Từ ngày 1.7.2009, điều luật cấm các cơ sở giải trí kinh doanh trò chơi ăn tiền, sòng bạc (casino) trong các thành phố của Liên bang Nga bắt đầu có hiệu lực. Thật ra điều luật này đã được thông qua từ năm 2006, bất chấp thông tin mà Thứ trưởng Tài chính Sergei Shatalov đưa ra là ngân sách sẽ mất khoảng 160 triệu USD (hơn 3.000 tỉ đồng) mỗi năm. Từ năm 2007-2009, đã có hơn 1.000 cơ sở kinh doanh cờ bạc chuyển đổi hướng kinh doanh khác, còn những casino hoành tráng nhất ở thủ đô Moscow thì cố vớt vát đến tận nửa đêm 30.6.2009 rồi cũng phải “ngậm ngùi” đóng cửa.
Theo quy định nói trên, hoạt động cờ bạc chỉ được khoanh vùng ở 4 khu vực "vùng sâu vùng xa" là Kaliningad ở biển Baltic, Primorsky ở bờ biển Thái Bình Dương, Altai thuộc Siberia cùng các thành phố miền nam Krasnodar và Rostov. Tuy nhiên, 4 tháng sau khi điều luật được áp dụng, cảnh sát Nga lại phải vất vả đối phó với hàng ngàn sòng bạc “chui” mọc lên trên khắp cả nước, theo BBC.
Căn bệnh trầm kha
Ý tưởng về đạo luật nói trên được Thủ tướng Vladimir Putin đưa ra khi còn là Tổng thống vào năm 2006 và nhanh chóng được Quốc hội thông qua. Khi đó, ông Putin nhấn mạnh cờ bạc đã trở thành một tệ nạn hàng đầu ở Nga, chỉ sau nghiện rượu. Từ sau sự sụp đổ của Liên Xô, nghề kinh doanh đỏ đen đã bùng nổ tại xứ bạch dương, đặc biệt tại các thành phố lớn.
Năm 2002, Duma Quốc gia Nga trao cho một cơ quan liên bang phụ trách phát triển thể thao và văn hóa quyền cấp giấy phép kinh doanh sòng bạc. Trong 3 năm, cơ quan này đã trao ít nhất 4.000 giấy phép, theo tờ Washington Post. Chỉ cần trả lệ phí khoảng 50 USD cho giấy phép kinh doanh là chủ sở hữu có thể mở nhiều sòng bạc ở bất kỳ đâu trên toàn quốc. Chỉ riêng ở Moscow đã có 500 cơ sở giải trí cờ bạc hợp pháp và khoảng 70.000 máy đánh bạc tự động. Tại St.Petersburg, 109 casino chiếm 127.000m2 diện tích không gian thương mại của thành phố.
Từ các sòng bạc sang trọng, sáng choang tại Moscow cho các “đại gia” cho đến những tụ điểm nghèo nàn ở ngoại ô lúc nào cũng đầy nghẹt những con bạc say máu sát phạt thâu đêm suốt sáng. Máy đánh bạc có mặt ở khắp mọi nơi - ngoài chợ, trong cửa hàng, nhà ga, thậm chí cả chung cư. BBC hồi tháng 7 năm ngoái dẫn lời “ông trùm” Michael Boetcher, Chủ tịch công ty kinh doanh sòng bạc lớn nhất ở Nga Storm International, cho hay có thể kiếm hơn 23.000 USD trong vòng vài giờ, bằng lợi nhuận trong vòng một năm khi ông mới bước chân vào ngành này tại Anh nhiều năm trước. Doanh thu của ngành này tại Nga tăng đều đều, lên tới 6 tỉ USD/năm và tỷ lệ thuận theo đó là số người tan nhà nát cửa.
Một con nghiện, từng là một doanh nhân thành đạt, nói với BBC ông đã vật lộn với những lá bài và xúc xắc trong hơn 18 năm qua: “Đó là một cơn điên không lúc nào lắng xuống. Vợ tôi đã không còn chịu đựng được khi tôi nướng luôn số tiền dành để phẫu thuật cho đứa con trai”. Anatoly Berestov, người đứng đầu một trung tâm cai nghiện cờ bạc tại Moscow, thì kể ông đã chứng kiến rất nhiều người tự sát vì nợ nần. Thậm chí, tại các ngôi làng hẻo lánh, nhiều người già cũng ném luôn số lương hưu ít ỏi vào các sòng bài.
Phản tác dụng
Dù đa số dân chúng đều ủng hộ đạo luật nói trên nhưng ngay từ trước tháng 7 năm ngoái, nhiều chuyên gia cho rằng vẫn còn rất nhiều lỗ hổng cần giải quyết. Nhà nước thì kiên quyết không điều chỉnh hay dời ngày áp dụng đạo luật vì cho rằng đó là “chiêu” của các tập đoàn kinh doanh bài bạc. Nhưng giờ đây, dường như những cảnh báo đó đã thành hiện thực.
Vào ngày 30.1.2010, sòng bạc Oracle đã được khai trương tại Azov thuộc Rostov. Công ty Royal Time đã đầu tư rất mạnh tay để xây dựng một casino cực kỳ sang trọng có diện tích 1.500m2 với 200 máy đánh bạc và 10 bàn chơi cho khách thường và khách VIP. Tuy nhiên sau gần một tháng, lượng khách đến đây khá lèo tèo. Lý do là rất ít con bạc muốn đến nơi hẻo lánh, không có cả phi trường và mất tới 2 tiếng chạy xe từ thành phố gần nhất tới đây. Những đặc khu khác thậm chí vẫn còn là những bãi đất trống. Hầu như không có tập đoàn nào mạo hiểm đầu tư vào đây và ý tưởng của Nhà nước muốn xây dựng những “kinh đô bài bạc” theo kiểu Las Vegas có thể sẽ phá sản.
Chưa nói đến thiệt hại do lãng phí, cảnh sát đang phải tất bật truy quét hàng trăm ngàn tụ điểm bất hợp pháp nở rộ khắp nơi ngay từ trước khi luật mới có hiệu lực. BBC dẫn lời đại tá Oleg Bolderov - thuộc Phòng Cảnh sát kinh tế Nga, cho hay trong 8 tháng qua, họ đã triệt phá 70 sòng bài và 4.000 máy đánh bạc.
Tuy nhiên, nhiều nguồn tin nói đánh bạc bất hợp pháp vẫn phát triển với sự giúp sức của các quan chức tham nhũng. “Một sĩ quan cảnh sát nói với chúng tôi rằng chỉ cần trả ông ta 400.000 USD/tháng thì có thể hoạt động thoải mái”, một nguồn tin giấu tên nói. Ngay tại Moscow, chỉ cần vài cú điện thoại là các con bạc có thể sắp xếp một buổi sát phạt. Các sòng bạc “chui” cũng có đầy đủ “đồ chơi”, ẩn sau những hành lang dài và mấy tầng cửa gắn khóa mật mã. Nhiều tập đoàn kinh doanh bài bạc thì ngụy trang dưới lớp vỏ công ty xổ số, lợi dụng những lỗ hổng của luật xổ số vốn rất mù mờ của Nga, theo tờ St.Petersburg Times.
Có vẻ như “liều thuốc đắng” của chính phủ - vốn chấp nhận tình trạng hàng trăm người mất việc làm và thất thoát ngân sách - đã gây tác dụng ngược. Chỉ có một sự quy hoạch hợp lý cùng quá trình lâu dài thay đổi nhận thức, thái độ của người dân với tệ cờ bạc cũng như kiểm soát tham nhũng thì mới có thể thật sự giúp nước Nga thoát khỏi sự quyến rũ của bàn ru-lét.
