Tập đoàn viễn thông Ấn Độ, Barthi Telecom vừa mua lại mạng di động của hãng Zayn (Qata), tại 17 nước châu Phi - Ảnh: Reuters.
Các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil... đang tăng cường đầu tư vào châu Phi, nơi có hơn 1 tỷ người tiêu dùng và đang đô thị hoá mạnh mẽ. Ngoài việc chiếm lĩnh thị trường và khai thác nguyên liệu, các nước mới nổi đang đa dạng hoá và mở rộng đầu tư tại châu Phi sang nhiều lĩnh vực.
Các nền kinh tế mới nổi đã thâm nhập mạnh vào kinh tế châu Phi trong bối cảnh họ có nguồn ngoại tệ dồi dào và khát nguyên liệu. Trong khi đó, các nhà đầu tư từ những nước phát triển hiện gặp khó khăn tài chính do khủng hoảng kinh tế và cũng không còn “mặn mà” với việc đầu tư vào châu Phi.
Tăng vốn và mở rộng lĩnh vực đầu tư
Trung Quốc hiện là quốc gia đầu tư lớn và có ảnh hưởng rộng rãi nhất tại châu Phi. Kim ngạch thương mại song phương đã tăng mạnh từ 10,6 tỷ USD năm 2000 lên 75,5 tỷ USD năm 2008. Tháng 2 vừa qua, hai bên đã lập Uỷ ban hợp tác Kinh tế và Công nghệ, nhằm giúp châu Phi học tập kinh nghiệm phát triển của Trung Quốc.
Tuần trước, Chủ tịch Chính hiệp Trung Quốc Giả Khánh Lâm cũng vừa thăm châu Phi và riêng tại Cameroon, đã khai trương một nhà máy sản xuất xe bus có vốn đầu tư 500 triệu USD. Vốn đầu tư của Trung Quốc vào châu Phi hiện đã lên đến 13,3 tỷ USD với hơn 16 nghìn doanh nghiệp Trung Quốc đang làm ăn tại châu lục này.
Trong khi đó, các doanh nghiệp Ấn Độ cũng hướng tới mục tiêu đầu tư dài hạn tại châu Phi. Tập đoàn Tata của Ấn Độ đi tiên phong trong đầu tư vào châu Phi từ những năm 1960 và mới đây đã đổ thêm 1 tỷ vốn đầu tư vào các dự án sản xuất xe bus tại Kenia, Zambia và Angeri. Tập đoàn viễn thông Ấn Độ là Barthi Telecom cũng vừa mua lại mạng di động của hãng Zayn (Qata), tại 17 nước châu Phi. Trong kho hãng dược phẩm Reddys Lab cũng đang mở rộng kinh doanh ở “lục địa đen”.
Các doanh nghiệp của Brazil cũng không muốn là người đến sau ở châu Phi. Hiện nay, Tập đoàn WEG của nước này đang đẩy mạnh bán thiết bị điện ở 20 nước châu Phi; trong khi các hãng khác như Marcopolo sản xuất xe bus ở Nam Phi; Odebrecth thực hiện các công trình xây dựng ở Namibia, Angola và xây dựng hạ tầng ngành mỏ, đường sắt, văn phòng và siêu thị ở Mozambique...
Châu Phi vẫn hấp dẫn các nhà đầu tư
Hiện nay, xây dựng cơ sở hạ tầng ở châu Phi là lĩnh vực có tiềm năng lớn thu hút các nhà đầu tư tại các nước mới nổi. Tại diễn đàn đầu tư châu Phi lần thứ 7 diễn ra tại Accra (Ghana), Tổng giám đốc Tập đoàn CDC Sarl (Anh) Richard Laing cho biết, châu Phi cần mỗi năm 93 tỷ USD để xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng tốt nhất cho sự phát triển kinh tế của châu lục. Trong khi, hiện nay, số tiền đầu tư 45 tỷ USD mỗi năm dành cho phát triển cơ sở hạ tầng tại châu Phi là chưa đủ, và còn kém xa so với số tiền của tất cả các thị trường mới nổi.
Đặc biệt, khu vực châu Phi ở phía Nam sa mạc Sahara đứng sau so với tất cả các nước có thu nhập thấp khác về phát triển cơ sở hạ tầng, nhất là hạ tầng năng lượng. Khu vực này, với hơn 700 triệu dân, nhưng sản xuất năng lượng ít hơn cả Nauy, nước có dân số chưa đầy 5 triêu người.
Tỷ lệ sử dụng điện tại châu Phi chỉ là 26%, so với mức trung bình là 68% ở những thị trường mới nổi khác. Các chuyên gia nhận định, với nhu cầu về dầu mỏ và nguyên liệu ngày càng tăng, Trung Quốc và Ấn Độ đang sẵn sàng tăng đầu tư của họ vào lĩnh vực hạ tầng cơ sở tại châu Phi.
Bất chấp những khó khăn do khủng hoảng kinh tế, với tiềm năng to lớn và nguồn nguyên liệu dồi dào, châu Phi vẫn đang là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong năm 2010 này. Ngoài 3 nước mới nổi là Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, nhiều nhà đầu tư từ các nước đang phát triển khác cũng đang chú trọng tìm cơ hội đầu tư ở châu Phi.
Hội thảo Liên hiệp quốc về thương mại và phát triển (CNUCED) mới đây nhận định, viễn cảnh đầu tư vào “lục địa đen” vẫn còn nhiều hứa hẹn. Dù khủng hoảng tài chính thế giới, nhưng dòng vốn đầu tư vẫn tiếp tục đổ vào châu Phi với nhiều dự án mới.
Chỉ còn hơn hai tháng nữa là World Cup bắt đầu tại Nam Phi, nhưng rất có thể ngày hội này sẽ bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa xung đột chủng tộc đang có nguy cơ bùng phát trở lại.
Không nằm ngoài xu hướng phát triển năng lượng của thế giới, châu Phi - lục địa đen đang trỗi dậy - đang hướng về nguồn năng lượng điện hạt nhân nhằm thỏa mãn “cơn khát” năng lượng.
Trong khi nhiều nước châu Á những năm qua đã vươn lên trở thành cường quốc về nông nghiệp, thì ở châu Phi, lục địa có rất nhiều tiềm năng về thiên nhiên và con người thì nông nghiệp chưa phát triển. Hội nghị các bộ trưởng tài chính, kế hoạch kinh tế và phát triển của châu Phi do LHQ và Liên minh châu Phi (AU) chủ trì mới đây, đã khẳng định cam kết của các nước châu Phi tăng cường đầu tư phát triển nông nghiệp và dành nguồn ngân sách tương xứng cho khu vực kinh tế sống còn này, coi đây là chìa khóa giúp xóa đói, giảm nghèo.
Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma ngày 25-4 đã phát động chiến dịch xét nghiệm HIV trên toàn quốc sau khi công bố kết quả xét nghiệm âm tính của mình. Ông Jacob Zuma (ảnh), 68 tuổi, đã tiến hành xét nghiệm tại bệnh viện Natalspruit ở thành phố Johannesburg hôm 8-4.
Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma ngày 25-4 đã phát động chiến dịch xét nghiệm HIV trên toàn quốc sau khi công bố kết quả xét nghiệm âm tính của mình. Ông Jacob Zuma (ảnh), 68 tuổi, đã tiến hành xét nghiệm tại bệnh viện Natalspruit ở thành phố Johannesburg hôm 8-4.
Với chủ đề “Tư duy lại chiến lược tăng trưởng của châu Phi”, Diễn đàn Kinh tế thế giới lần thứ 20 về châu Phi đã khai mạc ngày 5/5 tại thủ đô Dar es Salaam của Tanzania, thu hút hơn 1.000 đại biểu từ 85 nước.
Trước sự phát triển mạnh của thị trường sản phẩm sạch tại châu Âu, ngày càng có nhiều các nhà sản xuất châu Phi hướng đến một nền nông nghiệp sạch nhằm cho ra đời những sản phẩm hữu cơ, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người tiêu dùng châu Âu.
Là nước chủ nhà của Cúp bóng đá thế giới (World Cup) 2010, Nam Phi đã chi 4,6 tỷ USD để chuẩn bị cho “bữa tiệc” này, bao gồm việc xây dựng và nâng cấp 10 sân vận động đẳng cấp quốc tế. Điều Nam Phi cần lúc này là một số lượng khổng lồ du khách, nhưng kỳ vọng của họ có vẻ như sẽ khó được đáp ứng.
Mất đất mà không được bồi thường và đồng lương rẻ mạt là những nguyên nhân khiến người dân ở Azalik, Nigeria, phản đối một công ty Trung Quốc đang thuê đất ở đây để khai thác uranium.
Ishmael Beah đã bắn hạ hàng trăm tay súng phe nổi dậy trong cuộc nội chiến ở Sierra Leon. Khi đó cậu vẫn còn là một đứa bé. Mãi đến hôm nay, cậu mới kể lại câu chuyện thời niên thiếu của mình.
Chính phủ Nigeria hôm qua đã phái binh lính đến khu vực thành phố Jos ở miền trung sau các vụ tấn công bằng dao rựa khiến ít nhất 500 người chết, khoảng 250 người bị thương.
Không nằm ngoài tác động của cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, năm 2009 đã khép lại với không ít những khó khăn nhưng cũng mở ra những tín hiệu để châu Phi có thể kỳ vọng vào bức tranh sáng sủa hơn trong năm 2010.
Tại Thủ đô Doha (Qatar), trước sự chứng kiến của các nhà ngoại giao, Tổng thống Chad và Tổng thống Eriteria, Tổng thống Sudan Omar al-Bashir và thủ lĩnh phiến quân Phong trào Công lý và Bình đẳng (JEM) ở khu vực Darfur (miền Tây Sudan) Khalil Ibrahim vừa ký thỏa thuận ngừng bắn và "thỏa thuận khung" bao gồm các điều khoản thương lượng hòa bình tiến tới đạt một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột tại Darfur từ năm 2003 làm 300 nghìn người chết và 2,7 triệu người mất nhà ở tại đây.
Haiti bị thiệt hại 60% GDP (tổng sản phẩm quốc nội) và mất 20% việc làm trong trận động đất kéo dài 30 giây tại thủ đô Port-au-Prince - trung tâm kinh tế và chính trị của nước này, nơi tập trung đông dân số và các công trình kiến trúc.
Năm 2010 đã trôi qua hơn nửa tháng đầu tiên và tình hình Xômali vẫn được xem là thách thức hiện hữu ở vùng Sừng châu Phi. Nếu như năm 2009, vấn nạn hải tặc được nhiều hãng thông tấn lớn trên thế giới điểm là 1 trong 10 sự kiện tiêu biểu của năm, thì nay còn có thêm những mâu thuẫn, xung đột bùng nổ trong nội bộ quốc gia này.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
