cẩn mật. Ảnh: AFP
Nghi can là sinh viên y khoa
Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh hôm 30-10 cho hay tình báo Mỹ và Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã giúp nước ôngxác định được một người phụ nữ tình nghi liên can đến hai kiện hàng chứa chất nổ.
Hãng tin AFP, dẫn nguồn tin an ninh Yemen, cho biếtnghi can là một nữ sinh viên TrườngĐại học Y khoa Sanaa chưa tiện tiết lộ tên tuổi. Cônày là con gái một kỹ sư làm việc cho một công ty dầu khí ở tỉnh Hadramout, miền Bắc Yemen. Cô bị bắt tại nhà riêng ở quận al-Rawdah, gần sân bay quốc tếthủ đô Sanaa. Số điện thoại di động của cô này thấy ghi trên thẻ gửi hành lý có bom.
Tuy nhiên, theoAbdel Rahman Burman, luật sư của nghi can, cô gái bị nghi oan bởi "hung thủ không dại gì để lại số điện thoại và giấy chứng minh để bị bắt một cách ngây thơ như vậy".
Ông Burman cũng nhấn mạnh rằng, theo bạn bè của cô gái, nghi can là một sinh viên kín đáo, "không gia nhập bất cứ tổ chức tôn giáo hay chính trị nào".
Mẹ của nghi cancũng bị tạm giữđể phục vụ công tác điều tra. Một quan chức an ninh, nguyên là thành viên đơn vị chống khủng bố Yemen, nói bà này tình nghi có quan hệ với chi nhánh Al-Qaeda ở Yemen.
Các nhà điều tra Yemen đang tiếp tục truy lùng những nghi can khác có liên hệ với Al-Qaeda dùng giấy tờ giả và thẻ chứng minh giả để gửi hàng. Nhiều quan chức Mỹ đã xác định rằng hai kiện bom do một chuyên gia hàng đầu về chất nổ của chi nhánh Al-Qaeda ở Yemen chế tạo bởi trình độ thiết kế bom rất cao và chuyên nghiệp.Chuyên gia này có thể là Ibrahim Hassan al-Asiri.
Chính Asiri là người chế tạo bom giấu trong quần lót của một người gốc Nigeria trong âm mưu đánh bom hụt một chiếc máy bay Mỹ trong dịp Giáng sinh năm ngoái. Y cũng là người chế tạo bom PETN dùng để đánh bom tự sát một quan chức chống khủng bố cao cấp Ả Rập Saudihồi năm ngoái nhưng không thành.
