Một chiến binh thuộc phe nổi dậy tại Tripoli. Chiến cuộc tại Libya đang đi dần đến hồi kết - Ảnh: AFP.
Với việc phe nổi dậy gần như đã chiếm lĩnh thủ đô Tripoli và lật đổ nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi, một tương lai mới đang mở ra với Libya. Theo giới phân tích, khối tài sản khổng lồ mà chế độ Gaddafi để lại sẽ giúp ích nhiều cho công cuộc tái thiết quốc gia châu Phi này.
Với nguồn tài nguyên “vàng đen” dồi dào, Libya là nước xuất khẩu dầu lửa hàng đầu của lục địa đen. Ngành dầu khí tạo việc làm cho 3/4 dân số Libya, mặc dù tỷ lệ thất nghiệp của nước này vẫn ở mức cao.
Dưới thời Gaddafi, một phần không nhỏ nguồn thu từ xuất khẩu dầu lửa đã được dùng để đầu tư vào trái phiếu chính phủ của nhiều nước châu Âu trước đây là đồng minh thân cận của Libya, chẳng hạn Italy, thông qua Cơ quan Đầu tư Libya.
Theo hãng tin CNN, một bản báo cáo tài chính do tổ chức Global Witness thu thập được cho thấy, Cơ quan Đầu tư Libya sở hữu khối tài sản trị giá 64 tỷ USD tính đến tháng 9 năm ngoái. Trong khi đó, GDP của Libya theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) chỉ đạt có 62,36 tỷ USD trong năm 2010, tăng 4,2% so với năm 2009.
Danh mục khối tài sản này theo thông tin mà bản báo cáo trên đưa ra gồm:
- 593,237 triệu USD tiền mặt (dưới dạng USD, Đô la Canada, Bảng Anh, Franc Thụy Sỹ và Euro)
- 20,202466 tỷ USD tiền gửi
- 7,199841 tỷ USD cổ phiếu
- 3,185220 tỷ USD trái phiếu
- 3,995280 tỷ USD đầu tư vào các quỹ đầu cơ
- 24,710972 tỷ USD trong các công ty con của Cơ quan Đầu tư Libya
- 4,300600 tỷ USD tài sản khác
Khoảng 68% tài sản do Cơ quan Đầu tư Libya nắm giữ được cất ở châu Âu, trong đó những ngành được đầu tư mạnh nhất gồm truyền thông, giao thông và ngân hàng. Những khoản đầu tư lớn nhất bao gồm:
- 2,6% cổ phần ngân hàng lớn nhất của Italy là UniCredit, trị giá 1,3 tỷ USD
- 3% cổ phần của Pearson, công ty xuất bản tờ Financial Times, trị giá dưới 412 triệu USD
- 2% cổ phần của nhà thầu vũ trụ và quốc phòng Finmeccanica, trị giá 119 triệu USD
- Cổ phần trong các doanh nghiệp khác, như Siemens, BASF, Lagardere, Nokia, Telefonica, Pfizer…
Hiện tại, hầu hết các tài sản của chế độ Gaddafi giờ đã bị đóng băng và có thể được sử dụng để tái thiết quốc gia này một khi tình hình an ninh được cải thiện. Theo các chuyên gia, chính nhờ những khoản đầu tư của Gaddafi mà Libya sắp tới sẽ không lo thiếu tiền.
“Tiền là chuyện mà Libya không phải nghĩ. Họ có nhiều tiền mà lại chẳng nợ nần là bao”, ông Jan Randolph, Giám đốc mảng rủi ro nợ quốc gia thuộc hãng nghiên cứu IHS Global Insight, nhận định.
Các ngân hàng Libya đã quyết định thu hồi loại tiền giấy có in hình nhà lãnh đạo bị lật đổ Muammar Gaddafi, Tân Hoa xã dẫn nguồn tin hãng thông tấn TAP của Tunisia cho biết.
Cảnh sát Nigeria đã tấn công một “nhà máy sản xuất trẻ em” núp danh một cơ sở từ thiện ở Ihiala (bang Anambra), giải thoát 17 cô gái vị thành niên đang mang thai.
Bộ trưởng tài chính của Nam Phi, mới đây, nhận định rằng các nền kinh tế châu Phi đã phải hứng chịu ảnh hưởng nặng nề từ khủng hoảng toàn cầu đánh dấu bằng sự sụp đổ của đại gia Lehman Brothers vào năm 2008.
Lời đề nghị của Angola - một nước châu Phi - về việc trợ giúp tài chính cho Bồ Đào Nha - quốc gia phương Tây có lẽ là một dấu hiệu cho thấy thế giới nên nhìn nhận lại tiềm lực của một châu lục bị bỏ quên đã quá lâu.
Ngay khi thủ đô Tripoli chưa im tiếng súng, các công ty dầu mỏ quốc tế, nhất là các công ty của phương Tây, đã ráo riết chuẩn bị quay lại Libya để giành nguồn "vàng đen" tại quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất châu Phi này.
Thời gian gần đây, tình trạng hàng chục nghìn người dân Somalia kéo về thủ đô Mogadishu, tạo ra nạn đói ở quốc gia châu Phi này. Cơ hội sống sót của những người dân Somalia, đặc biệt là trẻ nhỏ, chỉ còn 50% sau quãng đường dài "chạy đói".
Ngày 31/5, Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc (FAO) đã yêu cầu các nước châu Phi đầu tư hơn nữa cho công nghệ bảo quản lương thực sau thu hoạch để giảm thiểu những thất thoát và nâng cao an ninh lương thực cho châu lục này.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
