Ishmael Beah đã bắn hạ hàng trăm tay súng phe nổi dậy trong cuộc nội chiến ở Sierra Leon. Khi đó cậu vẫn còn là một đứa bé. Mãi đến hôm nay, cậu mới kể lại câu chuyện thời niên thiếu của mình.
Một cảm giác ngòn ngọt, âm ấm
Đội trưởng giương đấm ra hiệu. "Dừng lại!". Đám trẻ ngừng di chuyển và nằm bất động trên mặt đất bùn lầy lội. Tất cả nín lặng, sợ rằng quân nổi dậy sẽ nghe được hơi thở của chúng. Mỗi tiếng động đều có thể dẫn đến cái chết. Josiah run rẩy. Thằng bé mười một tuổi không đủ sức nâng súng lên. Khẩu tiểu liên AK-47 to gần bằng người em. Nó nấp sau cậu bạn lớn tuổi hơn, tên là Ishmael.
Sự yên lặng thống trị không gian. Thậm chí những con chim cũng ngừng kêu. Đâu đó có tiếng cành lá lạo xạo. Quân nổi dậy đã đến. Chưa nhìn thấy bóng địch, nhưng cảm thấy. Đột nhiên họ ào ra từ trong rặng cây. Ishmael bắn trúng một người lính đang nhào đến. Máu từ vết thương phun ra. Bị bất ngờ, Ishmael quên không khép miệng, tự dưng cậu có cảm giác ngòn ngọt âm ấm nơi đầu lưỡi. Đằng sau, Josiah kinh hãi gào tướng lên "Maaaaaamaaaaaa!".
Dường như Josiah muốn nói gì đó, nhưng chỉ thấy đôi môi mấp máy không thành tiếng. Một trái lựu đạn quăng trúng chỗ em. Thằng bé bị hất vào một đám cây cối ngổn ngang. Những giọt nước mắt chảy dài trên má, tròng mắt em nhuốm dần màu đỏ. Ishmael cầm lấy vũ khí và lao vào trận đánh.
Nhiều tiếng sau, khi cậu trở lại, đã thấy côn trùng bắt đầu ăn xác bạn mình. Thằng bé thấy ngạc nhiên là nó không hề thấy cảm thấy sợ hãi khi đứng trước thi thể người chết. Ishmael thu nhặt súng và đạn của bạn. Ngày đầu tiên ra chiến trường, Josiah đã không qua khỏi cái chết.
Hít "nâu nâu" cho át đi nỗi sợ
Đêm Ishmael mới về đến doanh trại. Cậu lau súng cho sạch vết máu và tra dầu vào ổ đạn. Cậy uống nước và cảm thấy lòng mình trống rỗng. Ishmael bò về cái lều mà mới tối hôm qua thôi, cậu vẫn còn ngủ chung cùng với Josiah. Cậu hút cần sa và hít "nâu nâu" – một hỗn hợp của cocain và thuốc súng. Thuốc làm cậu bớt căng thẳng. Ngày mai Ishmael sẽ lại lao vào cuộc bắn giết.
Khi còn làm "lính trẻ em" ở Sierra Leon.
Khoảng một năm đã trôi qua, kể từ khi cuộc chiến xuất hiện và cuốn theo cuộc đời của cậu thiếu niên Ishmael vào vòng xoáy kinh hoàng của nó. Cậu bé mười hai tuổi vẫn thường ngồi trước hiên, trong một làng nhỏ ở đất nước Tây Phi Sierra Leon.
Hàng đêm, dưới những bóng xoài, em nằm nghe bà kể chuyện.
Một buổi sáng em cùng với anh trai Junior sang làng bên xem thi nhảy. Khi bước ra khỏi nhà, cả hai không hề biết được rằng, các em sẽ không bao giờ có thể quay lại đó nữa.
Đứa con thơ cứu tính mạng mẹ
Ở làng bên đang treo lủng lẳng một lời cảnh cáo sống. Trên ngực một người đàn ông, quân nổi dậy khứa bằng lưỡi lê nóng ba chữ viết tắt "RUF" (Mặt trận Cách mạng Liên minh). Chúng chặt hết các ngón tay của ông ta, trừ ngón cái. Đám nổi dậy gọi sự dã man này là "one love", một kiểu xuyên tạc, bởi những người Sierra Leon chào nhau bằng cách giơ ngón cái lên và nói "one love".
Đầu những năm 90, quân nổi dậy lên kế hoạch lật đổ vị tổng thống yếu thế Joseph Saidu Momon. Từ Liberia họ tràn sang đất nước không có vũ trang Sierra Leon. Hôm đó Ishmael nhìn thấy một người phụ nữ chạy loạn địu theo đứa con nhỏ. Súng nổ sau lưng chị.
Một viên đạn bắn trúng vào đứa bé. Đứa con thơ đã cứu tính mạng mẹ nó. Ishmael tự hỏi: "Đoàn quân tự do nào mà lại đi xả súng vào những người vô tội?" Con đường trở về làng quá nguy hiểm, cậu bé bỏ trốn vào trong rừng.
Đến bây giờ người ta vẫn không rõ, vì sao cuộc nội chiến ở Sierra Leon những năm ấy lại đẫm máu đến như vậy. Tuổi thọ trung bình của dân cả nước dừng ở con số 26, thế nên đa số các tay súng là thanh thiếu niên. "Đó là một cuộc chiến, trong đó tất cả những thước đo giá trị con người đều bị bẻ gãy", những nhà quan sát của Tổ chức ân xá quốc tế đã nhận xét như vậy.
Những con chó xâu xé xác ông thầy tu
Những cơn gió mang lời kêu gào của người chết đi khắp đất nước. Những con ruồi sung sướng đến chết chìm trong các vũng máu. Ít lâu sau, trong một cuộc tấn công bất ngờ vào làng Kamator, Ishmael bị lạc mất anh giữa đoàn người chạy loạn.
Người duy nhất kiên quyết ở lại là ông Imam, ông không muốn ngưng buổi cầu nguyện giữa chừng. Sáng hôm sau, khi Ishmael lập cập chạy về làng, đã có hai con chó tranh nhau thi thể ông thầy tu. Một con giằng tay ông, con kia ngoạm vào chân.
Một sự tĩnh lặng đáng ngờ bao phủ lên cả khu làng. Chỉ có tiếng mái tôn rung lật phật. Ishmael nhặt cam mang theo người, nhiều như có thể, và chạy. Một mình còn đáng sợ hơn. Đôi lúc cậu bé hoảng loạn chạy trốn chính cái bóng của mình trong hàng giờ liền. Nhiều khi đói đến nỗi mà cậu cảm thấy đau khi uống nước. Ishmael chỉ biết một mục tiêu duy nhất: sống qua ngày.
Cậu bé gia nhập một nhóm thiếu niên mà cậu biết mặt từ hồi đi học. Cả nhóm cùng nhau đi lạc lung tung. Chúng luôn phải mò vào một làng nào đó để trộm lương thực. Trong một vài khoảnh khắc, đám trẻ lãng quên cuộc loạn lạc.
Chúng bó những chiếc áo T-shirt lại thành một quả bóng và chơi trong những bóng râm, cho đến khi cơn đói và nỗi sợ kéo các em trở lại hiện thực. Trong lúc nguy cấp nhất, một ông lão đã giấu các em trong lều và nuôi chúng qua tuần. Ông than thở: "Ôi, bọn trẻ, đất nước này đánh mất nhân tính rồi!".
Đó cũng là điều Ishmael học được từ cuộc chạy trốn: Vẫn còn những người mạo hiểm cuộc sống của họ để cưu mang người khác. Cái tốt vẫn không chết hoàn toàn trong chiến tranh.
Đa số lính trẻ em tập trung ở các nước châu Phi, 40% trong số các em là nữ.
Đám trẻ chạy tới Yele, nơi quân trung thành với Chính phủ nắm quyền kiểm soát. Vài ngày sau, một viên thiếu tá gọi tất cả thanh thiếu niên lại và nói: "Giờ chính là lúc các cậu có thể trả thù cho gia đình!" Ông ta kể lại chuyện quân nổi dậy đã chặt đầu những người vô tội trước mặt người thân họ như thế nào, ép buộc những đứa con trai phải ngủ với mẹ mình ra sao. Sau cuộc nói chuyện tất cả bọn trẻ đều sẵn sàng chiến đấu.
Những viên thuốc trắng giúp giết người dễ dàng
Trong đội của cậu, đứa trẻ nhất mới có 7 tuổi, già nhất mười sáu. Ngày đầu tiên tất cả được phát áo phông màu xanh ôliu, để phân biệt với quân nổi dậy. Tất cả những người không mặc áo màu xanh là địch. Bọn trẻ tập bắn súng trong mấy ngày, sau đó tiến thân vào vũng lầy của đời mình.
Ishmael thảm sát đám nổi dậy, nhiều đến nỗi mà cứ tối đến tai cậu lại văng vẳng tiếng súng nổ, nhiều đến nỗi mà ngón tay trỏ sưng lên vì bóp cò. Nhưng cậu không thoát ra nổi cái vòng tròn của tức giận và trả thù. Thiếu tá Jabati gọi cậu là “rắn xanh”: “Chú mày trông thì không nguy hiểm, nhưng chú mày có tài lẩn trong rừng như con rắn vậy, và chú mày sẽ là sát thủ, nếu chú mày muốn”.
Họ chiến đấu giành giật từng ngôi làng, từng mái lều, từng túi sắn. Ishmael hít “nâu nâu” và nuốt những viên thuốc trắng hàng ngày, mặc dù cậu chẳng biết trong đó có chứa những gì. Giết người cũng nhờ thế mà nhẹ nhàng như nạp đạn vậy. Đội quân trở thành gia đình của Ishmael, khẩu AK-47 thành vị thần hộ mệnh.
Hơn hai năm đã trôi qua kể từ ngày cậu bé trở thành lính chiến. Cho đến một buổi sáng, có chiếc xe tải chở bốn người đàn ông tiến vào doanh trại. Họ mặc những chiếc quần bò sạch sẽ và áo phông trắng in dòng chữ xanh: Unicef. “Tôi rất tự hào vì đã được phục vụ đất nước cùng các cậu”, Jabati nói lời chia tay. Sau đó đám trẻ giao nộp vũ khí và trèo lên xe.
Mất đất mà không được bồi thường và đồng lương rẻ mạt là những nguyên nhân khiến người dân ở Azalik, Nigeria, phản đối một công ty Trung Quốc đang thuê đất ở đây để khai thác uranium.
Là nước chủ nhà của Cúp bóng đá thế giới (World Cup) 2010, Nam Phi đã chi 4,6 tỷ USD để chuẩn bị cho “bữa tiệc” này, bao gồm việc xây dựng và nâng cấp 10 sân vận động đẳng cấp quốc tế. Điều Nam Phi cần lúc này là một số lượng khổng lồ du khách, nhưng kỳ vọng của họ có vẻ như sẽ khó được đáp ứng.
Các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil... đang tăng cường đầu tư vào châu Phi, nơi có hơn 1 tỷ người tiêu dùng và đang đô thị hoá mạnh mẽ. Ngoài việc chiếm lĩnh thị trường và khai thác nguyên liệu, các nước mới nổi đang đa dạng hoá và mở rộng đầu tư tại châu Phi sang nhiều lĩnh vực.
Chỉ còn hơn hai tháng nữa là World Cup bắt đầu tại Nam Phi, nhưng rất có thể ngày hội này sẽ bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa xung đột chủng tộc đang có nguy cơ bùng phát trở lại.
Không nằm ngoài xu hướng phát triển năng lượng của thế giới, châu Phi - lục địa đen đang trỗi dậy - đang hướng về nguồn năng lượng điện hạt nhân nhằm thỏa mãn “cơn khát” năng lượng.
Trong khi nhiều nước châu Á những năm qua đã vươn lên trở thành cường quốc về nông nghiệp, thì ở châu Phi, lục địa có rất nhiều tiềm năng về thiên nhiên và con người thì nông nghiệp chưa phát triển. Hội nghị các bộ trưởng tài chính, kế hoạch kinh tế và phát triển của châu Phi do LHQ và Liên minh châu Phi (AU) chủ trì mới đây, đã khẳng định cam kết của các nước châu Phi tăng cường đầu tư phát triển nông nghiệp và dành nguồn ngân sách tương xứng cho khu vực kinh tế sống còn này, coi đây là chìa khóa giúp xóa đói, giảm nghèo.
Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma ngày 25-4 đã phát động chiến dịch xét nghiệm HIV trên toàn quốc sau khi công bố kết quả xét nghiệm âm tính của mình. Ông Jacob Zuma (ảnh), 68 tuổi, đã tiến hành xét nghiệm tại bệnh viện Natalspruit ở thành phố Johannesburg hôm 8-4.
Chính phủ Nigeria hôm qua đã phái binh lính đến khu vực thành phố Jos ở miền trung sau các vụ tấn công bằng dao rựa khiến ít nhất 500 người chết, khoảng 250 người bị thương.
Không nằm ngoài tác động của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, năm 2009 đã khép lại với không ít những khó khăn nhưng cũng mở ra những tín hiệu để châu Phi có thể kỳ vọng vào bức tranh sáng sủa hơn trong năm 2010.
Tại Thủ đô Doha (Qatar), trước sự chứng kiến của các nhà ngoại giao, Tổng thống Chad và Tổng thống Eriteria, Tổng thống Sudan Omar al-Bashir và thủ lĩnh phiến quân Phong trào Công lý và Bình đẳng (JEM) ở khu vực Darfur (miền Tây Sudan) Khalil Ibrahim vừa ký thỏa thuận ngừng bắn và "thỏa thuận khung" bao gồm các điều khoản thương lượng hòa bình tiến tới đạt một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột tại Darfur từ năm 2003 làm 300 nghìn người chết và 2,7 triệu người mất nhà ở tại đây.
Haiti bị thiệt hại 60% GDP (tổng sản phẩm quốc nội) và mất 20% việc làm trong trận động đất kéo dài 30 giây tại thủ đô Port-au-Prince - trung tâm kinh tế và chính trị của nước này, nơi tập trung đông dân số và các công trình kiến trúc.
Năm 2010 đã trôi qua hơn nửa tháng đầu tiên và tình hình Xômali vẫn được xem là thách thức hiện hữu ở vùng Sừng châu Phi. Nếu như năm 2009, vấn nạn hải tặc được nhiều hãng thông tấn lớn trên thế giới điểm là 1 trong 10 sự kiện tiêu biểu của năm, thì nay còn có thêm những mâu thuẫn, xung đột bùng nổ trong nội bộ quốc gia này.
Đúng 2 tuần sau trận động đất, một người đàn ông đã được cứu sống. Đây có thể là một kỷ lục mới về sự sống sót của con người trong thảm họa động đất trên thế giới
Một ngày sau khi giải cứu được người đàn ông bị chôn vùi 14 ngày, Haiti tiếp tục chứng kiến một phép màu khác còn rúng động hơn. Lực lượng cứu hộ Pháp đã cứu một cô bé 17 tuổi ra khỏi đống gạch vụn sau 15 ngày bị chôn vùi.
Các nước và hàng loạt tổ chức thế giới đã bắt đầu chuyển sang nỗ lực giảm nhẹ hậu quả động đất, để trợ giúp tức thời những người còn sống và lên kế hoạch tái thiết Haiti sau hơn một tuần trận động đất tàn phá xảy ra ở nước này.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
