Sân vận động Nelson Mandela tại Nam Phi. Ảnh : BBC.
World Cup đã thổi luồng hưng phấn mới cho Nam Phi, xua đi sự bi quan do khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Nửa triệu du khách đã tới Nam Phi, tăng gấp đôi so với mong đợi, tăng trưởng GDP của nền kinh tế lớn nhất châu Phi được cải thiện 0,4%. Tuy nhiên hiệu quả lâu dài thì còn phải chờ.
Nam Phi đã chi một lượng tiền khổng lồ cho đầu tư cơ sở hạ tầng vì lợi ích của việc đăng cai. Chỉ trước hôm khai mạc 3 ngày, hệ thống tàu cao tốc Gautrain đã được đưa vào hoạt động, với tốc độ 160 km/h nối trung tâm thành phố Johannesburg với sân bay quốc tế OR Tambo và các khu ngoại ô.
Riêng tuyến đường này đã ngốn hết 23 tỉ rand (khoảng 3 tỉ USD), xây dựng đường sắt cao tốc sẽ tiếp tục được hoàn thiện để nối trực tiếp với thành phố Pretoria –trung tâm hành chính của Nam Phi.
Bên cạnh những đầu tư hoành tráng, 40 tỉ rand đã được chi vào việc cải tạo đường xá, vì thế những xa lộ hai chiều với mỗi chiều 6 làn đường không còn hiếm nữa. Việc chi 15 tỉ rand để xây mới và tu sửa 10 sân vận động lớn cho World Cup cũng thúc đẩy kinh tế phát triển.
Tuy nhiên các nhà phê bình cảnh báo rằng, những trung tâm đắt đỏ này sẽ chỉ là những chú voi trắng đơn độc một mình trong tương lai mà thôi.
Tổng thống Nam Phi, ông Jacob Zuma tự hào công bố tại hội nghị thượng đỉnh G20 rằng đất nước ông đã vượt qua khủng hoảng kinh tế, tăng trưởng kinh tế năm nay có thể đạt 6% (năm ngoái tỉ lệ này là -2,5%). Trên cơ sở đó, ông kêu gọi thế giới hãy nhìn về Nam Phi và châu Phi nói chung như một lãnh địa đầu tư, chứ không phải là một nơi cần cứu trợ. (Sau Trung Quốc và Ấn độ, đây là khu vực có tốc độ tăng trưởng nhanh đứng thứ ba thế giới).
Dưới thời phân biệt chủng tộc (1948-1994) , Nam Phi đã trở thành khu vực hoàn toàn tự cung tự cấp. Bây giờ chịu thêm nạn thiếu điện. Công ti Eskom cung cấp 95% điện cho đất nước –không đáp ứng nổi nhu cầu ngày càng tăng, mặc dù đã cố gắng mở rộng thêm nhiều.
Công nghiệp mỏ -ngành xuất khẩu lớn nhất của Nam Phi – cũng bắt buộc phải hoạt động với 95% công suất để tránh mất điện thường xuyên. Điều này cùng với việc công bố đình công của ngành luyện kim đúng vào thời gian giải World Cup, đã đẩy giá platinum, vàng và măng gan tăng vọt. Platinum là sản phẩm xuất khẩu quan trọng thứ hai của Nam Phi sau vàng. Sản lượng măng gan ở Nam Phi chiếm 80% của thế giới.(Cuộc đình công cuối cùng đã không xảy ra sau khi có thỏa thuận tăng lương 9%)
World Cup tạo ra 130.000 chỗ làm mới, kéo theo ngành công nghiệp ô tô. Chỉ riêng tháng sáu vừa qua 21.000 chiếc xe mới đã được bán ra trong nước. Nhờ đó công nghiệp thép cũng được đẩy theo hướng tích cực.
Khủng hoảng kinh tế toàn cầu đang qua dần, nhu cầu về thép ngày càng lớn. Nam Phi góp 52,2% sản lượng thép của khu vực này. Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, mặc dù có nhiều dấu hiệu thuận lợi xong cũng phải chờ tới 2014, công nghiệp thép Nam Phi mới đạt lại sản lượng của năm 2006 ( 9,72 triệu tấn). Riêng năm vừa qua xuất khẩu thép đã tăng 32%.
Điều đặc biệt là trong thời gian diễn ra World Cup tại Nam Phi, tội phạm và phân biệt chủng tộc gần như biến mất. Đáng lo ngại là sau khi niềm hưng phấn World Cup trôi đi, các xung đột sẽ bùng nổ lại.
Đầu tiên là những vấn đề liên quan tới cải cách ruộng đất, 87% đất canh tác hiện đang nằm trong tay người da trắng – chỉ chiếm 9,6% dân số. Chính phủ đang gắng sức bằng chương trình tự nguyện để giao đất tới tay người da đen, nhằm tránh tình trạng chiếm đất bằng bạo lực như đã xảy ra ở Zimbabuê.
Nếu người da trắng muốn bán đất, chính phủ sẽ mua lại để chia cho người da đen sử dụng. Mục đích là tới 2015, 30% đất canh tác sẽ được trao lại cho người da đen. Tuy nhiên chương trình này tiến triển rất chậm, đến nay mới chỉ có 3% đất đổi chủ vì không có đất được rao bán.
Trong khi tổ chức thanh niên của đảng cầm quyền ANC đang lớn tiếng thúc giục chương trình tiến triển nhanh hơn, những người chủ đất Boer thì cố gắng liên hiệp để bảo vệ những khu vườn nho nổi tiếng thế giới và ngành trồng vườn của họ.
Giải bóng đá thế giới đã kết thúc ngày 11/7 vừa qua , tác động tích cực của nó với Nam Phi là không phải bàn cãi, nhưng hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc rất nhiều vào các nhà đầu tư và tình hình ổn định của khu vực.
Vài số liệu về kinh tế Nam Phi:
+GDP: 277,4 tỷ USD
+Tăng trưởng GDP: 4,6% (quý I, năm 2010)
+GDP bình quân đầu người: 5684 USD
+Phân bố GDP: Nông nghiệp: 0,9%. Công nghiệp: 20.6%. Dịch vụ: 78.5%
+Lạm phát: 4,6% (tháng 5/2010)
+Thất nghiệp: 24% (số liệu năm 2009)
+Xuất khẩu chính: Platinum, vàng, kim cương, kim loại, máy và phụ tùng.
+Thị trường chính(2008): Nhật: 11,1%, Mỹ:11,1%, Đức: 8%, Anh:6,8%, Trung Quốc:6%, Hà Lan: 5,2%
Theo Báo cáo kinh tế các nước châu Phi năm 2010, tỷ lệ thất nghiệp của lục địa này vẫn ở mức cao, gây cản trở các nỗ lực giảm đói nghèo. Vì vậy, tạo việc làm, phát triển kinh tế bền vững là chính sách mà các nước châu Phi đang hướng tới, coi đây là chìa khóa giảm đói nghèo.
Quy trình Kimberley (KPCS) được áp dụng 10 năm nay với mục đích ngăn chặn nạn khai thác kim cương bằng bạo lực tại châu Phi. Tuy nhiên, tính hiệu quả của quy trình này ngày càng bị nghi ngờ. Giới chỉ trích cho rằng việc khai thác kim cương hiện nay vẫn tránh được quy trình Kimberley.
Nhờ đưa nông nghiệp thành trọng tâm trong các chính sách quốc gia và trồng lúa gạo được coi là lĩnh vực ưu tiên, sản lượng lúa gạo của châu Phi đã tăng nhanh.
Theo tin từ AFP, sau khi tiến hành điều tra tại 163 nền kinh tế, Ủy ban chương trình lương thực thế giới của Liên Hợp Quốc đã công bố chỉ số khủng hoảng an ninh lương thực năm 2010.
Chiến dịch giải tỏa các khu nhà ổ chuột và nhà tạm tại ba quận Oued Koriche, Bab Ezzouar và Bir Mourad Rais của thủ đô Algiers (Algeria) đã được tiến hành ngày 15/7 và kéo dài hết ngày 18/7.
Sau 30 ngày với 64 trận đấu, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh - World Cup Nam Phi 2010 đã khép lại sau khi tấn phong một nhà vua mới trong lịch sử 80 năm của World Cup - đội tuyển Tây Ban Nha.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhận định cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới đã cắt đứt giai đoạn phát triển tương đối ổn định tại châu Phi.
Các công ty hàng đầu của Nam Phi có thể thu lợi nhuận từ World Cup và hỗ trợ sự hồi sinh kinh tế trên khắp lục địa châu Phi - theo Mark Mobius, công ty quản lý tài sản Templeton.
Ngày 17/6, các cơ quan Liên hợp quốc như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc ((UNICEF), Liên hiệp các hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế… đã đồng loạt báo động về nguy cơ bùng phát bệnh sốt vàng da ở Tây Phi với con số mắc bệnh có thể lên tới 120 triệu người do thiếu vắcxin phòng bệnh.
Mới đây, Ủy ban Kinh tế châu Phi của Liên hợp quốc (LHQ) và Ủy ban Liên minh châu Phi công bố, sự phục hồi của thị trường nguyên liệu khiến tăng trưởng kinh tế Châu Phi sẽ đạt mức 4,8%, tăng gấp đôi so với năm trước.
Một nghiên cứu mới đây của tập đoàn tưvấn Boston (BCG) cho biết, sẽcó 40 công ty hàng đầu của châu Phi nổi lên với vịthếlà những nhà cạnh tranh trên thịtrường toàn cầu do nền kinh tếcủa họ hiện tại đã có thể sánh với các quốc gia Bric (bao gồm Braxin, Nga, Ấn Độvà Trung Quốc).
Tới thời điểm này, sân vận động hoành tráng Soccer City ở thủ đô Johannesburg của Nam Phi đã sẵn sàng cho giờ khai cuộc World Cup. Đối với quốc gia chủ nhà, một câu hỏi lớn đặt ra lúc này là bữa tiệc bóng đá lớn nhất hành tinh rốt cục sẽ lấy đi và đem đến cho họ được điều gì?
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
