Phong trào ly khai ở phía Nam hay cuộc nổi loạn ở phía bắc và sự hiện diện của al-Qaeda đều là tai hoạ của Yemen. Nhưng tai hoạ trầm trọng nhất của nước này chính là nạn khan hiếm nước đe doạ tuyệt đại đa số cư dân thường rất nghèo khổ của Yemen.
Trẻ con Yemen đi hứng nước ở các điểm cấp nước công cộng. Ảnh: Reuters
Sự chia sẻ tài nguyên ngày càng hiếm này có thể sẽ gây ra trong tương lai hàng loạt cuộc tranh chấp vũ trang giữa nông thôn và đô thị hay giữa các vùng có mưa và các vùng không mưa. Hiện nay mỗi người Yemen bình quân chỉ có được 120m3 nước mỗi năm để dùng cho mọi thứ, so với bình quân của thế giới 1.500m3. Chẳng những thế, đến năm 2025, con số còm cõi này còn bị chia đôi.
Ramon Scoble, một chuyên gia người New Zealand về quản lý các tài nguyên nước hiện làm cho chính quyền Yemen, giải thích: “Cách đây 50 năm, chỉ cần đào 10m đã tìm được mạch nước. Hiện nay, phải đào sâu trung bình đến 500 – 700m. Trong vài vùng, có nhiều giếng sâu đến 1.000m”.
Cơn khát kéo dài
Mức tăng dân số quá nhanh của Yemen là nguyên nhân chính của nạn khan hiếm nước. Thực vậy, cứ 15 năm dân số Yemen lại tăng gấp đôi, trong khi xứ này lại rất ít mưa, không có những con sông có nước thường xuyên. Lượng nước tiêu thụ, vì vậy, vượt xa khả năng tái tạo.
Cuộc khủng hoảng nước bắt đầu vào những năm 1970, do cuộc cách mạng kỹ thuật nông nghiệp gây ra. Trong xứ có nhiều sa mạc này, trước đây các phương pháp truyền thống dành ưu tiên cho sự sử dụng tập thể nguồn nước mưa bằng lối canh tác theo bực thang hay tạo ra các đập nhỏ trong lòng các “ouadis” (vùng trũng giữa hai giồng cát dài). Quản lý cộng đồng đó đã tan vỡ khi nhà nước, nhằm thực hiện sự tự túc về lương thực, khuyến khích nông dân đầu tư đào các giếng sâu để bơm nước ngầm, bằng cách cung cấp cho họ dầu madút.
Do chính sách đó, nông dân đã trồng các loại cây đòi hỏi nhiều nước tưới như chuối hay dưa hấu để xuất khẩu, khiến cho khu vực nông nghiệp tiêu thụ đến 93% lượng nước của Yemen. Kết quả là diện tích đất canh tác nhờ nước mưa đã giảm từ một triệu hecta vào những năm 1970 xuống chỉ còn 500.000 hecta vào năm 2009, trong khi diện tích đất được tưới bằng nước ngầm tăng từ 40.000 hecta lên 500.000 hecta, và hơn một phần ba trong số đó được dành để trồng cây qat. Dân Yemen thích nhai lá non của cây qat, từ chiều đến tối, để tìm cảm giác hưng phấn như người Việt thuở xưa ăn trầu. Theo Ramon Scoble, “Cây qat bảo đảm cho người nông dân có được thu nhập cao, vì họ có thể kiếm ra tiền hai mươi lần nhiều hơn so với trồng cà chua, với cùng một lượng nước”.
Theo một báo cáo của ngân hàng Thế giới công bố vào tháng 4.2009, sự khai thác quá mức các lớp nước ngầm (thường với các giếng bất hợp pháp), là do sự tham nhũng của những người có thế lực vây quanh các nhóm cầm quyền ở mức độ bộ lạc cho tới nhà nước.
Các thế lực không muốn giải khát
Nằm giữa vùng nhiều núi non, thủ đô Sanaa bị nạn thiếu nước đe doạ nghiêm trọng nhất, đến mức Mohammed Al-Doubei, một chuyên gia về địa chất, chủ trương cần phải giảm một nửa dân số của nó (2,2 triệu). Theo ông, các lớp nước ngầm của Sanaa sẽ cạn kiệt vào năm 2025.
Tuy không bi quan đến thế, Abdul Rahman Al-Iriyani, bộ trưởng về Môi trường và nước, cũng thừa nhận: “Đúng là tình hình rất nghiêm trọng, nhiều cuộc đụng độ giữa các bộ lạc là do các tranh chấp về nước. Tôi thường có cảm tưởng là vấn đề nước ở Yemen giống như một cuộc chạy đua để xem ai có được giọt nước cuối cùng, trong khi cần phải tập hợp lại để cố gắng giải quyết tốt hơn”.
Nhiều biện pháp tiết kiệm nước đã được đề nghị như: dẫn nước bằng đường ống thay vì bằng mương để giảm lượng nước bốc hơi, hoặc thay thế việc tháo nước vào các thửa đất bằng hệ thống tưới từng giọt một. Nhưng đối diện với một bộ Nông nghiệp quá mạnh và nhất là với chính sách cung cấp madút, bộ Môi trường và nước không đủ sức để thay đổi lối suy nghĩ.
Còn Anouar As-Saooly, kỹ sư thuỷ lợi, thì chủ trương loại bỏ các loại cây trồng tiêu thụ quá nhiều nước mà bắt đầu là cây qat. Theo ông, nên nhập lá qat do Ethopia sản xuất vì nó cũng rất ngon. Nhưng trước quyền lực của mafia khai thác lá qat ở Quốc hội và ngay cả trong đảng cầm quyền, đề nghị đó rõ ràng là khó được thực hiện.
Có tầm nhìn xa, Anouar As-Saooly cho rằng nên di dời người Yemen đến các vùng ven theo Hồng Hải và vịnh Aden. Theo ông: “Hoàn toàn không thực tế khi nghĩ rằng sẽ có ngày chúng ta có các phương tiện để biến nước biển thành nước ngọt rồi chở đến những đô thị ở độ cao hơn 2.000m như Sanaa. Nhưng do việc giải mặn nước biển sẽ ngày càng bớt tốn kém, nó sẽ là giải pháp tốt nhất, ngay cả đối với một nước nghèo như Yemen”.
Châu Âu đang trải qua một mùa đông giống như câu nói nổi tiếng trong lịch sử chính trị nước Anh "Mùa đông của bất bình", dùng để mô tả tình trạng biểu tình tràn lan giống như nước Anh những năm cuối thập kỷ 70 của thế kỷ trước.
Ngày 1-3, Tổng thống Nga Đmitri Métvêđép đã đến Pháp trong chuyến thăm 3 ngày nhằm phát động "Năm Giao lưu Pháp - Nga" và thắt chặt hơn nữa mối quan hệ đối tác chiến lược "ưu tiên" giữa hai quốc gia.
Làn sóng đình công cũng như cảnh báo bãi công của nhân viên các hãng hàng không lớn ở châu Âu đang đe dọa nghiêm trọng giao thông hàng không tại châu lục này và các công ty hàng không thế giới sẽ tiếp tục thua lỗ khoảng 5,6 tỷ USD trong năm nay.
Người dân Pháp và Thụy Sỹ đang đắm chìm trong lễ hội hóa trang lớn nhất hàng năm với nhiều trang phục rực rỡ, đa dạng… Hàng ngàn du khách đổ dồn về thành phố Basel của Thụy Sỹ và Nice của Pháp để tham gia các lễ hội hóa trang nổi tiếng nhất nhì thế giới này.
Tai nạn của chuyến bay 447 của hãng Air France từ Rio de Janeiro (Brazil) sang Paris (Pháp) hồi đầu tháng 6 năm ngoái là một trong những tai nạn bí ẩn nhất trong lịch sử hàng không. Sau nhiều tháng đi tìm nguyên nhân vụ tai nạn, cơ quan điều tra phác hoạ lại bức tranh chi tiết chuyện gì đã xảy ra với chuyến bay và những dự đoán nguyên nhân sự cố. Việc tái hiện lại bốn phút cuối cùng khủng khiếp của chuyến bay cho thấy những rắc rối liên tục trong an toàn hàng không dân dụng.
Tổng thống Nga Dmitry Medvedev cho biết sẽ cắt giảm hàng ngàn nhân viên cảnh sát với nỗ lực cải tổ lực lượng vốn đã bị chỉ trích nhiều vì tham nhũng và lạm quyền này. Ông đề nghị trừng trị các nhân viên cảnh sát dính líu đến tội phạm nghiêm khắc hơn so với các công dân bình thường
Ngày 1-2, Tổng thống Dmitry Medvedev đã phê chuẩn Học thuyết về an ninh lương thực của Liên bang Nga, nhằm thực hiện chính sách kinh tế của Nhà nước bảo đảm lương thực cho người dân, tăng lượng sản xuất lương thực, hàng hóa trong nước, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Ngày 18-2, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã ký sắc lệnh “về một số biện pháp cải tổ Bộ Nội vụ Liên bang Nga”. Từ đây, bộ này mất đi một loạt chức năng và đặc quyền
Gần một ngày sau khi trận động đất mạnh 8,8 độ richter xảy ra tại Chile, Cơ quan Khí tượng học Nhật Bản ngày 28-2 thông báo các đợt sóng thần đầu tiên đã tràn vào nước này.
Không quân Israel hôm 21-2 đã cho ra mắt một phi đội máy bay không người lái mới có thể ở trên không cả ngày và bay xa đến tận vùng Vịnh. Máy bay Heron TP nói trên có sải cánh 26 m, cỡ máy bay hành khách Boeing 737 và là loại máy bay không người lái lớn nhất của quân đội Israel.
Ngày 20/2, Thủ tướng Iceland Johanna Sigurdardottir cho biết đã nhận được đề xuất mới từ Anh và Hà Lan về thanh toán nợ liên quan đến ngân hàng phá sản Icesave của Iceland.
Người New Zealand trong nhiều thập niên sống với những giai thoại vui khi số lượng cừu nuôi lấn át con người với tỉ lệ 20/1 nay lại lo lắng với một loại vật nuôi khác: Đó là bò.
Cựu đại sứ Canada tại Iran Kenneth Taylor hôm 23-1 tiết lộ từng làm gián điệp cho CIA trong thời gian diễn ra cuộc khủng hoảng con tin năm 1979, sau cuộc cách mạng Hồi giáo tại Iran.
Nga sẵn sàng giúp tái thiết Afghanistan nhưng phụ thuộc vào khoản ngân quỹ của các nước phương Tây dành cho quốc gia này, một tờ báo của Nga hôm nay 27-1 dẫn lời Đặc phái viên Nga tại NATO cho hay.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
