Các cơ quan an ninh Anh, Mỹ và Yemen đang tiếp tục điều tra đường đi của hai kiện bom phát hiện lúc sáng thứ sáu tuần trước tại Anh và Dubai. Theo các nhà điều tra, AQAP đứng đằng sau âm mưu khủng bố này.
Ngày 31-10, một số kết quả điều tra đã được tiết lộ. Tại Washington, John Brennan, trợ lý an ninh nội địa và chống khủng bố của Tổng thống Obama, cho biết cả hai kiện bom đều có khả năng tự phát nổ không cần kích hoạt từ bên ngoài tùy theo giờ ấn định.
Nghi phạm số một: Ibrahim Hassan al-Asiri. Ảnh: AP
Kiện bom từng có mặt trên máy bay chở khách
Trong quá trình vận chuyển từ Yemen đến sân bay nước Anh và sân bay quốc tế Dubai, chúng đã từng nằm trong khoang hành lý máy bay chở khách nhưng chưa rõ vì lý do gì không phát nổ. Nguồn tin tình báo Anh cho biết hai kiện bom đủ mạnh để làm tan xác một chiếc máy bay và phá hủy một thành phố.
Theo đài CNN, các điều tra viên Anh, Mỹ đến Yemen để hỗ trợ công tác điều tra của nước chủ nhà tin rằng kiện hàng chứa bom phát hiện ở sân bay East Midlands, miền Trung nước Anh, đã được chở trên máy bay chở khách từ Yemen đến một nước vùng Vịnh rồi sau đó đến Cologne của Đức. Tại đây, nó mới được chuyển qua máy bay chở hàng của hãng UPS.
Lộ trình của kiện bom thứ hai tìm thấy ở Dubai vẫn đang trong vòng điều tra. Một số điều tra viên tin rằng nó được chở trên một chiếc Airbus 320 của hãng Qatar Airways từ Yemen bay đến Doha, ở lại đây một đêm trước khi được chuyển đến Dubai để giao cho văn phòng Công ty Chuyển phát nhanh FedEx.
Người phát ngôn của Qatar Airways xác nhận hai chiếc máy bay chở khách của hãng từng chở món hàng (máy in) giết người này. Do FedEx không hoạt động ở Yemen, công ty phải sử dụng các hãng khác để chở hàng giùm.
Tại sao chúng không bị phát hiện sớm? Richard Quest, thông tín viên của CNN chuyên về hàng không, giải thích rằng máy in được thiết kế rất khéo, các bộ phận trong máy, kể cả có dây nhợ không có vẻ gì bất thường, cho nên rất khó phát hiện bằng máy quét.
Một kiện bom đã được tìm thấy trên một chiếc máy bay giống như chiếc này
của hãng UPSở sân bay East Midlands, miền Trung nước Anh. Ảnh: EPA
Nghi can Yemen bị hàm oan
Cô sinh viên y khoa bị bắt hôm 30-10 vì nghi ngờ là người gửi hai kiện bom đã được thả tối chủ nhật 31-10. Cô này tên Hana Al-Samawi, 22 tuổi, sinh viên năm thứ năm Trường Đại học Y Sanaa, Yemen. AFP dẫn lời một quan chức Yemen cho biết tuy được thả nhưng cô phải trình diện với chính quyền khi được yêu cầu.
Mẹ của Hana, bà Amatullah Mohammed, 45 tuổi, cũng được thả. Luật sư Abdul-Rahman Barman, đại diện cho hai mẹ con bà Amatullah, tuyên bố rằng việc bắt mẹ của Hana là bất hợp pháp và nhốt cả hai ở một nơi không được tiết lộ là một “hành động tội ác”.
Một quan chức an ninh Yemen xác định rằng có ai đó, có thể là một phụ nữ, đã sử dụng giấy chứng minh giả mang tên sinh viên Hana để đăng ký gửi một kiện hàng đến nhà thờ Do Thái ở Chicago, bang Illinois, Mỹ.
Người phụ nữ này cũng ghi số điện thoại di động của Hana lên thẻ hành lý. Sau khi phát hiện giấy giả, cô Hana đã được thả. Kiện hàng thứ hai do một người đàn ông gửi, theo quan chức an ninh này.
Trước đó, sáng chủ nhật 31-10, hơn 500 sinh viên Phân khoa Kỹ thuật Trường Đại học Sanaa đã biểu tình yêu cầu thả ngay Hana vì “khi Al-Qaeda hành động thì không bao giờ để lại dấu vết”.
Trong khi đó, dựa theo số sêri của bo mạch chính và của máy in, các nhà điều tra đang tìm hiểu nó đã được mua ở đâu, thanh toán như thế nào, ai can dự vào cuộc giao dịch này.
Lộ mặt nghi can chính
Trợ lý Brennan cũng cho biết bộ phận phân tích pháp y Mỹ đã ngờ rằng hai chiếc máy in chứa chất nổ cực mạnh PETN trong hộp mực do một người thiết kế: Ibrahim Hassan al-Asiri, 28 tuổi, công dân Ả Rập Saudi, chuyên chế tạo bom cho AQAP.
Al-Asiri lẩn trốn tại Yemen từ 3 năm nay là cái tên đứng đầu danh sách truy nã khẩn cấp của Ả Rập Saudi và Yemen vào tháng 2-2009.
Năm ngoái, chính y đã thiết kế một quả bom PETN nặng 100 g gài trong quần lót của Abdulah, 23 tuổi, em trai của y, để đánh bom liều chết ám sát hoàng thân Mohamed bin Nayef, Cục trưởng Cục Chống khủng bố Ả Rập Saudi.
Abdulah thừa dịp tiếp cận hoàng thân bin Nayef đã kích nổ khối PETN và bị chết tan xác nhưng hoàng thân bin Nayef chỉ bị thương.
Theo nguồn tin tình báo Mỹ, al-Asiri cũng là người chế tạo bom PETN, giấu trong quần lót của Farouk Abdulmutallab, một thanh niên Nigeria, người mưu toan đánh bom một chiếc máy bay của hãng Northwest Airlines của Mỹ trên tuyến đường Amsterdam-Detroit ngày 25-12-2009.
Khối lượng quả bom PETN này chỉ bằng 1/4 khối lượng PETN chứa trong hộp mực máy in HP tịch thu ở Dubai, theo nguồn tin Cơ quan Điều tra Mỹ.
Khi bay đến gần Detroit, Abdulmutallab kích hoạt chất nổ nhưng do thao tác không chính xác, quả bom xì khói nhưng không nổ. Hành khách ập tới bắt tên khủng bố tại trận.
Al-Asiri, theo nguồn tin tình báo Anh, cũng liên quan đến âm mưu ám sát đại sứ Anh Tim Torlot tại Yemen hồi tháng 4 vừa qua do một tên đánh bom liều chết giả dạng học sinh thực hiện.
Phát biểu trên kênh truyền hình ABC News, trợ lý tổng thống Mỹ Brennan nhận định: “Al-Asiri là một tên cực kỳ nguy hiểm và có nhiều kinh nghiệm”.
