Mỹ đã chính thức rút quân đội chiến đấu khỏi Iraq từ ngày 31/8, nhiều người cho rằng cái giá mà Mỹ phải trả cho cuộc chiến này là quá cao cả về xương máu và tiền bạc.
Năm 2003, Mỹ và Liên quân tấn công Iraq, bắt đầu cuộc chiến 7 năm
Ngày 31/8 vừa qua có thể coi là dấu mốc lịch sử của quân đội Mỹ khi họ chấm dứt “sứ mạng chiến đấu” ở đất nước này sau 7 năm, kể từ năm 2003 nổ ra cuộc chiến Iraq. Kết quả cuộc chiến cũng như tình hình Iraq sau ngày 31/8 là điều cần nhìn lại với niềm hy vọng người dân của đất nước chịu nhiều đau thương này sẽ ngẩng cao đầu.
Chỉ sau vài tuần của năm 2003 các lực lượng Mỹ đã lật đổ chế độ Saddam Hussein, nhưng sự sụp đổ của chế độ Hussein cùng với việc quân đội Iraq bị giải tán sau đó chỉ làm tình trạng nổi loạn và xung đột bè phái ở Iraq tăng lên. Và đến nay, khi Mỹ chính thức kết thúc nhiệm vụ chiến đấu của mình vào ngày 31/8, câu hỏi “nhiệm vụ của Mỹ ở Iraq là gì; nhiệm vụ đó có được hoàn thành?” lại nổi lên.
Nguyên nhân cuộc chiến
Hussein được cho là độc tài tàn ác với việc thanh trừng các nhân vật chính trị đối lập; xâm lược Iran năm 1980, Kuwait năm 1990; cố gắng phát triển vũ khí hạt nhân, sử dụng vũ khí hoá học đối với người Iran và chính công dân của mình... Những hành động đó được thực hiện trong nhiều thập kỷ và nhiều hành động được thực hiện từ rất lâu trước khi Tổng thống George W. Bush quyết định tìm cách "thay đổi chế độ" của Hussein. Tuy nhiên, chúng là lý do để Mỹ đưa quân vào Iraq.
Chính quyền Bush quyết định tiến hành cuộc chiến Iraq sau vụ khủng bố nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001 - vụ khủng bố do Al Qaeda lập kế hoạch.
Mỹ đưa ra nhiều lý do để tập trung vào Iraq. Tổng thống Bush cho việc tấn công Iraq là để ngăn chặn trước các mối đe doạ tiềm tàng đối với Mỹ vì chế độ Saddam Hussein đang phát triển vũ khí huỷ diệt hàng loạt, vi phạm nghị quyết của HĐBA LHQ và có mối quan hệ với Al Qaeda nên có thể cung cấp vũ khí huỷ diệt hàng loạt cho các phần tử khủng bố. Những người bảo thủ mới cũng lập luận thêm rằng việc loại bỏ chế độ Saddam Hussein sẽ mở cửa cho việc thành lập chính quyền dân chủ ở Iraq và mở rộng ra toàn khu vực Trung Đông, giúp ổn định khu vực này.
Những người phản đối thì cho rằng có các động cơ khác để Tổng thống Bush tiến hành cuộc chiến này, đó là để "hoàn thành công việc" của ông Bush cha, người đánh đuổi Saddam Hussein khỏi Kuwait trrong cuộc chiến tranh vùng Vịnh. Hay vì lý do khác mà nhiều người Iraq tin, đó là để kiểm soát nguồn dầu mỏ của Iraq.
Lữ đoàn chiến đấu cuối cùng của Mỹ rút khỏi Iraq ngày 19/8/2010. Ảnh: BBC
Hậu quả nặng nề
Tuy nhiên, cho đến ngày 31/8/2010, ngày Mỹ chính thức rút quân đội chiến đấu khỏi Iraq, nhiều người cho rằng cái giá mà Mỹ phải trả cho cuộc chiến này là quá cao cả về xương máu và tiền bạc. Bởi đã có ít nhất 4.415 lính Mỹ bị chết, hàng chục nghìn bị thương.
Theo trang web của Tổ chức Body Count (Iraq) thì đã có khoảng 97.000 - 106.000 dân thường Iraq tử vong, hàng trăm nghìn người bị thương và rất nhiều người khác mất nhà cửa, lưu vong. Về chi phí, chính quyền Bush ước tính ban đầu chi phí cho cuộc chiến này là 50 tỷ USD, nhưng sau 7 năm, tổng chi phí đã lên đến 750 tỷ USD và còn cần một khoản tiền tương đương như thế nữa để phục vụ cho những người bị tổn thương về thể chất và tinh thần do cuộc chiến này.
Nhiều chuyên gia cho rằng chính quyền Bush đã thực hiện cuộc chiến trên cơ sở các bằng chứng giả tạo vì đã không thể chứng minh rằng Saddam Hussein có vũ khí huỷ diệt hàng loạt hay có mối quan hệ với những kẻ thực hiện vụ tấn công ngày 11/9. Ngoài ra, nước Mỹ cũng không an toàn hơn sau cuộc chiến này vì trước đó chẳng có mối đe doạ nào từ đây.
Trong khi đó, Al Qaeda đã lợi dụng được sự oán giận của người Iraq đối với quân đội Mỹ. Những hành động của Mỹ tại nhà tù Abu Ghraib cũng làm cho sự tức giận và chống Mỹ tăng lên. Do vậy, trước cuộc chiến, Al Qaeda không có lực lượng ở Iraq, nhưng sau cuộc chiến thì chúng đã có lực lượng tại nước này.
Đặc biệt, thay vì ổn định khu vực, cuộc chiến tại Iraq của Mỹ đã làm mất đi sự cân bằng chiến lược. Chế độ Saddam Hussein của người Sunnite vốn là đối trọng hữu hiệu đối với chính quyền người Shiite của Iran. Tuy nhiên, sau cuộc chiến, ảnh hưởng của Tehran đối với đa số người Shiite lên nắm quyền ở Iraq tăng lên khi mà Mỹ thất bại trong việc đảm bảo an ninh, điện và sự ổn định. Và bây giờ, khi Mỹ rút quân, ảnh hưởng giảm đi, Iran sẽ là lực lượng lấp khoảng trống này.
Tương lai của Iraq nằm trong tay người dân Iraq
Saddam Hussein bị bắt, xét xử và hành hình. Người Iraq ngày nay có quyền tự do thể hiện quan điểm và thành lập tổ chức chính trị lớn hơn, có bầu cử tự do, công bằng và nền kinh tế mở hơn. Tuy nhiên, thay vì một xã hội chuyên chế rất có trật tự (thời Saddam Hussein) lại là một sự hỗn loạn của bạo lực bè phái với các vụ đánh bom, các vụ ám sát và dân thường phải đổ máu.
Người dân Iraq sẽ tự quyết định vận mệnh của dân tộc mình. Trong ảnh: Người dân Iraq đi bầu cử Quốc hội ngày 7/3/2010. (Ảnh: SGGP)
Dân chủ cũng chưa bám rễ ở Iraq. Cuộc bầu cử mùa xuân vừa qua của Iraq đã tạo ra một Quốc hội bế tắc không có khả năng thành lập một chính phủ mới; các nhà lãnh đạo Shiite không đồng ý với nhau về các vị trí lãnh đạo và người Kurds và Sunnite thì cũng thế. 7 năm sau khi chế độ Saddam Hussein sụp đổ, họ vẫn chưa thống nhất được việc chia sẻ quyền lực, đất đai và dầu mỏ.
Do vậy, mặc dù nhiều người nói họ cảm thấy thoải mái khi chế độ Hussein mất đi, nhưng nhiều người khác thì nói rằng việc lật đổ chế độ độc tài không đáng so với những nỗi đau và một số người thậm chí còn muốn lại có một lãnh đạo cứng rắn như thế để phục hồi lại trật tự. Nhiều người Iraq và Mỹ lo ngại rằng việc rút quân tác chiến Mỹ sẽ không đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến Iraq mà nó là điều báo hiệu của một cuộc nội chiến mà cuộc nội chiến đó có thể lan rộng ra cả khu vực. Và đó có thể là một thảm hoạ khủng khiếp.
Cuối cùng, có thể Iraq sẽ phục hồi, vượt qua được sự nghi ngờ và bạo lực, đoàn kết đất nước, nhưng đó sẽ là nhiệm vụ của người dân Iraq chứ không phải do việc Mỹ xâm chiếm Iraq.
“Bra-xin cần phải mở cửa hơn nữa trong buôn bán với các nước Mỹ La tinh và dỡ bỏ các rào cản nhằm làm giảm thặng dư thương mại quá lớn đối với hầu hết các nước trong khu vực”. Đó là ý kiến đã được Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bra-xin Celso Amorim nhấn mạnh trong buổi hội thảo về tâm điểm của hội nhập Mỹ La tinh diễn ra vào cuối tháng 8 vừa qua tại thành phố Rio de Janeiro.
Theo tin từ Tân Hoa xã tại Washington ngày 26/8, Bộ Thương mại Mỹ vừa đưa ra một loạt đề xuất tăng cường biện pháp khắc phục thương mại nhằm đẩy mạnh tiến độ thực hiện các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ giá.
Theo Bloomberg, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) khu vực Chicago, Charle Evans ngày 25-8 cho rằng nguy cơ về việc nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái kép đã tăng lên trong 6 tháng qua.
Tổng thống Mỹ Barack Obama vừa đưa ra đề xuất chương trình hoãn thuế mới cho các doanh nghiệp, trong hoàn cảnh cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ đang đến gần.
5 năm trước, cơn bão Katrina đã nhận chìm thành phố New Orleans của bang Louisiana, Mỹ khiến hơn 1.800 người thiệt mạng, thiệt hại khoảng 80 tỷ USD. Đây không chỉ được xem là vụ thiên tai tồi tệ nhất trong lịch sử Mỹ mà còn được chính giới truyền thông nước này đưa ra như là trường hợp khủng hoảng... đồng bộ! Tại Viện Bảo tàng báo chí Newseum ở thủ đô Washington, chủ biên và phóng viên của nhiều tờ báo của Mỹ đã có mặt để chia sẻ về những bài học từ sự kiện Katrina năm 2005.
Có những phụ nữ Mỹ nay tự tay nuôi ong lấy mật và nuôi gà lấy trứng. Trên các blog, chị em chia sẻ hình ảnh, giới thiệu, và bình luận về các món ăn mà họ tự nấu. Họ tự làm những thứ như bánh mì, sữa chua, đồ ăn giữ lâu… Họ là những người đang sống theo xu hướng DIY (Do it yourself – Hãy tự làm).
Nhân viên cứu hộ tại Chile đang chạy đua với thời gian nhằm giải cứu 33 thợ mỏ bị mắc kẹt ở độ sâu 600m trong một hầm mỏ khai thác đồng, vàng ở San Jose, Chile từ ngày 5.8 đến nay. Thậm chí họ phải cầu viện đến cơ quan hàng không vũ trụ NASA của Mỹ.
Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 6-9 tuyên bố sẽ đầu tư 50 tỉ đô la Mỹ xây dựng cơ sở hạ tầng, tiếp tục kích thích nền kinh tế đang tăng trưởng chậm chạp của Mỹ.
Nền kinh tế Mỹ đang bị “nội thương” trầm trọng mà không thứ thuốc bôi ngoài da nào dưới dạng một “gói kích cầu” có thể chữa lành. Người viết là nhà kinh tế đoạt giải Nobel năm 2006, ông Edmund S. Phelps.
Số liệu của Bộ Lao động Mỹ cho thấy nền kinh tế nước này tiếp tục mất đi 54.000 việc làm trong tháng Tám, tháng thứ ba liên tiếp nền kinh tế giảm lượng lao động.
Theo Bloomberg, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) khu vực Chicago, Charle Evans ngày 25-8 cho rằng nguy cơ về việc nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái kép đã tăng lên trong 6 tháng qua.
Mặc dù sản lượng lúa gạo ở Mỹ la-tinh và vùng Ca-ri-bê (LAC) đạt thấp so với thế giới, nhưng lúa là cây lương thực quan trọng trong khu vực này. Sản lượng hằng năm đạt khoảng 26 triệu tấn/hơn 5,6 triệu ha gieo trồng. Tuy nhiên, sản lượng lúa gạo ở khu vực LAC (bao gồm Mê-hi-cô) hằng năm vẫn thiếu khoảng hai triệu tấn.
Thiệt hại do tai nạn giao thông tại Mỹ được Cơ quan ngăn ngừa thương tật không chủ ý thuộc Trung tâm kiểm soát và ngăn ngừa dịch bệnh tính toán vào khoảng 500USD cho mỗi lái xe có bằng điều khiển.
Việc Mỹ leo thang chiến tranh ở Áp-ga-ni-xtan từ đầu năm nay khiến cuộc chiến đã kéo dài chín năm ở nước Nam Á này càng khốc liệt, số thương vong của dân thường Áp-ga-ni-xtan cũng như lực lượng binh sĩ nước ngoài tăng vọt. Chính quyền Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma đang chịu sức ép ngày càng lớn từ nhiều phía đối với chiến lược ở Áp-ga-ni-xtan.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
